گزارش جدید مرکز تحقیقاتی Citizen Lab پرده از یک تهدید امنیتی پیچیده و نوین برداشته است. بدافزار جاسوسی موسوم به «AdFection»، بدون نیاز به هیچ‌گونه تعامل کاربر (Zero-click)، از طریق شبکه‌های تبلیغاتی جهانی منتشر می‌شود. این ابزار مخرب که توسط شرکت اسرائیلی Discover-Tech توسعه یافته، با سوءاستفاده از اکوسیستم تبلیغات آنلاین، دستگاه‌های قربانیان را صرفاً با نمایش یک تبلیغ آلوده می‌کند.
مکانیزم عملکرد AdFection: مهندسی معکوس سیستم‌های مزایده لحظه‌ای (RTB)
تکنولوژی AdFection با بهره‌گیری از زیرساخت‌های تبلیغاتی برنامه‌نویسی‌شده (Programmatic Advertising) عمل می‌کند. در این مدل، سیستم «مزایده لحظه‌ای» (Real-time Bidding) که برای نمایش هوشمند تبلیغات به کاربران استفاده می‌شود، توسط این بدافزار برای شناسایی و پروفایل‌سازی دقیق قربانیان مورد سوءاستفاده قرار گرفته است. مهاجمان با ورود به این اکوسیستم، از سایت‌های معتبر و اپلیکیشن‌های پرطرفدار به عنوان پوششی برای تزریق کدهای مخرب استفاده می‌کنند. این بدافزار با بهره‌گیری از آسیب‌پذیری‌های مرورگر یا لایه‌های اجرایی تبلیغات، بدون نیاز به کلیک یا دانلود فایل، دسترسی‌های غیرمجاز را روی دستگاه قربانی برقرار می‌سازد.
دامنه نفوذ و قربانیان استراتژیک
تحقیقات Citizen Lab نشان می‌دهد که این پلتفرم جاسوسی طی سال‌های اخیر بیش از ۴۴۲ میلیون تبلیغ را در بالغ بر ۱۲۰ هزار وب‌سایت و اپلیکیشن پرکاربرد از جمله شبکه‌های خبری بین‌المللی مانند BBC و نیویورک تایمز و اپلیکیشن‌هایی نظیر Duolingo و Badoo به نمایش درآورده است. نکته حائز اهمیت در این گزارش، هدف قرار گرفتن نهادهای حساس و افراد کلیدی است. در میان فهرست قربانیان، نام کارکنان ناتو، کمیسیون اروپا، شرکت‌های بزرگ نیمه‌هادی مانند NVIDIA و Arm، و همچنین روزنامه‌نگاران شبکه الجزیره به چشم می‌خورد.
ارتباط با صنعت بدافزارهای مزدور (Mercenary Spyware)
بر اساس شواهد فنی یافت شده در سرورهای Discover-Tech، ارتباطاتی میان این شرکت و سایر بازیگران فعال در صنعت نرم‌افزارهای جاسوسی، از جمله شرکت Candiru، کشف شده است. این موضوع نشان می‌دهد که Discover-Tech به عنوان یک «پل» (Bridge) میان شبکه‌های تبلیغاتی مشروع و اکوسیستم بدافزارهای مزدور عمل کرده و به راحتی توانسته است لایه‌های امنیتی پلتفرم‌های تبلیغاتی بزرگی نظیر Google را دور بزند. گوگل پس از افشای این فعالیت‌ها و تحقیقات مشترک با Citizen Lab و شرکت Confiant، دسترسی Discover-Tech به تمامی پلتفرم‌های تبلیغاتی خود را مسدود کرده است.
مشخصات و ابعاد فنی حمله:
- نوع تهدید: Zero-click Spyware (بدون نیاز به تعامل کاربر).
- روش انتشار: تزریق کد مخرب از طریق شبکه‌های تبلیغات جهانی (Ad Networks).
- تکنیک مورد استفاده: سوءاستفاده از پروتکل‌های Real-time Bidding (RTB).
- وضعیت پلتفرم‌ها: شناسایی و مسدودسازی توسط Google در پی نقض سیستماتیک سیاست‌های امنیتی.
- گستره عملیاتی: هدف قرار دادن دستگاه‌های متصل به شبکه‌های نظامی، دولتی و زیرساخت‌های حیاتی.
توصیه‌های امنیتی برای مقابله با جاسوس‌افزارهای تبلیغاتی
با توجه به اینکه این حمله در لایه تبلیغات آنلاین رخ می‌دهد و حتی باهوش‌ترین کاربران نیز ممکن است در معرض آن باشند، تنها راهکار عملیاتی فعلی، محدودسازی دسترسی کدهای تبلیغاتی به محتوای دستگاه است. کاربران و سازمان‌ها باید نسبت به غیرفعال کردن «Ad Tracking» در تنظیمات حریم خصوصی دستگاه‌های خود اقدام کرده و در صورت نیاز، از افزونه‌های مسدودکننده تبلیغات (Ad Blockers) در سطح شبکه یا مرورگر استفاده کنند تا از بارگذاری کدهای مخرب در جریان نمایش تبلیغات جلوگیری شود. این گزارش نشان می‌دهد که مرز میان تبلیغات آنلاین و حملات سایبری به شدت باریک شده و نیازمند بازنگری در پروتکل‌های امنیتی شبکه‌های تبلیغاتی است.
