تقابل حقوقی شهروندان و دولت بریتانیا: ۴۴ هزار اعتراض رسمی علیه پلتفرم داده سلامت Palantir

در تحولی جدی در عرصه حکمرانی داده‌های سلامت در بریتانیا، بیش از ۴۴ هزار شهروند با استناد به حق قانونی خود در ماده ۲۱ مقررات عمومی حفاظت از داده‌ها (GDPR)، خواستار توقف پردازش سوابق پزشکی خود توسط پلتفرم داده‌های فدراسیون NHS (سرویس سلامت همگانی بریتانیا) شده‌اند. این مخالفت گسترده که با هماهنگی سازمان غیرانتفاعی 38 Degrees صورت گرفته، مستقیماً شرکت نرم‌افزاری Palantir را به عنوان تأمین‌کننده زیرساخت این پلتفرم نشانه رفته است.

چالش‌های اخلاقی و اعتماد عمومی در زیرساخت NHS

هسته اصلی این اعتراضات، نگرانی‌های عمیق اجتماعی پیرامون هویت و سوابق اخلاقی شرکت Palantir است. فعالان حقوق مدنی، از جمله گروه‌هایی مانند Just Treatment و MedAct، بر این باورند که همکاری این شرکت با نهادهای نظامی و امنیتی در پروژه‌های بین‌المللی، اعتماد عمومی به محرمانگی داده‌های حساس سلامت در بریتانیا را خدشه‌دار کرده است. علاوه بر ۴۴ هزار اعتراض قانونی، بیش از ۸۵ هزار بیمار نیز شکایت‌های رسمی جداگانه‌ای را به بیمارستان‌های خود ارسال کرده‌اند که نشان‌دهنده یک بحران اعتماد فراگیر است.

استناد به حق اعتراض در GDPR

معترضان با تکیه بر «حق اعتراض» (Right to Object) در ماده ۲۱ قانون GDPR، استدلال می‌کنند که سازمان‌های متولی داده موظفند به محض دریافت درخواست، پردازش داده‌های شخصی افراد را متوقف کنند، مگر اینکه بتوانند دلایل قانونی قوی و اثبات‌شده‌ای برای ادامه آن ارائه دهند. معترضان علاوه بر درخواست توقف پردازش، خواستار تعلیق فعالیت‌های داده‌کاوی پلتفرم FDP تا زمان رسیدگی دقیق به درخواست‌هایشان هستند.

موضع رسمی NHS و ادعاهای فنی Palantir

سازمان NHS England در واکنش به این موج اعتراضی اعلام کرده است که تمامی سازمان‌های زیرمجموعه سلامت، کنترل کامل داده‌های خود را در پلتفرم FDP حفظ کرده‌اند و تأمین‌کنندگان نرم‌افزاری اجازه دسترسی به داده‌ها برای مقاصد شخصی خود را ندارند. شرکت Palantir نیز در بیانیه‌های خود تأکید کرده است که داده‌های بیماران کاملاً در داخل مرزهای بریتانیا باقی می‌ماند و تمامی عملیات‌ها صرفاً تحت دستورالعمل‌های مستقیم NHS انجام می‌شود. با این حال، گزارش‌ها حاکی از آن است که حتی مدیران داده‌های ارشد NHS در شبکه‌ای موسوم به CDO Network نسبت به ارزش واقعی کسب‌شده از این قرارداد ۳۳۰ میلیون پوندی ابراز تردید کرده‌اند.

آینده‌نگری؛ دوراهی دولت بریتانیا

دولت بریتانیا اکنون در موقعیتی دشوار قرار دارد. از یک سو نیاز مبرم به بهبود کارایی عملیاتی بیمارستان‌ها از طریق ابزارهای تحلیل داده وجود دارد و از سوی دیگر، فشار فزاینده افکار عمومی و تردیدهای فنی کارشناسان داده برای فسخ قرارداد افزایش یافته است. تصمیم نهایی در مورد استفاده از بند خروج از قرارداد Palantir، یکی از چالش‌های کلیدی دولت در پاییز ۱۴۰۵ خواهد بود که می‌تواند استانداردهای آینده برای ورود تکنولوژی‌های خصوصی به بخش‌های حیاتی عمومی را تعیین کند.