در حالی که نیم قرن است دانشمندان شاهد بلعیده شدن پلاستیک توسط آبزیان یا گرفتار شدن آن‌ها در تورهای رها شده هستند، گزارش علمی جدیدی در پاییز ۱۴۰۳ پرده از فاجعه‌ای عمیق‌تر برداشته است: ذوب شدن پلاستیک و ترکیب مولکولی آن با بافت اسکلتی مرجان‌ها که محققان آن را «پلاستیکورال» (Plasticoral) نام‌گذاری کرده‌اند.
ظهور عصر پلاستوسن در اعماق دریاها
اصطلاح «پلاستوسن» (Plastocene) که از دهه ۱۹۵۰ میلادی به بعد برای توصیف عصر زمین‌شناسی تحت سلطه ضایعات پلاستیکی مطرح شده، اکنون با کشف جدید در جزایر ریوکیو ژاپن، معنای سخت‌افزاری و ساختاری جدیدی پیدا کرده است. برخلاف مشاهدات پیشین که پلاستیک را صرفاً به عنوان یک عامل خارجی (مانند بلعیدن تصادفی) بررسی می‌کردند، یافته‌های اخیر نشان می‌دهد که پلیمرهای پلاستیکی با منافذ میکروسکوپی اسکلت‌های مرجانی به گونه‌ای ادغام شده‌اند که جداسازی آن‌ها از یکدیگر عملاً غیرممکن است.
تحلیل فنی و روش‌شناسی کشف پلاستیکورال
محققان با استفاده از تکنیک‌های پیشرفته تصویربرداری و تحلیل شیمیایی، ماهیت این ترکیب را شناسایی کرده‌اند. نمونه‌های جمع‌آوری شده از سواحل اوکیناوا، تحت آزمایش‌های دقیق قرار گرفتند:
- تحلیل طیف‌سنجی (Spectroscopic Analysis): تایید حضور پلیمرهای مشتق شده از پلاستیک‌های خانگی رایج در ساختار مرجان.
- اسکن Micro-CT: اثبات نفوذ مذاب پلاستیک به منافذ میکروسکوپی اسکلت مرجانی، به طوری که پلاستیک به بخشی جدایی‌ناپذیر از فرم فیزیکی مرجان تبدیل شده است.
منشاء حرارتی: آتش‌سوزی‌های ساحلی و تغییرات ساختاری
این پرسش مطرح است که چگونه پلاستیک در محیط آبی ذوب شده است؟ اگرچه گرمایش جهانی دمای آب اقیانوس‌ها را افزایش داده، اما این دما برای ذوب پلیمرها کافی نیست. بررسی‌های محققان نشان می‌دهد که منبع اصلی این ذوب، آتش‌سوزی‌های ساحلی (Bonfires) در نزدیکی سواحل بوده است. پلاستیک‌های رها شده در معرض حرارت مستقیم آتش قرار گرفته و با ذوب شدن، بر روی سنگ‌ریزه‌های مرجانی جاری شده‌اند. از آنجا که این قطعات مرجانی نقش پایه‌ای برای رشد مستعمرات جدید مرجانی دارند، این ترکیب مخرب می‌تواند اکوسیستم‌های دریایی را در بلندمدت با چالش‌های جدی مواجه کند.
ویژگی‌های فنی و پیامدهای زیست‌محیطی
- نوع آلودگی: ادغام ساختاری (Structural Integration) پلیمر با کلسیم کربنات مرجان.
- اثرات جانبی: رهاسازی مواد شیمیایی مهارکننده تولیدمثل در مرجان‌های زنده.
- بردار انتقال بیماری: قطعات پلاستیکی به عنوان ناقل پاتوژن‌های مضر برای میکروارگانیسم‌های دریایی عمل می‌کنند.
- اختلال اکولوژیکی: تغییر ماهیت فیزیکی بستر دریا و کاهش کارایی مرجان‌های مرده در نقش «پناهگاه» برای گونه‌های کوچک دریایی.
نتیجه‌گیری و آینده پژوهش‌ها
پدیده «پلاستیکورال» نشان می‌دهد که دخالت انسان در طبیعت تا چه حد می‌تواند ساختارهای زیستی زمین را به صورت دائمی تغییر دهد. حتی اگر قطعات مرجانی مذکور در حال حاضر غیرفعال (مرده) باشند، نقش آن‌ها در چرخه اکولوژیک به عنوان بستر رشد نسل‌های آینده مرجان‌ها غیرقابل‌انکار است. ورود پلیمرها به این چرخه، نه تنها شیمی آب اطراف را تغییر می‌دهد، بلکه سلامت بیولوژیکی مستعمرات جدید را نیز به مخاطره می‌اندازد. برای درک ابعاد دقیق این بحران، نیاز به پایش مداوم سواحل و بررسی اثرات سمی این پیوندهای پلیمر-مرجان در آزمایشگاه‌های محیط‌زیستی است.
