در راستای کاهش وابستگی به اکوسیستم انحصاری انویدیا (Nvidia)، همکاری استراتژیک میان شرکت هوآوی و آزمایشگاه پیشرو DeepSeek به انتشار مجموعه‌ای از ابزارهای متن‌باز برای شتاب‌دهنده‌های سری Ascend منجر شده است. این اقدام که در پاییز ۱۴۰۴ مورد توجه جامعه توسعه‌دهندگان قرار گرفت، تلاشی برای ایجاد لایه‌های انتزاعی نرم‌افزاری است تا هزینه‌ی سوئیچینگ (Switching Cost) برای برنامه‌نویسان هوش مصنوعی به حداقل برسد.
معماری ابزارهای متن‌باز جدید و نقش TileLang
هسته اصلی این تحول تکنولوژیک، بهره‌گیری از TileLang به عنوان یک زبان برنامه‌نویسی سطح میانی است که قصد دارد به رقیبی برای CUDA تبدیل شود. برخلاف تصور عمومی، TileLang پروژه‌ای نوظهور نیست و از اوایل سال ۱۴۰۳ در دسترس بوده، اما انتشار مخزن tilelang-ascend در مهر ۱۴۰۴، پایداری و همسویی آن با سخت‌افزارهای هوآوی را تثبیت کرد. این ابزار به عنوان یک لایه انتزاعی مشترک عمل می‌کند که در آن هوآوی تنها یکی از بازیگران اصلی اکوسیستم محسوب می‌شود، نه مالک مطلق آن.
جزئیات فنی مخازن DeepGEMM و DeepEP
شرکت DeepSeek برای بهینه‌سازی مدل‌های Mixture-of-Experts (MoE) بر روی سخت‌افزارهای چینی، دو مخزن تخصصی را عرضه کرده است:
- DeepGEMM-Ascend: کتابخانه‌ای برای ضرب ماتریسی که سعی دارد با حفظ ساختار API مشابه نسخه CUDA، مسیر انتقال پروژه‌ها را هموار کند.
- DeepEP-Ascend: مدیریت ارتباطات all-to-all که برای مدل‌های بزرگ هوش مصنوعی حیاتی است.
این ابزارها برای اجرا، محدود به سخت‌افزارهای خاصی نظیر خانواده Ascend 950 و پشته نرم‌افزاری CANN 9.20 هستند که دسترسی به آن‌ها برای توسعه‌دهندگان بین‌المللی بسیار دشوار است.
مشخصات و محدودیت‌های عملیاتی:
- پلتفرم سخت‌افزاری: خانواده تراشه‌های Ascend 950.
- پیش‌نیاز نرم‌افزاری: پشته نرم‌افزاری CANN نسخه 9.20.
- قابلیت‌های کلیدی: سازگاری با رابط‌های Python پکیج‌های معادل در انویدیا جهت کاهش هزینه‌ی بازنویسی کد.
- محدودیت دسترسی: دسترسی محدود به سخت‌افزار در خارج از چین و چالش‌های پایداری در فریم‌ورها.
چالش‌های پذیرش در جامعه توسعه‌دهندگان
با وجود تلاش‌های فنی DeepSeek، آمار مخازن در پلتفرم گیت‌هاب نشان‌دهنده یک شکاف بزرگ است. در حالی که مخازن مرتبط با انویدیا هزاران ستاره و فورک دریافت کرده‌اند، پروژه‌های مبتنی بر Ascend همچنان در ابتدای مسیر هستند. مشکل اصلی نه فقط فقدان ابزار، بلکه هزینه‌های عملیاتی و بی‌ثباتی گزارش‌شده در پشته نرم‌افزاری CANN است. هوآوی در حال حاضر تیم‌های مهندسی خود را به شرکت‌های بزرگی مانند بایدو و تنسنت اعزام می‌کند تا کدهای نوشته شده با CUDA را به صورت دستی پورت کنند که نشان‌دهنده عدم بلوغ کامل این ابزارهای متن‌باز برای جایگزینی خودکار است.
نتیجه‌گیری: آیا انحصار شکسته می‌شود؟
انتشار این کدها یک پاسخ فنی هوشمندانه به گزارش‌های عملکردی ضعیف در محیط‌های غیرانویدیا است. با انتشار هسته‌های تولیدی (Production Kernels)، DeepSeek مستندات ناقص فروشنده را با کدهای واقعی و بهینه‌شده جایگزین کرده است. با این حال، تا زمانی که دسترسی به سخت‌افزار Ascend 950 در مقیاس جهانی محدود باشد و پایداری کدهای CANN به سطح قابل قبولی نرسد، این ابزارها تنها در محیط‌های ایزوله چینی کارایی خواهند داشت و تهدید جدی برای تسلط مطلق CUDA بر صنعت هوش مصنوعی جهانی محسوب نمی‌شوند.
