استفاده از فناوری تشخیص چهره زنده (Live Facial Recognition – LFR) در ایستگاه‌های قطار لندن، علیرغم صرف بودجه‌های کلان و صرف صدها ساعت نیروی انسانی، نتایج بحث‌برانگیزی را به همراه داشته است. بر اساس گزارش‌های منتشر شده در نیمه دوم سال ۱۴۰۳، این آزمون شش‌ماهه با اسکن بیش از نیم میلیون چهره، نتوانست حتی یک مورد موفق از شناسایی مظنونین یا بازداشت مستقیم توسط سیستم را به ثبت برساند، موضوعی که بار دیگر بحث حریم خصوصی و کارایی هوش مصنوعی در فضاهای عمومی را به تیتر اول رسانه‌ها کشانده است.
نگاهی به هزینه‌ها و بازخورد عملیاتی پروژه LFR
پلیس حمل‌ونقل بریتانیا (BTP) در بازه زمانی بهمن ۱۴۰۲ تا تیر ۱۴۰۳، در ۱۸ عملیات استقرار مختلف در ایستگاه‌های قطار، بودجه‌ای بالغ بر ۳۲۱ هزار پوند (حدود ۴۲۵ هزار دلار) را به این فناوری اختصاص داد. با وجود صرف ۱۰۰ ساعت زمان کاری افسران پلیس، خروجی این پروژه تنها یک هشدار اشتباه (False Positive) بود که به تشخیص نادرست هویت منجر شد. این عملکرد ضعیف، پرسش‌های جدی درباره دقت الگوریتم‌های مورد استفاده در محیط‌های شلوغ و پویا مانند ایستگاه‌های قطار ایجاد کرده است.
تفاوت در مدل عملیاتی: خرده‌فروشی در مقابل امنیت عمومی
کارشناسان معتقدند تفاوت ماهوی در تعریف «موفقیت» میان محیط‌های تجاری و فضای عمومی وجود دارد. فریزر سمپسون، کمیسر سابق دوربین‌های نظارتی بریتانیا، اشاره می‌کند که در محیط‌های خرده‌فروشی، موفقیت به معنای جلوگیری از ورود افراد مزاحم شناخته‌شده به فروشگاه است؛ اما در عملیات پلیسی، هدف شناسایی و دستگیری است. چالش اصلی سیستم‌های LFR این است که این فناوری تنها در صورتی کارآمد است که فرد مورد نظر از قبل در لیست سیاه (Watchlist) پلیس قرار داشته باشد. اگر فرد در لیست نباشد، این سیستم‌ها عملاً خنثی عمل کرده و داده‌های اضافی را بر خلاف دوربین‌های مداربسته (CCTV) سنتی نگهداری نمی‌کنند.
ادامه چالش‌برانگیز آزمایش‌ها در لندن
علیرغم نتایج ناامیدکننده، پلیس حمل‌ونقل بریتانیا با حمایت سازمان «حمل‌ونقل برای لندن» (TfL)، قصد دارد این آزمایش‌ها را به مدت چهار ماه دیگر تمدید کرده و شبکه زیرزمینی متروی لندن را نیز به این فناوری مجهز کند. هدف اعلام شده، مقابله با معضل آزار و اذیت جنسی در مترو است. با این حال، پلیس اذعان کرده است که بازداشت‌های انجام شده در حوزه‌هایی نظیر سرقت، حمل سلاح یا اخلال در نظم عمومی، نتیجه مستقیم هشدارهای LFR نبوده و تنها همزمان با استقرار این سیستم‌ها رخ داده‌اند، که این امر اعتبار دستاوردهای ادعایی پروژه را به چالش می‌کشد.
مشخصات و آمار عملیاتی پروژه LFR (بهمن ۱۴۰۲ تا تیر ۱۴۰۳)
- تعداد کل چهره‌های اسکن شده: بیش از ۵۰۰,۰۰۰ مورد
- هزینه اجرایی پروژه: ۳۲۱,۰۰۰ پوند (۴۲۵,۰۰۰ دلار)
- مجموع زمان صرف شده افسران: ۱۰۰ ساعت عملیاتی
- تعداد هشدارهای موفق (مظنونین واقعی): صفر
- تعداد هشدارهای خطا (تشخیص اشتباه): یک مورد
- وضعیت توسعه: تمدید پروژه به مدت ۴ ماه در شبکه متروی لندن
ابعاد حقوقی و نگرانی‌های حریم خصوصی
بریتانیا هم‌اکنون به عنوان یکی از کشورهای تحت نظارت‌ترین (Surveilled) مناطق جهان شناخته می‌شود که دهه‌ها از دوربین‌های مداربسته سنتی بهره می‌برد. گروه‌های حامی حقوق مدنی به شدت نسبت به گسترش فناوری تشخیص چهره زنده معترض هستند. استدلال آن‌ها این است که استفاده بی‌رویه از این فناوری، نه تنها حریم خصوصی شهروندان عادی را نقض می‌کند، بلکه با توجه به عدم اثربخشی آن در شناسایی مجرمان واقعی، عملاً توجیه فنی و حقوقی کافی برای تداوم ندارد. در مقابل، مدل‌های آمریکایی نیز به دلیل دسترسی گسترده پلیس محلی به پایگاه‌های داده فدرال (مانند ICE Task Force Module)، با چالش‌های مشابهی در زمینه نظارت بی‌حد و مرز مواجه‌اند.
