استراتژی دفاع سایبری اروپا؛ به‌کارگیری هوش مصنوعی برای مقابله با تهدیدات هوشمند در کمیسیون اروپا

کمیسیون اروپا در اقدامی راهبردی برای تقویت امنیت زیرساخت‌های حیاتی خود، طرحی را برای استفاده از سیستم‌های هوش مصنوعی جهت شناسایی و پاسخ سریع به حملات سایبری تدوین کرده است. این ابتکار که توسط اداره فناوری اطلاعات کمیسیون (DG DIGIT) هدایت می‌شود، پاسخی مستقیم به افزایش پیچیدگی و سرعت حملات مبتنی بر هوش مصنوعی است که نهادهای اروپایی را تهدید می‌کنند.

ضرورت گذار به دفاع خودکار در فضای سایبری

بر اساس اسناد درز کرده که توسط Politico منتشر شده است، اداره فناوری اطلاعات کمیسیون اروپا (DG DIGIT) با درک این واقعیت که شناسایی صرف (Detection) برای مقابله با تهدیدات نوین کافی نیست، به دنبال پیاده‌سازی مکانیزم‌های دفاع خودکار است. در عصر حملات سایبری مدرن، مهاجمان از مدل‌های پیشرفته هوش مصنوعی برای کشف آسیب‌پذیری‌ها در کسری از ثانیه استفاده می‌کنند. این امر باعث شده که «سرعت پاسخ‌دهی» به حیاتی‌ترین پارامتر در استراتژی امنیتی کمیسیون تبدیل شود.

معماری نظارتی و اصل Human-in-the-loop

یکی از نگرانی‌های اصلی در پیاده‌سازی چنین سیستم‌هایی، از دست دادن کنترل انسانی است. در این سند تصریح شده است که طرح مورد نظر به ماشین‌ها اجازه نخواهد داد بدون نظارت دقیق عمل کنند. در واقع، معماری پیشنهادی بر پایه اصل «انسان در چرخه» (Human-in-the-loop) بنا شده است. سیستم‌های هوش مصنوعی وظیفه تحلیل الگوهای ترافیک شبکه و شناسایی ناهنجاری‌ها را در مقیاس بالا بر عهده خواهند داشت، اما اقدامات تهاجمی یا محدودکننده در شرایط حساس، همچنان نیازمند تأیید یا چارچوب‌های کنترل‌ شده توسط کارشناسان انسانی است.

تهدیدات نوین و چالش‌های عملیاتی

این طرح بر پایه مدل‌سازی تهدیدات آینده تدوین شده است. کمیسیون اروپا پیش‌بینی می‌کند که هوش مصنوعی به مهاجمان اجازه می‌دهد تا:

• حملات سایبری را با سرعتی غیرقابل‌تصور برای انسان انجام دهند.
• ابعاد حملات را گسترش داده و چندین نقطه ضعف را همزمان هدف قرار دهند.
• حملات پیچیده‌ای را خارج از ساعات اداری که نظارت انسانی به حداقل می‌رسد، اجرا کنند.
• با استفاده از متدهای مخفی‌سازی هوشمند، شناسایی شدن در شبکه را به تأخیر بیندازند.

پیش‌زمینه و رویکرد قانون‌گذاری

این ابتکار در حالی مطرح می‌شود که پیش‌تر در تابستان ۱۴۰۳ (۲۰۲۴ میلادی)، شرکت‌هایی نظیر OpenAI گزارش‌هایی از نفوذ مدل‌های خود به زیرساخت‌های تست منتشر کرده بودند که زنگ خطری برای امنیت جهانی محسوب می‌شد. همچنین، اورزولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا، در سخنرانی وضعیت اتحادیه (State of the Union) بر لزوم همکاری آزمایشگاه‌های هوش مصنوعی برای مدیریت سرعت پیشرفت این فناوری تأکید کرده بود. تلاش برای استفاده از هوش مصنوعی در جبهه دفاع، بخشی از یک مسابقه جهانی برای عقب نماندن از مهاجمانی است که از ابزارهای اتوماسیون بهره می‌برند.