پاییز ۱۴۰۵ شاهد اوج‌گیری تنش میان غول‌های فناوری ایالات متحده و کمیسیون اروپا بر سر آینده زیرساخت‌های ابری و هوش مصنوعی است. انجمن صنعت رایانه و ارتباطات اروپا (CCIA) در گزارش جدیدی هشدار داده است که تلاش‌های اروپا برای کاهش وابستگی به ارائه‌دهندگان ابری آمریکایی از طریق قانون پیشنهادی CADA، می‌تواند هزینه‌ای بالغ بر ۱۱۵ میلیارد یورو در دهه آینده به اقتصاد قاره سبز تحمیل کند.
تقابل حاکمیت دیجیتال و هزینه‌های مهاجرت زیرساختی
قانون «توسعه ابر و هوش مصنوعی» (CADA) که در بروکسل مطرح شده، در تلاش است تا با وضع مقررات سخت‌گیرانه، کنترل داده‌ها و زیرساخت‌های حساس را در دست نهادهای اروپایی متمرکز کند. گزارش مرکز اقتصاد سیاسی بین‌المللی اروپا (ECIPE) که به سفارش CCIA تهیه شده، ادعا می‌کند که این سیاست‌ها فراتر از برآوردهای اولیه کمیسیون اروپا (۱۸ میلیارد یورو) است. طبق این تحلیل، ۳۳.۳ میلیارد یورو از این هزینه‌ها مستقیماً متوجه بخش عمومی و ۸۰ میلیارد یورو باقی‌مانده سهم بخش خصوصی در صنایع کلیدی نظیر انرژی، بهداشت و حمل‌ونقل خواهد بود.
چالش فنی: بازنویسی معماری و هزینه‌های پنهان
تحلیلگران CCIA بر این باورند که بخش عمده‌ای از این هزینه هنگفت (حدود ۶۹ درصد)، ناشی از نیاز به بازنویسی نرم‌افزارها و تغییر معماری سیستم‌ها برای خروج از اکوسیستم‌های ابری فعلی است. در ادامه جزئیات تخمینی این هزینه‌ها برای کشورهای پیشرو آورده شده است:
- لوکزامبورگ: ۱,۷۱۱ یورو برای هر کارمند در ده سال.
- دانمارک: ۹۰۵ یورو برای هر کارمند.
- اتریش: ۹۰۰ یورو برای هر کارمند.
- فنلاند: ۸۶۴ یورو برای هر کارمند.
- ایرلند: ۸۵۶ یورو برای هر کارمند.
پارادوکس «ابر حاکمیتی» تحت مدیریت هایپراسکیلرها
نکته قابل تأمل در این میان، استراتژی دوگانه شرکت‌هایی نظیر AWS و Google Cloud است. در حالی که این شرکت‌ها از یک سو به لابی‌گری علیه سخت‌گیری‌های حاکمیتی اروپا می‌پردازند، از سوی دیگر خود در حال توسعه راهکارهای «ابر حاکمیتی» (Sovereign Cloud) برای حفظ مشتریان اروپایی هستند. این رویکرد به آن‌ها اجازه می‌دهد همزمان با حفظ سلطه بر بازار، نگرانی‌های مربوط به دسترسی به داده‌ها و کنترل‌های نظارتی را تا حدی برطرف کنند.
پیشنهاد CCIA: امنیت مبتنی بر ریسک به جای منشأ شرکتی
انجمن CCIA از دولت‌های عضو اتحادیه اروپا خواسته است تا به جای تمرکز بر ملیت شرکت‌های ارائه‌دهنده یا محل استقرار پرسنل، به سمت مدل‌های «امنیت فنی مبتنی بر ریسک» حرکت کنند. به گفته میچل روتلج، مدیر سیاست‌گذاری CCIA اروپا، ارزیابی‌های رسمی کمیسیون اروپا حدود ۷۰ درصد از تأثیرات واقعی قانون CADA را نادیده گرفته است و اجرای سفت و سخت این مقررات می‌تواند نوآوری در زیرساخت‌های ابری و هوش مصنوعی اروپا را با کندی شدید مواجه کند.
نتیجه‌گیری
آنچه در این تقابل مشخص است، این است که اروپا بر سر دوراهی دشواری قرار دارد: پرداخت هزینه‌های سنگین اقتصادی برای دستیابی به استقلال دیجیتال، یا ادامه استفاده از سرویس‌های بهینه و مقیاس‌پذیر آمریکایی با ریسک وابستگی ژئوپلیتیک. با این حال، تحلیلگران هشدار می‌دهند که این گزارش، خود ذی‌نفعانی دارد که انگیزه اصلی آن‌ها جلوگیری از خروج مشتریان از پلتفرم‌های فعلی است.
