صنعت تبلیغات آنلاین که همواره به دلیل جمع‌آوری داده‌های گسترده مورد انتقاد بوده، اکنون با چالشی بنیادین و بسیار خطرناک‌تر مواجه شده است. تحقیقات جدید Citizen Lab در پاییز ۱۴۰۵ (اکتبر ۲۰۲۶) نشان می‌دهد که بازیگران صنعت جاسوسی‌افزار با سوءاستفاده از سیستم‌های مناقصه لحظه‌ای (Real-time Bidding)، بدافزارهای خود را بدون نیاز به کلیک کاربر بر روی دستگاه‌های هدف تزریق می‌کنند. این تکنیک نوین که «AdFection» نام‌گذاری شده، یک خلأ امنیتی بزرگ در اکوسیستم تبلیغات دیجیتال را آشکار کرده است.
مکانیسم عمل: چگونه AdFection از سیستم RTB سوءاستفاده می‌کند؟
معماری تبلیغات برنامه‌نویسی‌شده (Programmatic Advertising) بر پایه سیستم مناقصه لحظه‌ای یا RTB استوار است. در این فرآیند، هر بار که کاربر وب‌سایتی را باز می‌کند، فضای تبلیغاتی موجود در کسری از ثانیه به بالاترین پیشنهاددهنده فروخته می‌شود. در این جریان، اطلاعاتی شامل موقعیت جغرافیایی، مشخصات دستگاه و داده‌های رفتاری به سرورهای تبلیغاتی ارسال می‌شود. شرکت Discover-Tech با بهره‌گیری از پلتفرم «Controlium»، این چرخه را به یک شاهراه برای تزریق کدهای مخرب تبدیل کرده است.
برخلاف متدهای مرسوم فیشینگ، در حمله AdFection نیازی به تعامل کاربر (کلیک کردن) نیست. صرفِ بارگذاری یک وب‌سایت یا اپلیکیشنِ آلوده به تبلیغاتِ این شرکت، کافی است تا کد مخرب در پس‌زمینه اجرا شود. این یعنی بدافزار از طریق زیرساخت‌های کاملاً «مجاز» و تأییدشده تبلیغاتی به دستگاه قربانی نفوذ می‌کند.
ردپای جاسوسی‌افزار Candiru و ابعاد نفوذ
تحقیقات Citizen Lab نشان می‌دهد که Discover-Tech به عنوان یک میانجی عمل کرده و مسیر را برای جاسوسی‌افزارهای تجاری، به ویژه شرکت Integrity Labs (که پیش‌تر با نام Candiru شناخته می‌شد)، هموار کرده است. داده‌های بررسی‌شده نشان می‌دهد که حداقل ۴۵ دستگاه متعلق به کارکنان شبکه خبری «الجزیره» در سال‌های ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴ هجری شمسی تحت تأثیر این عملیات قرار گرفته‌اند.
نکته نگران‌کننده، حجم گسترده این عملیات است. طبق داده‌های استخراج شده از ۴ میلیارد رکورد مناقصه، بین ماه‌های اسفند ۱۴۰۴ تا خرداد ۱۴۰۵، تبلیغات این شرکت در بیش از ۷۰ هزار اپلیکیشن موبایل و ۱۲۰ هزار وب‌سایت نمایش داده شده است. این شبکه حتی شبکه‌های متعلق به سازمان‌های دفاعی و ناتو را نیز هدف قرار داده بود که هرچند مدرکی دال بر عفونت قطعی در این بخش‌ها یافت نشد، اما قابلیت پروفایل‌بندی دستگاه‌ها در این شبکه‌های حساس، یک شکست امنیتی فاجعه‌بار محسوب می‌شود.
مشخصات فنی و یافته‌های کلیدی
- نام تکنیک: AdFection (حمله بدون کلیک Zero-click).
- عامل اصلی: شرکت Discover-Tech (پلتفرم Controlium).
- شرکت جاسوسی‌افزار مرتبط: Integrity Labs (Candiru سابق).
- نقاط نفوذ: بیش از ۷۰,۰۰۰ اپلیکیشن و ۱۲۰,۰۰۰ وب‌سایت.
- وضعیت فعلی: حذف Discover-Tech از لیست فروشندگان تأییدشده گوگل و IAB Europe.
شکست ساختاری در اعتماد به اکوسیستم تبلیغاتی
این رخداد نشان‌دهنده ناکارآمدی فرآیندهای غربالگری (Vetting) در شرکت‌های غول فناوری نظیر گوگل و اتحادیه‌های تبلیغاتی نظیر IAB Europe است. Discover-Tech از سال ۱۳۹۹ تا اواسط ۱۴۰۵ به عنوان یک فروشنده مجاز فعالیت می‌کرد؛ این بدان معناست که بدافزارها سال‌ها در لایه‌های زیرین اینترنت با پوشش «تبلیغات قانونی» مستتر بوده‌اند.
این حادثه بار دیگر ضرورت بازنگری در مدل‌های اعتماد (Trust Models) در سیستم‌های AdTech را گوشزد می‌کند. امنیت تنها در دیواره‌های آتش یا آنتی‌ویروس‌ها خلاصه نمی‌شود؛ بلکه وقتی زیرساخت «تحویل تبلیغات» خود به عنوان ناقل بدافزار عمل می‌کند، تمام لایه‌های امنیتی سازمان‌ها در معرض تهدید جدی قرار می‌گیرند.
