با انتشار گزارش‌های جدید در پاییز ۱۴۰۳، توازن قدرت در نبرد همیشگی میان امنیت دستگاه‌های موبایل و ابزارهای جرم‌شناسی دیجیتال تغییر کرده است. شرکت Magnet Forensics با معرفی قابلیت‌های جدید در ابزار GrayKey، موفق به نفوذ به لایه‌های امنیتی پیشرفته اپل شده است که پیش‌تر تصور می‌شد تحت قابلیت «راه‌اندازی مجدد پس از عدم فعالیت» (Inactivity Reboot) غیرقابل نفوذ هستند.
مهندسی معکوس امنیت: تقابل AFU و BFU
در دنیای جرم‌شناسی دیجیتال، تمایز بین دو وضعیت Before First Unlock (BFU) و After First Unlock (AFU) حیاتی است. در حالت BFU، کلیدهای رمزنگاری در حافظه رم قرار ندارند و داده‌ها تحت شدیدترین لایه‌های حفاظتی هستند. اپل با معرفی قابلیت بازنگه‌داشتن دستگاه در حالت غیرفعال در سال ۲۰۲۴، سعی کرد آیفون‌ها را پس از ۷۲ ساعت عدم استفاده به وضعیت BFU بازگرداند. اما ابزارهای جدید Magnet Forensics با استراتژی جدیدی، دستگاه را در حالت AFU تثبیت می‌کنند. این یعنی حتی پس از ری‌استارت شدن دستگاه توسط مکانیزم‌های محافظتی اپل، دسترسی به بخش‌های کلیدی حافظه که در حالت AFU باز باقی می‌مانند، همچنان میسر است.
تحلیل عملکرد GrayKey Preserve
ابزار GrayKey با استفاده از آسیب‌پذیری‌های سطح پایین در بوت‌لودر یا پردازنده‌های سری A اپل، محیطی ایزوله ایجاد می‌کند. طبق مستندات غیررسمی منتشر شده، قابلیت Evidence Preservation Mode به متخصصان این امکان را می‌دهد که از فعال شدن تایمرهای خودحذفی اپل (مانند حذف iMessage یا تصاویر پاک‌شده) جلوگیری کنند. این یعنی مداخله در پروسه‌های سیستمی iOS در سطحی فراتر از دسترسی کاربر عادی صورت می‌گیرد.
ابعاد حقوقی و تهدیدات حریم خصوصی
از منظر حقوقی و رگولاتوری، این تحول یک چالش بزرگ برای امنیت داده‌های شخصی کاربران در سراسر جهان و همچنین ایران است. دسترسی نهادهای امنیتی به داده‌های رمزگذاری شده بدون همکاری سازنده (اپل)، به معنای تضعیف زیرساخت اعتماد دیجیتال است. این ابزارها نشان می‌دهند که هیچ سیستم عاملی علی‌رغم ادعاهای امنیتی، در برابر تحلیل‌های جرم‌شناسی تخصصی مصون نیست. برای کسب‌وکارهای دیجیتال و کاربران حرفه‌ای، این موضوع اهمیت استفاده از ابزارهای رمزنگاری end-to-end (E2EE) در لایه اپلیکیشن را بیش از پیش نمایان می‌کند.
مشخصات و تحلیل فنی ابزارهای جرم‌شناسی دیجیتال
- هدف: دور زدن مکانیزم‌های حفاظتی iOS 17.x و بالاتر.
- تکنولوژی کلیدی: تثبیت وضعیت دستگاه در حالت AFU برای جلوگیری از حذف داده‌های RAM.
- قابلیت‌های نفوذ: دسترسی به حافظه کش موقعیت مکانی، iMessage و دیتابیس‌های موقت.
- محدودیت ابزار: نیازمند دسترسی فیزیکی به سخت‌افزار دستگاه.
- اثر امنیتی: خنثی‌سازی قابلیت امنیتی Inactivity Reboot اپل که در سال ۲۰۲۴ معرفی شد.
نتیجه‌گیری: آینده حریم خصوصی در فضای دیجیتال
تکنولوژی مورد استفاده توسط Magnet Forensics گواه آن است که مرز بین امنیت و جرم‌شناسی به یک بازی «موش و گربه» بی‌پایان تبدیل شده است. برای کاربران در ایران که به حریم خصوصی اهمیت می‌دهند، راهکار اصلی استفاده از قابلیت‌های پیشرفته امنیتی اپل همچون Lockdown Mode و اطمینان از به‌روزرسانی‌های مداوم سیستم عامل است، هرچند که در برابر ابزارهای جرم‌شناسی سطح بالا، امنیت صددرصد تنها یک آرمان باقی می‌ماند.
