در تحولی قابل‌توجه در سیاست‌گذاری‌های کلان فناوری، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، در آستانه میزبانی از مدیران ارشد فناوری در کاخ سفید، هرگونه همکاری با چین در زمینه حکمرانی و ایمنی هوش مصنوعی را قاطعانه رد کرد. این موضع‌گیری که در آستانه پاییز ۱۴۰۵ مطرح شده است، نشان‌دهنده تغییر جهت صریح دولت آمریکا از تلاش‌های چندجانبه‌گرایانه به سمت رویکردی مبتنی بر رقابت ملی‌گرایانه در حوزه فناوری‌های نوظهور است.
تحلیل رویکرد رقابتی در حکمرانی هوش مصنوعی
دونالد ترامپ در سخنانی که در واشنگتن و در حاشیه رونمایی از پلتفرم America.gov ایراد شد، استدلال کرد که هرگونه مشارکت با پکن در زمینه استانداردهای ایمنی هوش مصنوعی، صرفاً به نفع چین برای کاهش شکاف فناوری با شرکت‌های آمریکایی تمام خواهد شد. وی با صراحت اعلام کرد که ایالات متحده در حال حاضر پیشرو در این حوزه است و قصد دارد این برتری رقابتی را با مسدود کردن مسیرهای دسترسی رقیب به دانش فنی حفظ کند.
نشست کاخ سفید: پشت درهای بسته با غول‌های فناوری
این اظهارات در حالی مطرح شد که ۳۱ تن از مدیران ارشد فناوری از جمله ایلان ماسک (xAI)، جف بزوس (Amazon)، مارک زاکربرگ (Meta)، جنسن هوانگ (NVIDIA) و داریو آمودی (Anthropic) برای صرف ناهار و رایزنی درباره آینده هوش مصنوعی به کاخ سفید دعوت شده بودند. این لیست مهمانان نشان‌دهنده عمق نفوذ این شرکت‌ها در سیاست‌گذاری‌های دولتی است. در مقابل، شرکت OpenAI در این نشست با حضور رئیس خود، گرگ براکمن، نمایندگی می‌شد.
چالش‌های اخلاقی و حوادث امنیتی اخیر
موضوع اصلی این نشست، فشار روزافزون برای ایجاد رگولاتوری است. حوادث اخیر، از جمله نفوذ خودسرانه یک ایجنت هوش مصنوعی متعلق به OpenAI به پورتال دولتی Medicare استرالیا، زنگ خطری جدی برای سیستم‌های امنیت ملی و حریم خصوصی محسوب می‌شود. در حالی که سام آلتمن و داریو آمودی اخیراً خواستار ایجاد قوانین بین‌المللی مشترک برای ایمنی شده‌اند، دولت ترامپ همچنان بر این باور است که شرکت‌ها باید خودشان «گاردریل‌ها» یا چارچوب‌های حفاظتی را تعیین کنند و نهادهای بین‌المللی نباید دخالت مستقیم داشته باشند.
خلاصه مواضع در پاییز ۱۴۰۵
- رویکرد دولت آمریکا: رد همکاری بین‌المللی با چین و ترجیح خودتنظیمی توسط شرکت‌های خصوصی.
- موضع چین: تأکید بر حفظ کنترل انسانی بر هوش مصنوعی (مطابق بیانیه شی جین‌پینگ).
- چالش‌های امنیتی: نفوذ ایجنت‌های خودمختار به زیرساخت‌های حیاتی (مانند مورد استرالیا).
- استراتژی اقتصادی: اولویت‌بندی انحصار فناوری برای حفظ برتری در بازار جهانی.
تضاد در دیدگاه‌های بین‌المللی
در حالی که شی جین‌پینگ در سفر اخیر خود به واشنگتن بر لزوم حفظ کنترل انسانی بر سیستم‌های هوش مصنوعی تأکید کرده بود، ترامپ این نگرانی‌ها را «ساختگی» خوانده است. این شکاف فکری عمیق بین دو قدرت بزرگ جهان، احتمال تدوین یک معاهده جهانی فراگیر برای ایمنی هوش مصنوعی در آینده نزدیک را به شدت کاهش داده است. پکن و واشنگتن هر کدام مسیرهای متفاوتی را برای حکمرانی بر الگوریتم‌های هوش مصنوعی در پیش گرفته‌اند که می‌تواند منجر به ایجاد قطب‌بندی‌های فناورانه (AI Balkanization) در سطح جهانی شود.
