در یک چرخش واژهشناختی و سیاسی بیسابقه در عرصه فناوری، رئیسجمهور ایالات متحده با امضای یک فرمان اجرایی جدید، تمامی نهادها و سازمانهای زیرمجموعه قوه مجریه این کشور را موظف کرد تا از بهکارگیری عبارت «هوش مصنوعی» (Artificial Intelligence) در اسناد، وبسایتهای خبری، بیانیهها و سیاستگذاریهای رسمی خودداری کرده و بهجای آن منحصرًا از واژه «ابر هوشمندی» (Super Intelligence) استفاده کنند.
تغییر ادبیات رسمی دولت آمریکا در حوزه فناوریهای پیشرفته
بر اساس گزارش منتشرشده توسط رسانه The Verge، دونالد ترامپ طی مراسمی رسمی مربوط به رونمایی از پلتفرم America.gov در زمستان سال ۱۴۰۳ (اوایل سال ۲۰۲۵ میلادی)، تصمیم جدید خود مبنی بر ممنوعیت استفاده از کلمه Artificial در ادبیات دولتی را اعلام کرد. طبق این دستورالعمل، تمامی نهادهای فدرال مکلف هستند در تمام متون حقوقی، دستورالعملهای فنی و ارتباطات رسانهای خود، تغییرات لازم را در سریعترین زمان ممکن اعمال نمایند.
رئیسجمهور ایالات متحده در توجیه این تصمیم اظهار داشت که واژه «مصنوعی» ناتوان از بازنمایی قدرت، دقت و جهش خیرهکننده این فناوری است. وی در سخنرانی خود اشاره کرد: «واژه Super (فوقالعاده/ابر) بهترین و در عین حال سادهترین کلمهای است که میتوان بهکار برد. ما دیگر نمیخواهیم عبارت مصنوعی را بشنویم؛ زیرا این الگوریتمها مصنوعی نیستند، بلکه سیستمهایی فوقالعاده قدرتمند، هوشمند و شگفتانگیز هستند.»
جزییات تغییرات ساختاری در سند اجرایی جدید کاخ سفید
- موضوع فرمان: الزام نهادهای فدرال به جایگزینی عبارت Artificial Intelligence با Super Intelligence
- دامنه شمول: تمامی اسناد حقوقی، بیانیههای مطبوعاتی، وبسایتهای دولتی و سیاستگذاریهای قوه مجریه آمریکا
- هدف اعلامشده: بازتعریف جایگاه نمادین قدرت محاسباتی آمریکا و تاکید بر برتری در عرصه رقابت جهانی AI
- ابعاد دیپلماتیک: مطرحشدن موضوع در رایزنیهای اخیر میان روسای جمهور آمریکا و چین
ابعاد ژئوپلیتیک و رقابت میان قدرتهای بزرگ در عرصه ابر هوشمندی
این تصمیم نمادین تنها یک تغییر واژهشناختی ساده نیست، بلکه نشاندهنده ابعاد جدید رقابت فناوری میان ایالات متحده و سایر قدرتهای جهانی بهویژه چین است. ترامپ در بخش دیگری از اظهارات خود به دیدار هفته گذشته خود با شی جینپینگ، رئیسجمهور چین در کاخ سفید اشاره کرد و ادعا نمود که رهبر چین نیز از این اصطلاحشناسی جدید استقبال کرده است.
از منظر تحلیلگران سیاستگذاری فناوری، تغییر نام رسمی هوش مصنوعی به «ابر هوشمندی» در سطح اسناد حاکمیتی، تلاش دارد تا نوعی برتری روانی و استراتژیک را در رقابتهای جهانی تثبیت کند. دولت آمریکا با حذف کلمه «مصنوعی» قصد دارد ماهیت این ابزارها را از یک نرمافزار محاسباتی ساده به یک زیرساخت حیاتی، ملی و غیرقابلاجتناب ارتقا دهد.
پیامدهای فنی و حقوقی تغییر واژهشناسی رسمی
بررسی این رویکرد جدید از زاویه مهندسی و حقوق فناوری، چالشها و ملاحظات مهمی را مطرح میسازد. در ادبیات تخصصی علوم کامپیوتر، اصطلاح «ابر هوشمندی» یا Superintelligence (بهویژه Artificial Superintelligence – ASI) تعریف مشخص و متفاوتی دارد و به سیستمهایی اطلاق میشود که در تمامی زمینههای شناختی، خلاقیت و حل مسئله، تواناییهایی بهمراتب بالاتر از مغز انسان ارائه میدهند؛ سطحی از فناوری که هنوز در مقیاس عملیاتی محقق نشده است.
الزام نهادهای دولتی به استفاده از کلمه «ابر هوشمندی» برای تمامی مدلهای فعلی مانند مدلهای زبانی بزرگ (LLM)، سیستمهای یادگیری عمیق و ابزارهای خودکارسازی، ممکن است مرزهای علمی میان «هوش عمومی مصنوعی» (AGI) و «ابر هوشمندی» (ASI) را در اسناد رسمی دچار ابهام کند. این اقدام میتواند تدوین مقررات و استانداردهای ایمنی را نیز تحت تأثیر قرار دهد، زیرا تنظیمگری برای مدلهای فعلی با چارچوبهای مورد نیاز برای مدیریت مخاطرات ابر هوشمندی واقعی تفاوتهای بنیادی دارد.
نتیجهگیری و افق پیشرو
رویکرد جدید کاخ سفید در جایگزینی واژه هوش مصنوعی با ابر هوشمندی، نمادی از تحول در سیاستگذاریهای کلان ایالات متحده برای هدایت روایتهای رسانهای و حقوقی پیرامون فناوریهای آینده است. باید دید آیا سازمانهای استانداردسازی بینالمللی و جامعه علمی نیز با این ادبیات جدید همراه خواهند شد یا اینکه این تغییر واژگان تنها محدود به اسناد داخلی و اداری دولت آمریکا باقی خواهد ماند.