پنتاگون در چرخشی راهبردی با اعلام تشکیل «فرماندهی نبرد خودمختار» (Autonomous Warfare Command) و آغاز «پروژه مریدیان»، رویکرد نظامی خود را به سمت بهره‌گیری گسترده از سیستم‌های رزمی بدون سرنشین و اتوماسیون کامل میدان‌های نبرد تغییر داده است؛ تحولی که تحلیلگران آن را آغازی بر عصر «ربات‌های قاتل» در ساختارهای نظامی آمریکا می‌دانند.
ساختار جدید: فرماندهی نبرد خودمختار
به گزارش وزیر دفاع ایالات متحده، پیت هگست، ساختار جدید نظامی این کشور تحت عنوان فرماندهی نبرد خودمختار هم‌تراز با فرماندهی سایبری (Cyber Command) یا فرماندهی استراتژیک (STRATCOM) قرار خواهد گرفت. این یگان جدید که توسط یک فرمانده چهارستاره رهبری می‌شود، مسئولیت یکپارچه‌سازی فناوری‌های هوش مصنوعی و رباتیک در دکترین نظامی ایالات متحده را بر عهده خواهد داشت. هدف اصلی این فرماندهی، مدیریت چالش‌های نوین در محیط‌های عملیاتی از اعماق زیرزمین تا مرزهای فضایی است.
پروژه مریدیان؛ بازنگری در ماهیت جنگ
پروژه مریدیان با ضرب‌الاجل ۱۲۰ روزه برای ترسیم نقشه راه آینده جنگ‌افزارها تعریف شده است. نکته قابل توجه، انتخاب مدیران غیرنظامی برای هدایت این پروژه راهبردی است که شامل ایلان ماسک (مدیرعامل تسلا و اسپیس‌اکس)، پالمر لاکی (هم‌بنیان‌گذار Anduril Industries) و نیوت گینگریچ می‌شود. این ترکیب از چهره‌های حوزه فناوری و سیاست، در حالی مسئولیت طراحی دکترین نظامی را بر عهده گرفته‌اند که بسیاری از کارشناسان نسبت به فقدان تجربه عملیاتی مستقیم در میان اعضای کلیدی این تیم ابراز نگرانی کرده‌اند.
پیامدهای فنی و تغییرات ساختاری
- کاهش فرماندهی سنتی: هگست از کاهش ۲۰ درصدی تعداد ژنرال‌ها و دریاسالاران ارتش خبر داده است که نشان‌دهنده تغییر اولویت‌ها از مدل‌های فرماندهی سلسله‌مراتبی کلاسیک به سمت ساختارهای چالاک‌تر و مبتنی بر اتوماسیون است.
- فناوری‌های خودمختار: تمرکز اصلی این پروژه‌ها بر انتقال وظایف رزمی از نیروهای انسانی به سیستم‌های هوشمند و پهپادها است؛ روندی که پیش‌تر در عملیات‌های منطقه‌ای با استفاده از پهپادها برای هدف قرار دادن قاچاقچیان آزمایش شده بود.
- بازتعریف دکترین نظامی: طبق بیانیه رسمی پنتاگون، این تحول صرفاً محدود به سخت‌افزار نیست، بلکه شامل بازنویسی پروتکل‌های سازمانی و مفروضات حاکم بر جنگ طی دهه‌های گذشته است.
مشخصات و ابعاد پروژه مریدیان
- هدف اصلی: یکپارچه‌سازی هوش مصنوعی در ساختار فرماندهی نظامی
- حوزه عملیاتی: از محیط‌های زیرزمینی تا فضای ماورای جو (Cislunar frontier)
- ساختار رهبری: چهارستاره (Autonomous Warfare Command)
- ترکیب تیم تحقیق: متشکل از رهبران صنعت فناوری (تکنولوژی‌های پهپادی و هوافضا) و تحلیلگران سیاسی
نقد و بررسی تحلیلگران
منتقدان معتقدند تمرکز بر «ربات‌های قاتل» با چالش‌های اخلاقی و حقوقی عمیقی همراه است. استفاده از هوش مصنوعی در تصمیم‌گیری برای حذف فیزیکی اهداف بدون دخالت موثر انسانی، می‌تواند منجر به خطاهای راهبردی جبران‌ناپذیر شود. علاوه بر این، ابهام در نحوه پیاده‌سازی قوانین درگیری (Rules of Engagement) توسط سیستم‌های خودگردان، نگرانی‌های بین‌المللی را در خصوص نقض حقوق بشر در درگیری‌های آینده افزایش داده است.
