مایکل بری، سرمایه‌گذار افسانه‌ای که پیش‌بینی فروپاشی بازار مسکن در سال ۲۰۰۸ را در کارنامه دارد، اخیراً هشدارهای جدی‌تری درباره وضعیت بازار فناوری صادر کرده است. او در تحلیل‌های اخیر خود، ضمن عقب‌گرد به مدل‌های بحران مالی سال ۲۰۰۰ (حباب دات‌کام)، از احتمال فروپاشی سریع‌تر حباب هوش مصنوعی در بازه زمانی سال جاری میلادی خبر می‌دهد.
بازگشت به تاریخ: سایه حباب دات‌کام بر عصر هوش مصنوعی
بری با بررسی روندهای مالی معتقد است که افزایش هزینه‌های سرمایه‌ای (Capex) در بخش فناوری، شباهت‌های نگران‌کننده‌ای با سال‌های پیش از انفجار حباب دات‌کام دارد. تحلیل او بر ماهیت «چرخه‌ای» قراردادهای صنعت هوش مصنوعی متمرکز است؛ جایی که شرکت‌هایی نظیر Nvidia از جایگاه صرف تأمین‌کننده زیرساخت، به تأمین‌کنندگان مالی پروژه‌های هوش مصنوعی تبدیل شده‌اند. این استراتژی باعث ایجاد شبکه‌ای پیچیده از وابستگی‌های مالی شده است که به عقیده منتقدان، می‌تواند ریسک‌های سیستماتیک را به شدت متمرکز کند.
پدیده تامین مالی چرخه‌ای و خطر دومینو
در قلب این تحلیل، مدل کسب‌وکار انویدیا قرار دارد. وقتی یک تأمین‌کننده زیرساخت، خود به بزرگترین تأمین‌کننده مالی مشتریانش تبدیل می‌شود، جابجایی میلیاردها دلار در یک چرخه بسته رخ می‌دهد. این فرآیند تقاضا را به‌صورت مصنوعی متورم کرده و ریسک‌های ناشی از آن را در سطح کلان اقتصاد فناوری پنهان می‌کند. اگر پیشرفت‌های مورد انتظار در حوزه AI کند شود یا حتی یکی از این قراردادهای کلان با شکست مواجه گردد، احتمال بروز اثر دومینو و فروپاشی زنجیره تامین و تقاضا بسیار بالا ارزیابی می‌شود.
فشار بر غول‌های فناوری (Hyperscalers)
نشانه‌های این فشار مالی در صورت‌های مالی ابرقدرت‌های فناوری به‌وضوح دیده می‌شود. به عنوان نمونه، گزارش‌های مالی اخیر گوگل نشان‌دهنده جریان نقدی آزاد منفی است که در تاریخ این شرکت به عنوان یک سهامی عام بی‌سابقه بوده و مستقیماً ناشی از هزینه‌های سرسام‌آور در زیرساخت‌های هوش مصنوعی است. این تناقض میان رشد انفجاری هزینه‌ها و کندی روند سودآوری، اصلی‌ترین محرک بدبینی بری و هم‌فکران اوست.
مشخصات و تحلیل ریسک‌های کلیدی
- تمرکز ریسک: وابستگی شدید بازار به انویدیا به عنوان تامین‌کننده زیرساخت و اعتبار مالی.
- وضعیت مالی Hyperscalers: ثبت جریان نقدی منفی در شرکت‌های بزرگ فناوری به دلیل هزینه‌های سنگین زیرساخت هوش مصنوعی.
- استراتژی مایکل بری: تغییر وضعیت موقعیت‌های فروش استقراضی به خرید «اختیار فروش» (Put Options) با سررسید سالانه.
- دارایی‌های تحت فشار: Nvidia، Palantir، Oracle و شاخص Nasdaq 100.
آیا حباب در حال ترکیدن است؟
بری با تغییر سبد دارایی خود به سمت گزینه‌های خرید Put، نشان داده است که انتظار دارد قیمت سهام شرکت‌های پرچمدار این حوزه تا پاییز سال آینده دچار ریزش‌های قابل توجهی شود. برخلاف اقدامات حمایتی انویدیا که اخیراً خرید ۱۵۰ میلیارد دلاری سهام خود را با هدف نشان دادن اعتماد به بازار اعلام کرده است، بری معتقد است اگر جریان هزینه‌ها (Capex) متوقف شود یا حتی سرعت بگیرد، ساختار کنونی توان تاب‌آوری نخواهد داشت. او هشدار می‌دهد که تکیه بر بدهی و تزریق نقدینگی در چرخه‌ای که فاقد بازگشت سرمایه واقعی و فوری است، محکوم به فروپاشی است.
