شرکت میکرون (Micron)، غول صنعت نیمه‌هادی‌ها، در گزارش مالی اخیر خود تصویری چالش‌برانگیز از آینده بازار حافظه ارائه داد؛ تصویری که نشان‌دهنده تداوم کمبود عرضه و پیشی گرفتن تقاضای جهانی از ظرفیت تولید تا دست‌کم سال ۲۰۲۸ میلادی (۱۴۰۷ خورشیدی) است. این گزارش که در پاییز ۱۴۰۵ منتشر شد، بر تأثیر شگرف تقاضای بی‌سابقه در حوزه هوش مصنوعی بر زیرساخت‌های حافظه تأکید دارد.
رکوردشکنی در درآمد و حاشیه سود
شرکت Micron در گزارش مالی سه‌ماهه منتهی به شهریور ۱۴۰۵، ارقامی خیره‌کننده را به ثبت رساند. درآمد این شرکت در مقایسه با سال گذشته نزدیک به پنج برابر شده و به ۵۴.۲۳ میلیارد دلار رسیده است. حاشیه سود ناخالص شرکت نیز با جهشی چشمگیر از ۴۴.۷ درصد به ۸۶.۸ درصد ارتقا یافته است. این عملکرد مالی قدرتمند، بیش از هر چیز مدیون رشد انفجاری فروش در بخش دیتاسنترها و فناوری‌های حافظه پرسرعت است.
سلطه حافظه‌های HBM بر بازار
یکی از محورهای اصلی گزارش سانجی مهروترا، مدیرعامل میکرون، کمبود شدید حافظه‌های با پهنای باند بالا (HBM) است. این حافظه‌ها که به صورت پشته‌ای (Stacked) در تراشه‌های هوش مصنوعی قرار می‌گیرند، موتور محرک توسعه مدل‌های زبانی بزرگ هستند. طبق اعلام میکرون، بخش عمده‌ای از ظرفیت تولید HBM برای سال آینده پیش‌فروش شده و قیمت‌ها همچنان در مسیر صعودی قرار دارند. همکاری نزدیک میکرون با انویدیا برای تولید نسل جدید HBM4E نشان‌دهنده اولویت این شرکت برای تأمین نیاز زیرساخت‌های محاسباتی سنگین است.
تأثیرات جانبی بر محصولات مصرفی
این تنش در زنجیره تأمین، فراتر از دیتاسنترها و به بخش محصولات مصرفی نفوذ کرده است. افزایش هزینه‌های تأمین DRAM باعث شده شرکت‌هایی مانند Raspberry Pi قیمت مدل‌های ۲ گیگابایتی بردهای خود را به طور قابل‌توجهی افزایش دهند. همچنین در بازار گوشی‌های هوشمند، سامسونگ نیز برای پوشش هزینه‌های افزایش قیمت حافظه، قیمت سری گلکسی S26 خود را ارتقا داده است. این امر نشان می‌دهد که تولیدکنندگان حافظه، اولویت را به مشتریان حوزه هوش مصنوعی و دیتاسنترها داده‌اند که باعث کاهش تخصیص منابع به دستگاه‌های مصرفی (Consumer Electronics) شده است.
خلاصه شاخص‌های عملکردی میکرون (سه‌ماهه پایانی ۱۴۰۵)
- درآمد کل سه‌ماهه: ۵۴.۲۳ میلیارد دلار
- سهم DRAM از کل درآمد: ۷۳٪ (معادل ۳۹.۸ میلیارد دلار)
- سهم NAND Flash از کل درآمد: ۱۴.۱ میلیارد دلار
- پیش‌بینی وضعیت بازار: تقاضا بیش از عرضه تا پایان سال ۲۰۲۸
- سرمایه‌گذاری برنامه‌ریزی شده: ۲۵ میلیارد دلار در نیمه اول سال مالی جدید
چشم‌انداز ۱۴۰۶ و ۱۴۰۷: چرا تعادل بازار برقرار نمی‌شود؟
مدیرعامل میکرون تصریح کرده است که هیچ «نقطه دیدی» (Line of sight) برای رسیدن به تعادل بین عرضه و تقاضا تا پایان سال ۲۰۲۸ وجود ندارد. حتی با برنامه‌ریزی برای احداث اتاق‌های تمیز (Clean Rooms) جدید و سرمایه‌گذاری ۲۵ میلیارد دلاری، افزایش ظرفیت تولید فرآیندی تدریجی است. طبق پیش‌بینی‌ها، در سال ۲۰۲۷ حدود ۳۰ درصد از کل ظرفیت تولید ویفرهای DRAM صنعت، صرف تولید HBM خواهد شد که این رقم نسبت به ۲۰ درصد در سال جاری، جهش بزرگی محسوب می‌شود. در نتیجه، بازار حافظه در سال‌های ۱۴۰۶ و ۱۴۰۷ میلادی حتی از سال جاری نیز فشرده‌تر و پرچالش‌تر خواهد بود.
