سازمان تنظیم‌گری و رقابت بریتانیا (CMA) در راستای مقابله با انحصار چندساله گوگل، تدابیر جدیدی را برای افزایش حق انتخاب کاربران در سیستم‌عامل اندروید و مرورگر کروم پیشنهاد کرده است. این اقدام می‌تواند ساختار توزیع مرورگرها و موتورهای جستجو را در سراسر اروپا و بریتانیا به‌طور بنیادی تغییر دهد.
مداخله نهادهای نظارتی در انحصار جستجوی دیجیتال
سازمان بازارها و رقابت بریتانیا (CMA) ارزیابی‌های جدیدی را آغاز کرده که هدف آن کاهش تسلط همه‌جانبه غول فناوری Mountain View بر اکوسیستم وب و موبایل است. بر اساس گزارش‌های منتشر شده در نیمه دوم سال ۱۴۰۳، مرورگر Google Chrome و سیستم‌عامل Android به عنوان دو اهرم اصلی گوگل برای تثبیت سهم بازار ۹۰ درصدی موتور جستجوی این شرکت شناخته شده‌اند.
نهادهای نظارتی معتقدند تنظیمات پیش‌فرض (Default Settings) در دستگاه‌های جدید، رفتار کاربران را به سمتی سوق می‌دهد که کمتر به سراغ گزینه‌های جایگزین بروند. این امر مانع رشد رقبای نوآوری مانند DuckDuckGo، Ecosia و حتی Microsoft Bing شده است.
مشخصات و ابعاد مداخله حقوقی CMA
- حوزه‌های هدف: سیستم‌عامل Android، مرورگر Google Chrome و موتور جستجوی گوگل
- محور اصلی تصمیمات: طراحی صفحه انتخاب (Choice Screen) در زمان راه‌اندازی اولیه دستگاه و مرورگر
- اهداف کلیدی: تسهیل تغییر موتور جستجوی پیش‌فرض، کاهش هزینه‌های جابه‌جایی برای کاربران، و ایجاد رقابت عادلانه برای توسعه‌دهندگان مستقل
- مبنای قانونی: قانون جدید اسناد دیجیتال، مصرف‌کنندگان و رقابت (DMCC) مصوب سال ۱۴۰۳ بریتانیا
صفحه انتخاب (Choice Screen) چگونه عمل خواهد کرد؟
الگوی پیشنهادی CMA شامل طراحی یک رابط کاربری مستقل در قالب «صفحه انتخاب» است. بر اساس این طرح، کاربران هنگام نصب مرورگر یا روشن کردن دستگاه جدید اندرویدی، با لیستی تصادفی از موتورهای جستجو مواجه می‌شوند و باید بدون گزینه‌های پیش‌فرض تحمیلی، سرویس مورد نظر خود را انتخاب کنند.
توسعه‌دهندگان و مهندسان نرم‌افزار بر این باورند که اجرای صحیح این قوانین نیازمند تغییرات زیرساختی در APIهای سیستم‌عامل اندروید و هسته مرورگر Chromium است تا سایر موتورهای جستجو بتوانند به همان سطح از یکپارچگی سیستمی که گوگل از آن بهره‌مند است، دست یابند.
پیامدها برای اکوسیستم فناوری و توسعه‌دهندگان
اگر این مقررات نهایی شوند، گوگل مجبور خواهد شد مدل‌های تجاری خود مبنی بر پرداخت هزینه‌های هنگفت به سازندگان تلفن همراه جهت پیش‌فرض ماندن موتور جستجو را تجدیدنظر کند. این موضوع می‌تواند فرصت‌های بی‌نظیری را برای سرویس‌های متمرکز بر حریم خصوصی و موتورهای جستجوی مبتنی بر هوش مصنوعی مانند Perplexity فراهم کند تا سهم خود را در بازار افزایش دهند.
