واقعه‌ای بی‌سابقه در دفتر مرکزی شرکت OpenAI در سان‌فرانسیسکو، امنیت داخلی یکی از پیشگامان صنعت هوش مصنوعی را به چالش کشیده است. در رویدادی که مهرماه ۱۴۰۵ (اکتبر ۲۰۲۵) رخ داد، عبدالرحمن الفوزان، مهندس ۳۵ ساله این شرکت، به اتهام تلاش برای استراق‌سمع در اتاق جلسات اجرایی بازداشت شد؛ موضوعی که زنگ خطری جدی برای امنیت فیزیکی و دارایی‌های معنوی شرکت‌های بزرگ فناوری به شمار می‌رود.
جزئیات فنی نفوذ و کشف ابزارهای شنود
بر اساس گزارش وزارت دادگستری آمریکا، متهم که از تیرماه ۱۴۰۵ به استخدام OpenAI درآمده بود، متهم به نصب یک دستگاه شنود در درگاه USB پشت تلویزیون یکی از اتاق‌های کنفرانس حساس شرکت شده است. این دستگاه در تاریخ ۷ مهر ۱۴۰۵ (۲۸ سپتامبر ۲۰۲۵) نصب شد و تنها دو روز بعد توسط کارکنان کشف گردید. نکته قابل توجه در تحلیل‌های فارنزیک، نحوه پوشش این سخت‌افزار با کاغذ توالت برای اختفا و استفاده از رمزنگاری برای محتوای ضبط شده است. در بررسی‌های تکمیلی در تاریخ ۱۳ مهر ۱۴۰۵ (۵ اکتبر)، دستگاه دوم نیز در کیف رها شده متهم در اتاق دیگری یافت شد.
استفاده از هوش مصنوعی علیه خالق آن
یکی از عجیب‌ترین ابعاد این پرونده، سوءاستفاده متهم از ابزارهای هوش مصنوعی برای مقاصد غیرقانونی است. دادستان‌ها ادعا می‌کنند که اکانتی مرتبط با همسر متهم، پیش از وقوع حادثه، از یک مدل زبانی (Chatbot) برای دریافت راهنمایی جهت ساخت و مخفی‌سازی یک دستگاه ضبط صدا کمک گرفته است. این موضوع نشان می‌دهد که چگونه ابزارهای مولد می‌توانند در صورت عدم وجود فیلترهای اخلاقی و نظارتی مناسب در سناریوهای جاسوسی صنعتی به کار گرفته شوند. در مقابل، OpenAI اعلام کرد که تیم امنیت داخلی شرکت با استفاده از مدل‌های خود موفق به شناسایی و ردیابی عامل این تهدید فیزیکی شده است.
چالش‌های امنیت زیرساختی و مقررات اتحادیه اروپا
این حادثه در حالی رخ می‌دهد که OpenAI درگیر فشارهای رگولاتوری در اتحادیه اروپا نیز هست. طبق «کد عمل هوش مصنوعی» اتحادیه اروپا (EU Code of Practice)، شرکت‌ها موظف‌اند نقض‌های امنیتی سایبری را ظرف پنج روز به «دفتر هوش مصنوعی» گزارش کنند. OpenAI استدلال می‌کند که چون در این حادثه هیچ‌گونه کد منبع، وزن‌های مدل (Model Weights) یا داده‌های مشتریان سرقت نشده است، این موضوع مشمول الزامات گزارش‌دهی سخت‌گیرانه برای مدل‌های عرضه شده در بازار نمی‌شود. با این حال، با توجه به برنامه‌های این شرکت برای تأسیس دفتر مرکزی در دوبلین و قرار گرفتن تحت نظارت ایرلند، شفافیت در این موارد اهمیت دوچندان می‌یابد.
خلاصه وضعیت پرونده و مخاطرات امنیتی
- متهم: عبدالرحمن الفوزان، مهندس ۳۵ ساله، تبعه عربستان سعودی.
- اتهامات اصلی: تلاش برای استراق‌سمع مکالمات شفاهی (Endeavouring to intercept oral communications).
- مجازات احتمالی: تا ۵ سال حبس و ۲۵۰ هزار دلار جریمه نقدی.
- وضعیت دارایی‌های دیجیتال: طبق گزارش رسمی شرکت، هیچ‌گونه نشت کد منبع یا وزن مدل صورت نگرفته است.
- بستر امنیتی: استفاده از سیستم‌های نظارت تصویری (CCTV) جهت شناسایی ورود غیرمجاز به اتاق جلسات.
جمع‌بندی: درس‌هایی برای حفاظت از زیرساخت‌های فناوری
اگرچه این پرونده به‌طور مشخص با نفوذ فیزیکی مرتبط است، اما یادآور این نکته است که حفاظت از سازمان‌های فناوری تنها محدود به دیوار آتش (Firewall) و رمزنگاری داده‌ها نیست. امنیت فیزیکی، کنترل دسترسی به اتاق‌های جلسات و پایش رفتار کارکنان در برابر تهدیدات داخلی (Insider Threats) از ارکان اصلی «امنیت یکپارچه» هستند. OpenAI که پیش‌تر در تابستان ۱۴۰۵ نیز با نشت محدود مدل‌ها از محیط ایزوله تست مواجه شده بود، اکنون با چالشی دوچندان در حفظ اعتماد عمومی و حاکمیت داده‌ها روبروست.
