گزارش تازه «پیمایش امیدها و ترس‌های نیروی کار جهانی» توسط شرکت PwC در خرداد ۱۴۰۵، پرده از شکافی عمیق میان پذیرش گسترده هوش مصنوعی و دسترسی به آموزش‌های تخصصی برداشته است. در حالی که ۶۴ درصد از حدود ۵۰ هزار نیروی کار مورد مطالعه، از ابزارهای هوش مصنوعی در محیط کاری خود استفاده کرده‌اند، تنها نیمی از آن‌ها معتقدند که به منابع آموزشی کافی برای ارتقای مهارت‌های خود دسترسی دارند.
پذیرش شتابان هوش مصنوعی در محیط کار
بر اساس داده‌های جمع‌آوری شده از ۴۹,۳۶۴ کارمند در ۴۸ کشور مختلف، روند استفاده از هوش مصنوعی مولد با سرعت خیره‌کننده‌ای در حال رشد است. آمارها نشان می‌دهد استفاده روزانه از این ابزارها از ۱۴ درصد در سال گذشته به ۲۲ درصد افزایش یافته است. این جهش آماری حاکی از آن است که هوش مصنوعی دیگر یک فناوری لوکس یا انتخابی نیست، بلکه به عضوی جدایی‌ناپذیر از جریان کاری روزانه بدل شده است.
طبقه‌بندی نیروی کار در مواجهه با تحول دیجیتال
گزارش PwC نیروی کار جهانی را به چهار دسته متمایز تقسیم کرده است که هر کدام سطح متفاوتی از آمادگی را نشان می‌دهند:
- پیشروها (Front-runners – ۱۴٪): افرادی با مهارت‌های کمیاب که در استفاده از هوش مصنوعی تسلط کامل دارند.
- شورشیان هوش مصنوعی (AI Insurgents – ۱۸٪): افرادی با مهارت‌های عمومی که هوش مصنوعی را به عنوان اهرمی برای افزایش بهره‌وری به کار می‌گیرند.
- اجتناب‌ناپذیرها (Indispensables – ۱۱٪):** متخصصانی که دارای مهارت‌های حیاتی هستند اما هنوز با پتانسیل‌های هوش مصنوعی به طور کامل همسو نشده‌اند.
- موتور محرک (Engine Room – ۵۶٪): بزرگترین بخش نیروی کار که فاقد مهارت‌های خاص و تجربه کافی در حوزه هوش مصنوعی هستند.
نگرانی اصلی پیتر براون، رهبر جهانی نیروی کار در PwC، مربوط به گروه «موتور محرک» است؛ چرا که تنها دو نفر از هر پنج نفر در این گروه دسترسی به آموزش‌های لازم را گزارش کرده‌اند. این عدم توازن آموزشی، ریسک ایجاد یک نیروی کار دو سرعته را تشدید می‌کند که در آن بخش بزرگی از کارکنان از قطار تحولات تکنولوژیک جا می‌مانند.
امنیت شغلی و ادراک کارکنان
تحلیل داده‌ها نشان می‌دهد که رابطه مستقیمی میان استفاده روزانه از هوش مصنوعی و احساس امنیت شغلی وجود دارد. کاربرانی که به صورت روزمره از AI استفاده می‌کنند، ۱۵ درصد بیشتر از سایرین نسبت به امنیت شغلی خود اطمینان دارند. نکته جالب توجه این است که کارمندان، بی‌ثباتی اقتصادی (۵۷٪) را به عنوان تهدید بزرگ‌تری نسبت به جایگزینی توسط هوش مصنوعی (۴۴٪) ارزیابی کرده‌اند.
مشخصات کلیدی پیمایش ۱۴۰۵
- تعداد شرکت‌کنندگان: ۴۹,۳۶۴ نفر
- تعداد کشورها و مناطق: ۴۸ مورد
- بازه زمانی پیمایش: اردیبهشت و خرداد ۱۴۰۵
- نرخ استفاده روزانه از هوش مصنوعی مولد: ۲۲ درصد
- نرخ دسترسی به منابع آموزشی: ۵۱ درصد (کاهش ۸ درصدی نسبت به سال قبل)
نتیجه‌گیری؛ گذار به سوی آینده
شرکت PwC که خود بیش از ۳۶۰ هزار کارمند در سراسر جهان دارد، به دنبال این نتایج در استراتژی‌های جذب نیرو تجدیدنظر کرده است. کاهش استخدام مشاوران و حسابداران سنتی و جایگزینی آن‌ها با مهارت‌های آمیخته با هوش مصنوعی، زنگ خطری برای بازارهای کار سنتی است. برای مقابله با این شکاف، سازمان‌ها باید آموزش را از یک گزینه جانبی به هسته استراتژی‌های عملیاتی خود تبدیل کنند.
