سازمان رقابت ایتالیا (AGCM) تحقیقات گسترده‌ای را علیه شرکت آمریکایی Suno، پیشرو در حوزه تولید موسیقی با هوش مصنوعی مولد، آغاز کرده است. این نهاد نظارتی با استناد به «کد مصرف‌کننده» ایتالیا، بخش‌هایی از شرایط خدمات این پلتفرم را غیرمنصفانه و در تضاد با حقوق کاربران تشخیص داده است که می‌تواند پیامدهای حقوقی سنگینی برای شرکت‌های فعال در حوزه AI به همراه داشته باشد.
مبانی حقوقی پرونده و مفاد مورد مناقشه
کانون اصلی این تحقیقات بر پایه ماده ۳۳ کد مصرف‌کننده ایتالیا استوار است. طبق این قانون، هرگونه شرط قراردادی که توازن حقوق و تعهدات را به شکل نامتعارفی به نفع شرکت و علیه مصرف‌کننده تغییر دهد، غیرمنصفانه تلقی می‌شود. در بررسی‌های اولیه AGCM، چندین بند در قرارداد Suno شناسایی شده که به زعم این نهاد، اختیارات مطلق و بی‌دلیلی را به شرکت اعطا می‌کند؛ از جمله امکان تغییر یک‌طرفه قیمت اشتراک، اصلاح مفاد قرارداد و حتی تعلیق یا حذف حساب کاربری و تمامی آثار موسیقایی ذخیره‌شده کاربران بدون ارائه اعلان قبلی.
چالش‌های مالکیت معنوی و حقوق اخلاقی هنرمندان
یکی از جدی‌ترین محورهای این پرونده، بحث مالکیت معنوی (Copyright) است. طبق اعلام مقامات ایتالیایی، لایسنس‌هایی که کاربران هنگام ثبت‌نام به Suno اعطا می‌کنند، بیش از حد گسترده تعریف شده‌اند. افزون بر این، الزام کاربران به صرف‌نظر کردن از «حقوق اخلاقی» (Moral Rights) که در قوانین کپی‌رایت ایتالیا جایگاه ویژه‌ای دارد، با اصول حقوقی اتحادیه اروپا در تضاد است. حقوق اخلاقی به پدیدآورندگان اجازه می‌دهد تا بر نحوه انتساب و بهره‌برداری از آثار خود نظارت داشته باشند، حقی که Suno به سادگی سعی در حذف آن در قراردادهای خود دارد.
محدودیت‌های قضایی و فرآیندهای داوری
علاوه بر مسائل محتوایی، نحوه حل‌وفصل اختلافات در شرایط خدمات این پلتفرم نیز مورد نقد جدی است. Suno کاربران را ملزم می‌کند که هرگونه دعوی حقوقی را از طریق داوری انفرادی در ایالات متحده (ایالت ماساچوست) پیگیری کنند. این بند که فاقد هرگونه پیش‌بینی برای دعاوی گروهی (Class Actions) است، عملاً دسترسی کاربران اروپایی به عدالت را محدود می‌کند و مطابق دیدگاه AGCM، این یک رویه ناعادلانه در قبال مصرف‌کنندگان بین‌المللی است.
پیامدهای تنظیم‌گری در اکوسیستم هوش مصنوعی
این اقدام AGCM نشان‌دهنده تغییر استراتژی تنظیم‌گران اروپایی در مواجهه با شرکت‌های فناوری است. پیش از این، نهادهای نظارتی ایتالیا در پرونده‌های مشابهی علیه شرکت‌هایی نظیر Mistral و DeepSeek موفق شدند تعهداتی برای اطلاع‌رسانی در مورد «توهمات هوش مصنوعی» (Hallucinations) دریافت کنند. اکنون پرونده Suno گام بعدی در جهت استانداردسازی قراردادهای AI با قوانین سنتی مصرف‌کننده است و احتمالاً به الگویی برای سایر کشورهای اتحادیه اروپا تبدیل خواهد شد.
خلاصه محورهای تحقیقاتی AGCM:
- عدم شفافیت در تغییرات ناگهانی قیمت و خدمات
- اختیار مطلق شرکت در حذف حساب‌های کاربری و داده‌ها
- نقض حقوق اخلاقی پدیدآورنده طبق قوانین ایتالیا
- انحصار داوری در ماساچوست و سلب حق دعاوی گروهی
