در حالی که بازار سخت‌افزار با معرفی پردازنده‌های گرافیکی سری RTX 50 شرکت انویدیا به استقبال نسل جدیدی از قدرت پردازشی رفته است، گزارش‌های نگران‌کننده‌ای از خرابی‌های زودهنگام در پرچمدار این خانواده یعنی RTX 5090، جامعه سخت‌افزار ایران و جهان را در شوک فرو برده است. در یک مورد مستند، خرابی کامل کارت گرافیک تنها ۴۸ ساعت پس از بهره‌برداری، سوالات جدی را پیرامون پایداری توان در کانکتورهای ۱۶ پین و بهینه‌سازی الگوریتم‌های هوش مصنوعی محور همچون DLSS 5 ایجاد کرده است.
چالش فنی: معماری برق و کانکتور ۱۶ پین
بررسی‌های مهندسی نشان می‌دهد که مشکل اصلی نه در نقص ذاتی منبع تغذیه (PSU)، بلکه در نحوه مدیریت جریان الکتریکی توسط مدار چاپی (PCB) تحت فشارهای لحظه‌ای ایجاد شده است. در سیستم مورد بحث که از منبع تغذیه توانمند ASUS Thor 1600W بهره می‌برد، ظرفیت خروجی برق کاملاً کافی بوده است، اما ذوب‌شدگی کانکتور ۱۶ پین نشان‌دهنده نقص در انتقال توان (Power Delivery) در شرایط پیک (Peak) است. زمانی که فناوری DLSS 5 فعال می‌شود، فرآیند بازسازی فریم مبتنی بر یادگیری عمیق، بار کاری پردازنده گرافیکی (GPU) را به طور ناگهانی بین ۱۰۰ تا ۱۵۰ وات افزایش می‌دهد که این جهش جریان، کانکتورهای حساس را به نقطه ذوب می‌رساند.
تاثیر DLSS 5 بر پایداری سخت‌افزار
فناوری NVIDIA DLSS 5 به عنوان نقطه عطفی در دنیای گیمینگ و رندرینگ شناخته می‌شود. با این حال، استفاده از این تکنولوژی در بازی‌هایی که برای آن بهینه‌سازی نشده‌اند (مانند اجرای اجباری آن روی بازی‌های قدیمی از طریق مادها)، فشار غیرمعمولی به واحدهای سایه‌زن و هسته‌های Tensor وارد می‌کند. این فشار، علاوه بر تولید گرمای نقطه‌ای در هسته پردازشی، باعث افزایش دمای مدارات تغذیه (VRM) می‌شود که در صورت عدم طراحی دقیق سیستم خنک‌کننده در بخش تغذیه، می‌تواند به خرابی‌های فاجعه‌بار منجر شود.
تحلیل زیرساخت و ریسک‌های کاربران ایرانی
برای کاربران ایرانی که به دلیل شرایط خاص بازار، دسترسی به خدمات گارانتی بین‌المللی شرکت انویدیا را ندارند، این اخبار زنگ خطری جدی محسوب می‌شود. در محیط‌های کاری که کارت‌های گرافیک برای استخراج، رندرینگ یا پردازش‌های سنگین هوش مصنوعی استفاده می‌شوند، کوچکترین نوسان در جریان برق شهری یا استفاده از کابل‌های رابط غیراستاندارد در کنار این حساسیت ذاتی کانکتور ۱۶ پین، می‌تواند منجر به خسارات جبران‌ناپذیری شود. پیشنهاد می‌شود کاربران حرفه‌ای از کابل‌های مستقیم اختصاصی (Direct Cable) به جای مبدل‌ها استفاده کرده و مانیتورینگ دقیق ولتاژ را در دستور کار قرار دهند.
مشخصات فنی و تحلیل آماری خرابی
- مدل آسیب‌دیده: NVIDIA GeForce RTX 5090
- علت خرابی: ذوب‌شدگی کانکتور ۱۶ پین (اتصال داغ)
- توان مصرفی جهشی (Spike): افزایش ۱۰۰ تا ۱۵۰ واتی تحت فشار DLSS 5
- تجهیزات تست: منبع تغذیه ۱۶۰۰ وات با استانداردهای ATX 3.0
- سطح ریسک: بالا (به‌ویژه در پردازش‌های سنگین و مادهای غیررسمی)
