در هفته‌های اخیر، گزارش‌های متعددی از سوی کاربران دستیار صوتی آمازون (Amazon Alexa) منتشر شده که از رفتاری غیرعادی و نگران‌کننده حکایت دارد؛ این دستیار هوشمند در برخی موارد، بدون دلیل مشخصی شروع به تکرار مداوم و ممتد واژه «لا» (la) می‌کند. این پدیده که موجی از کنجکاوی و گاهی هراس را در میان جامعه کاربران ایجاد کرده، بار دیگر پرسش‌های جدی درباره پایداری مدل‌های زبانی بزرگ و زیرساخت‌های پردازش ابری آمازون در مدیریت خطاهای غیرمنتظره مطرح کرده است.
ریشه‌یابی فنی رفتار غیرمنتظره الکسا
بر اساس بررسی‌های اولیه، این خطای نرم‌افزاری که به تازگی در مهر ۱۴۰۵ گزارش شده است، باعث می‌شود الکسا برای دقایقی طولانی در یک حلقه تکرار گیر کند. در علوم کامپیوتر و پردازش زبان طبیعی (NLP)، چنین رفتاری معمولاً با عنوان «حلقه بازخورد معیوب» یا Hallucination در سطوح پایین‌ترِ مدل شناخته می‌شود. برخلاف چت‌بات‌های مبتنی بر LLM که خروجی متنی تولید می‌کنند، الکسا برای پاسخگویی از یک سیستم چندلایه شامل تشخیص گفتار (ASR)، درک معنایی (NLU) و تبدیل متن به گفتار (TTS) استفاده می‌کند. تکرار واژه «لا» احتمالا ناشی از یک خطای منطقی در لایه TTS است که با دریافت توکن‌های ناقص از موتور مدل، در یک وضعیت پایدار (Stable State) گیر کرده و نمی‌تواند عملیات واکشی پاسخ (Response Fetching) را تکمیل کند.
مقایسه با خطاهای اخیر دستیارهای هوشمند
این مورد تنها نمونه از ناپایداری دستیارهای دیجیتال در پاییز ۱۴۰۵ نیست. تنها چند هفته پیش، کاربران گزارش داده بودند که سرویس جمنای (Gemini) گوگل در سیستم Android Auto از پاسخگویی به پرسش‌های ساده امتناع می‌کرد. همچنین چند ماه قبل، کاربران الکسا شاهد خروجی‌های صوتی عجیبی بودند که شباهت زیادی به صدای حیوانات در حال غرش داشت. این اتفاقات نشان می‌دهد که سیستم‌های مبتنی بر هوش مصنوعی (AI) با وجود پیشرفت‌های چشمگیر، همچنان در برابر «نویزهای دیجیتال» و باگ‌های ناگهانی در زمان به‌روزرسانی‌های سمت سرور آسیب‌پذیر هستند.
تأثیر به‌روزرسانی‌های زیرساختی بر پایداری مدل
بسیاری از کاربران بر این باورند که این «مل‌داون» یا فروپاشی موقت عملکرد الکسا، ناشی از به‌روزرسانی‌های اخیر آمازون در زیرساخت‌های ابری (Cloud Infrastructure) این شرکت است. از منظر فنی، زمانی که یک به‌روزرسانی در مدل زبانی پایه یا کتابخانه‌های صوتی اعمال می‌شود، عدم سازگاری (Incompatibility) بین کد جدید و حافظه کش دستگاه‌های کلاینت می‌تواند منجر به رفتارهای پیش‌بینی‌نشده شود. با توجه به اینکه الکسا یک سرویس متکی بر Cloud است، هرگونه خطا در سرورهای مرکزی به سرعت در میلیون‌ها دستگاه در سراسر جهان بازتاب پیدا می‌کند.
مشخصات فنی و تحلیل رخداد
- نوع اختلال: تکرار ممتد توکن صوتی (Looping Token Error)
- بستر اجرا: سرویس‌های ابری Amazon Alexa
- رفتار مشاهده شده: تکرار کلمه «la» برای مدت چندین دقیقه
- احتمال وقوع: مرتبط با بروزرسانی‌های سمت سرور (Server-side Update)
- وضعیت فعلی: در انتظار پاسخ رسمی و انتشار پچ اصلاحی از سوی آمازون
جمع‌بندی و راهکارهای احتمالی
اگر شما نیز با این مشکل مواجه شده‌اید، پیشنهاد می‌شود ابتدا اتصال دستگاه به شبکه را بررسی کرده و در صورت امکان، یک بار عملیات ریست سخت‌افزاری (Factory Reset) یا قطع اتصال موقت از شبکه Wi-Fi را انجام دهید تا حافظه کش مدل در سمت کلاینت بازنشانی شود. با این حال، به دلیل اینکه این اختلال در هسته سرویس‌دهی آمازون (Backend) رخ می‌دهد، راه حل قطعی تنها از طریق به‌روزرسانی‌های نرم‌افزاری خود شرکت آمازون امکان‌پذیر خواهد بود. تیم Android Authority به طور مداوم در حال پیگیری این موضوع از شرکت آمازون است تا جزئیات دقیق‌تری از این باگ نرم‌افزاری منتشر کند.
