سازمان جهانی IEEE، به عنوان بزرگ‌ترین انجمن مهندسی جهان، اخیراً «پدرو دوکه» (Pedro Duque)، مهندس هوافضا و نخستین فضانورد تاریخ اسپانیا را به عنوان عضو افتخاری (Honorary Member) خود برگزید. این انتخاب نه تنها تقدیری از سوابق عملیاتی او در مدار زمین، بلکه ستایشی از رویکرد او در مدیریت کلان علم و فناوری در سطح ملی است.
از رویای آپولو ۱۱ تا مهندسی هوافضا
پدرو دوکه که در سال ۱۳۴۸ شمسی (۱۹۶۹ میلادی) همزمان با فرود تاریخی آپولو ۱۱ به ماه، کودکی شش‌ساله بود، تحت تأثیر این رویداد بزرگ، مسیر زندگی خود را به سمت مهندسی هوافضا تغییر داد. او در سال ۱۳۶۵ (۱۹۸۶) مدرک مهندسی هوانوردی خود را از دانشگاه پلی‌تکنیک مادرید دریافت کرد. پیش از آنکه او به عنوان فضانورد انتخاب شود، در گروه دینامیک پرواز شرکت GMV مشغول به کار بود و بر توسعه الگوریتم‌های تعیین مدار و مدل‌های محاسباتی برای ماهواره‌های سازمان فضایی اروپا (ESA) تمرکز داشت.
فعالیت‌های عملیاتی و ماموریت‌های فضایی
دوکه در سال ۱۳۷۱ (۱۹۹۲) به عضویت گروه فضانوردان ESA درآمد. سوابق عملیاتی او شامل چندین ماموریت کلیدی است:
- مشارکت در ماموریت‌های شاتل فضایی از جمله STS-95 و STS-78.
- نقش مهندس پرواز در ماموریت سایوز TMA-3 در سال ۱۳۸۲ (۲۰۰۳) به مقصد ایستگاه فضایی بین‌المللی (ISS).
- هماهنگی علمی و مدیریت آزمایش‌های فضایی به عنوان رابط میان خدمه و دانشمندان زمینی.
تغییر مسیر به سوی حکمرانی فناوری
دوکه پس از دوران پرواز، نه تنها در مهندسی متوقف نشد، بلکه وارد حوزه‌های مدیریتی کلان شد. او بین سال‌های ۱۳۹۷ تا ۱۴۰۰ شمسی (۲۰۱۸ تا ۲۰۲۱)، به عنوان وزیر علم، نوآوری و دانشگاه‌های اسپانیا فعالیت کرد. در این دوره، اسپانیا بزرگ‌ترین سرمایه‌گذاری تاریخ خود در سازمان فضایی اروپا (ESA) را با رقمی معادل ۸۰۰ میلیون دلار رقم زد. او در حال حاضر به عنوان رئیس هیئت‌مدیره شرکت HispaSat، از اپراتورهای پیشرو ماهواره‌ای در اروپا و قاره آمریکا، فعالیت می‌کند.
مشخصات و دستاوردهای کلیدی پدرو دوکه
- تحصیلات: مهندسی هوافضا، دانشگاه پلی‌تکنیک مادرید
- سمت فعلی: رئیس هیئت‌مدیره و مدیرعامل شرکت HispaSat
- سوابق اجرایی: وزیر علم و نوآوری اسپانیا (۲۰۱۸-۲۰۲۱)
- مهم‌ترین ماموریت فضایی: ماموریت Cervantes در ایستگاه فضایی بین‌المللی (۲۰۰۳)
- افتخار اخیر: دریافت مقام عضویت افتخاری IEEE در بهار ۱۴۰۳
چشم‌انداز دوکه درباره آینده مهندسی
دوکه معتقد است برخلاف ماموریت‌های اولیه آپولو که بر مهارت‌های خلبانی تست استوار بودند، ماموریت‌های آینده به ماه و مریخ نیازمند مهندسان عملیاتی است که توانایی حل مسائل پیچیده و تعمیرات تجهیزات در شرایط ایزوله را داشته باشند. انتخاب او به عنوان عضو افتخاری IEEE، تاییدی بر ضرورت پیوند میان اکتشافات فضایی و استانداردهای مهندسی جهانی است.
