در حالی که جهان فناوری با محدودیت‌های گلوگاه حافظه در مدل‌های هوش مصنوعی فوق‌سنگین دست‌وپنجه نرم می‌کند، استارتاپ کالیفرنیایی Volantis با جذب ۸۸ میلیون دلار سرمایه، رویکردی جسورانه برای پیوند مستقیم میان پردازنده و حافظه از طریق فوتونیک اتخاذ کرده است. این شرکت با انتخاب استراتژیک «گالیم آرسناید» به جای «ایندیوم فسفاید»، مسیری متفاوت از پروژه‌های کلان اروپایی را در پیش گرفته است.
معماری فوتونیک: عبور از سدهای الکترونیکی
سیستم A-1 که توسط Volantis در حال توسعه است، هدف بلندپروازانه‌ای را دنبال می‌کند: پشتیبانی از مدل‌هایی با بیش از ۲۰ تریلیون پارامتر با نرخ خیره‌کننده ۱۰,۰۰۰ توکن در ثانیه برای هر کاربر. در معماری‌های سنتی، انتقال داده بین حافظه و پردازشگر گرافیکی (GPU) به دلیل ماهیت الکتریکی مسیرها، با تاخیر و مصرف انرژی بالایی همراه است. استفاده از فوتونیک در این لایه، با جایگزینی الکترون‌ها با فوتون‌ها، این تاخیر را به حداقل می‌رساند.
تنش استراتژیک در انتخاب مواد: گالیم آرسناید در برابر ایندیوم فسفاید
یکی از نکات کلیدی در تحلیل استراتژی Volantis، دوری جستن آگاهانه از «ایندیوم فسفاید» (Indium Phosphide) است. در حالی که اتحادیه اروپا سرمایه‌گذاری عظیم ۱۵۳ میلیون یورویی را برای راه‌اندازی خط تولید پایلوت در آیندهوون هلند (که در سال ۱۴۰۶ شمسی/۲۰۲۷ میلادی به بهره‌برداری می‌رسد) اختصاص داده، Volantis از لیزرهای گالیم آرسناید استفاده می‌کند. دلیل این رویکرد، وابستگی شدید بازار جهانی به چین است که ۷۰ درصد از عرضه ایندیوم فسفاید را در اختیار دارد و قیمت آن در سال‌های اخیر رشد ۲۵۰ درصدی را تجربه کرده است. ولانتیس با این انتخاب، ریسک زنجیره تأمین را در مدل عملیاتی خود حذف کرده است.
تیم فنی و چشم‌انداز تجاری
این شرکت توسط Volantis با رهبری Tapa Ghosh (از دانش‌آموختگان Thiel Fellowship) و Roy Meade (مدیر سابق برنامه‌های حافظه با پهنای باند بالا در Micron) تأسیس شده است. تیم موسس با بهره‌گیری از تجربه عمیق در معماری‌های حافظه، هدف‌گذاری کرده‌اند تا نخستین محصولات خود را در سال ۱۴۰۶ (۲۰۲۷ میلادی) به بازار عرضه کنند؛ همزمان با زمانی که اروپا زیرساخت تولید انبوه فوتونیک خود را نهایی می‌کند.
مشخصات فنی و اهداف عملکردی
- هدف اصلی: ایجاد لینک نوری میان حافظه و پردازنده (Compute-to-Memory)
- فناوری لیزر: استفاده از گالیم آرسناید (GaAs) جهت کاهش وابستگی به زنجیره تأمین ایندیوم فسفاید
- ظرفیت پشتیبانی: مدل‌های با بیش از ۲۰ تریلیون پارامتر
- عملکرد مورد انتظار: ۱۰,۰۰۰ توکن بر ثانیه برای هر کاربر
- زمان‌بندی عرضه: سال ۱۴۰۶ هجری شمسی (۲۰۲۷ میلادی)
آیا فوتونیک پایان عصر مس است؟
در حالی که شرکت‌هایی نظیر Lightmatter و Ayar Labs مسیر مشابهی را طی می‌کنند، همه بازیگران صنعت به نوری شدن محاسبات ایمان ندارند. برای مثال، شرکت سوئیسی Kandou همچنان بر بهبود سیگنالینگ مسی تمرکز دارد، چرا که مس هم‌اکنون در تمامی دیتاسنترها مستقر است. تقابل Volantis و استراتژی‌های اروپایی، در واقع جدالی میان «صنعتی‌سازی زیرساخت‌های فعلی» (اروپا) و «نوآوری‌های ساختارشکن در طراحی» (آمریکا) است.
