پروژه احداث یک پردیس عظیم دیتاسنتر هوش مصنوعی و سایت ذخیره‌سازی انرژی در منطقه حفاظت‌شده «دوون» بریتانیا، به دلیل افشای مذاکرات محرمانه یک‌ساله میان توسعه‌دهنده و شورای محلی، به کانون بحث‌های داغ زیست‌محیطی و سیاسی تبدیل شده است.
پنهان‌کاری در فرآیند برنامه‌ریزی
بر اساس گزارش‌های جدید، شرکت Xlinks از مارس ۲۰۲۵ (اسفند ۱۴۰۳) در حال مذاکرات خصوصی با شورای منطقه Torridge بوده است. این در حالی است که عموم مردم تا مدت‌ها از ماهیت واقعی و ابعاد این پروژه بی‌اطلاع بودند. نامه حمایتی شورا که در آوریل ۲۰۲۵ صادر شد، پیش از هرگونه ارزیابی زیست‌محیطی یا مشاوره عمومی، نشان‌دهنده تعجیل در پیشبرد زیرساختی است که اکنون به یکی از چالش‌برانگیزترین پروژه‌های توسعه‌ای بریتانیا بدل شده است.
مشخصات فنی و مقیاس زیرساختی
- توان عملیاتی دیتاسنتر: ۱.۵ گیگاوات (1.5GW) اختصاصی برای پردازش‌های سنگین هوش مصنوعی
- ظرفیت ذخیره‌سازی انرژی: ۱.۸ گیگاوات سیستم باتری (BESS)
- مساحت پروژه: حدود ۳۴۴ هکتار در اراضی حومه Great Torrington
- برآورد سرمایه‌گذاری: تا سقف ۱۳.۸ میلیارد پوند
- اشتغال‌زایی مستقیم: ۶۰۰ تا ۱۲۰۰ فرصت شغلی دائمی
چالش‌های اکولوژیک و مدیریت منابع
قرارگیری این پروژه در منطقه حفاظت‌شده «یونسکو» باعث اعتراضات گسترده‌ای شده است. منتقدان، از جمله گروه اقدام محلی Devon Datacentre and BESS، به تخریب اراضی کشاورزی، آلودگی صوتی و مخاطرات احتمالی آتش‌سوزی در مزارع باتری اشاره دارند. یکی از نگران‌کننده‌ترین مباحث مطرح‌شده، میزان مصرف آب است؛ اسناد فاش‌شده حاکی از مصرف سالانه ۲.۹ میلیارد لیتر آب در شرایط خشکسالی بود که اگرچه شرکت Xlinks ادعا می‌کند این رقم مربوط به طراحی اولیه بوده و از سیستم بازچرخانی آب باران استفاده خواهد کرد، اما همچنان با توجه به ممنوعیت‌های استفاده از آب (Hosepipe ban) در منطقه، اعتماد عمومی را جلب نکرده است.
تقابل توسعه فناوری و سیاست‌های دولتی
در حالی که کارزاری با بیش از ۳۶ هزار امضا خواستار توقف پروژه‌های دیتاسنتر خارج از «مناطق رشد هوش مصنوعی» دولتی شده است، دولت بریتانیا در شهریور ۱۴۰۵ (سپتامبر ۲۰۲۵) این درخواست را رد کرد. استدلال دولت بر این است که پروژه‌های باتری برای کربن‌زدایی از شبکه برق تا سال ۲۰۳۰ حیاتی هستند و فرآیندهای برنامه‌ریزی فعلی برای کنترل اثرات زیست‌محیطی کافی است. با این حال، تعویق زمان مشاوره عمومی از ژوئیه به اواخر سال ۱۴۰۵، نشان‌دهنده عقب‌نشینی تاکتیکی شورا در برابر فشارهای فزاینده اجتماعی است.
جمع‌بندی
تجربه منطقه دوون، انعکاسی از روند جهانی مخالفت با مراکز داده غول‌آسا است. همان‌طور که در آمریکا طی سه ماه نخست سال ۲۰۲۵، پروژه‌هایی به ارزش ۱۳۰ میلیارد دلار توسط گروه‌های محلی متوقف شد، اکنون در اروپا نیز تقابل میان «نیاز مبرم به قدرت پردازشی هوش مصنوعی» و «حفظ حریم زیست‌بوم‌های محلی» به یک گره کور مهندسی و قانونی تبدیل شده است.
