نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا (RAF) با راه‌اندازی اسکادران جدید «شماره ۳ عملیات فضایی» (No. III Space Effects Squadron)، گام مهمی در جهت محافظت از دارایی‌های استراتژیک در مدار زمین برداشته است. این واحد عملیاتی که در پاییز ۱۴۰۵ (سپتامبر ۲۰۲۶) معرفی شد، مسئولیت حیاتی حفظ امنیت ماهواره‌های ارتباطی و ناوبری بریتانیا را در برابر تهدیدات نوظهور فضایی بر عهده دارد.
تغییر پارادایم در دفاع فضایی بریتانیا
معرفی این اسکادران توسط مارشال ارشد هوایی، سر هاروی اسمیت، در کنفرانس توان فضایی بریتانیا در لندن، نشان‌دهنده تغییر استراتژیک در ساختار فرماندهی RAF است. با تغییر ساختار فرماندهی مستقر در «های وایکام» (High Wycombe) به «فرماندهی هوا و فضا»، بریتانیا اکنون در حال گذار از یک رویکرد صرفاً نظارتی به رویکردی فعال در محیط عملیاتی مدار پایین زمین (LEO) و فراتر از آن است. در حالی که اسکادران‌های شماره ۱ و ۲ بر نظارت و هشدار متمرکز بودند، اسکادران جدید شماره ۳ ماموریت «خنثی‌سازی» و پاسخ به تهدیدات را بر عهده دارد.
استراتژی جنگ الکترونیک به جای تسلیحات مخرب
یکی از نکات کلیدی در دکترین فضایی بریتانیا، تعهد رسمی این کشور به عدم استفاده از موشک‌های ضدماهواره (ASAT) است که باعث ایجاد زباله‌های فضایی خطرناک می‌شوند. در عوض، بریتانیا بر روی توسعه فناوری‌های پیشرفته در حوزه جنگ الکترونیک (Electronic Warfare) تمرکز کرده است.
- واحد مسئول: اسکادران شماره ۳ عملیات فضایی RAF
- ماموریت اصلی: محافظت از زیرساخت‌های حیاتی فضایی
- روش عملیاتی: استفاده از جنگ الکترونیک (Jamming) و فناوری‌های غیرمخرب
- حوزه‌های تمرکز: تداخل‌سنجی، سرکوب سیگنال‌های مهاجم و مدیریت تهدیدات لیزری
این ابزارها برای «مختل کردن، تحلیل‌بردن و انکار» اقدامات خصمانه ماهواره‌های بیگانه طراحی شده‌اند. این رویکرد غیرمخرب، بریتانیا را در راستای تعهدات بین‌المللی ذیل «کمیته سازمان ملل در مورد استفاده صلح‌آمیز از فضای بیرونی» قرار می‌دهد.
چرا امنیت ماهواره‌ای یک ضرورت ملی است؟
ماهواره‌ها امروزه ستون فقرات زیرساخت‌های ملی را تشکیل می‌دهند. از سیستم‌های ناوبری (GNSS) که برای خدمات امداد و نجات و همگام‌سازی دقیق شبکه‌های توزیع انرژی استفاده می‌شوند، تا پیش‌بینی‌های هواشناسی و اطلاعات نظامی، همگی به پایداری سیگنال‌های فضایی وابسته‌اند. هرگونه اختلال در این سیگنال‌ها نه تنها امنیت ملی، بلکه فعالیت‌های روزمره اقتصادی را نیز با مخاطره جدی مواجه می‌کند.
مقابله با تهدیدات لیزری و «سگ‌جنگ» فضایی
تحقیقات نشان می‌دهد که قدرت‌های جهانی همچنان به دنبال روش‌هایی برای از کار انداختن دارایی‌های مداری از طریق لیزر و مایکروویوهای پرقدرت هستند. گزارش‌ها حاکی از آن است که برخی کشورها اقدام به تمرین مانورهای نزدیکی (Proximity Operations) یا همان «سگ‌جنگ» در مدار کرده‌اند تا از این طریق به ماهواره‌های حریف نزدیک شده و آن‌ها را مختل کنند. اسکادران جدید بریتانیا با به‌کارگیری سیستم‌های شناسایی نوری و راداری، توانایی تشخیص لحظه‌ای حملات لیزری (Dazzling) را داراست تا بتواند در برابر این اقدامات تهاجمی، تمهیدات پدافندی لازم را اتخاذ کند.
