بحران زیرساخت هوش مصنوعی در چین: خرید ۱ میلیون پردازنده گرافیکی انویدیا برای جبران شکاف پردازشی

گزارش‌های اخیر منتشر شده در پاییز ۱۴۰۳ نشان می‌دهد که شرکت‌های فناوری چینی در اقدامی بی‌سابقه، بیش از ۱ میلیون واحد از پردازنده‌های گرافیکی انویدیا (Nvidia) را خریداری کرده‌اند. این حجم عظیم از خرید که شامل کارت‌های گرافیک سری گیمینگ و ورک‌استیشن می‌شود، تلاشی استراتژیک برای رفع کمبود پردازنده‌های هوش مصنوعی (AI) است؛ کمبودی که حتی با وجود افزایش تولید داخلی در چین، همچنان پابرجاست.

شکاف میان عرضه و تقاضا در اکوسیستم هوش مصنوعی چین

بر اساس تحلیل‌های منتشر شده، استراتژی ملی چین برای توسعه هوش مصنوعی منجر به دو برابر شدن تولید داخلی تراشه‌های هوش مصنوعی در سال جاری شده است، اما نرخ رشد تولیدات بومی قادر به همگام‌سازی با نیاز غول‌های فناوری این کشور نیست. تخمین زده می‌شود که چین با کمبودی در حدود ۱.۵ میلیون تراشه روبروست؛ در حالی که ظرفیت تولید داخلی ۳.۵ میلیون واحد است، تقاضای واقعی فراتر از ۵ میلیون واحد برآورد می‌شود. این عدم توازن باعث شده است که شرکت‌های چینی به سمت بازارهای جهانی برای خرید تراشه‌هایی که با محدودیت‌های صادراتی ایالات متحده تداخل ندارند، متمایل شوند.

تغییر کاربری پردازنده‌های دسکتاپ و ورک‌استیشن برای AI

شرکت‌های چینی اکنون به‌طور گسترده از مدل‌های ورک‌استیشن و گیمینگ نظیر Nvidia RTX Pro 6000D، RTX Pro 5000 و حتی پرچمدار گیمینگ RTX 5090 برای پردازش‌های هوش مصنوعی استفاده می‌کنند. اگرچه این تراشه‌ها قدرت عملیاتی مشابه پردازنده‌های تخصصی دیتا‌سنتر نظیر سری Blackwell ندارند، اما برای وظایف هوش مصنوعی سبک‌تر، مانند مرحله پیش‌پردازش (prefilling) در مدل‌های زبانی بزرگ، کاربردی هستند. در حوزه رقابت، این تراشه‌ها در برابر محصولات بومی نظیر Huawei Ascend 910C قرار می‌گیرند، اما به دلیل اکوسیستم نرم‌افزاری پایدار و قدرتمند CUDA، کماکان گزینه اول مهندسان چینی باقی مانده‌اند.

اثرات مخرب بر بازار جهانی و التهاب قیمت‌ها

هجوم خریداران چینی به بازار خرده‌فروشی، تأثیر مستقیم و مخربی بر قیمت‌ها داشته است. در حالی که قیمت مصوب (MSRP) کارت گرافیک RTX 5090 معادل ۱۹۹۹ دلار تعیین شده بود، گزارش‌ها حاکی از آن است که این محصول در بسیاری از بازارها نایاب شده و قیمت آن در نزد فروشندگان واسطه به بیش از ۷۱۹۹ دلار جهش یافته است. این وضعیت علاوه بر ایجاد فشار تورمی بر مصرف‌کنندگان خانگی و گیمرها، باعث شده تا انویدیا تولید RTX 5090 را برای تمرکز بر مدل‌های دیگر نظیر RTX 5080 (با حافظه ویدیویی ۲۴ گیگابایت) کاهش دهد که خود نشان‌دهنده عقب‌گرد در بازارهای سخت‌افزاری enthusiast است.

نتیجه‌گیری و چشم‌انداز آینده

تکیه بر پردازنده‌های گرافیکی عمومی برای پیشبرد اهداف ابرمحاسباتی و هوش مصنوعی، یک راهکار موقت اما پرهزینه برای صنایع چین است. اگرچه سیاست‌های صادراتی آمریکا برای کنترل قدرت محاسباتی چین وضع شده است، اما انعطاف‌پذیری بازارهای آزاد باعث شده تا این تراشه‌ها همچنان راه خود را به مراکز داده چینی باز کنند. با این حال، تداوم این روند می‌تواند باعث تشدید کنترل‌های صادراتی سخت‌گیرانه‌تر شود و در عین حال، اکوسیستم گیمینگ جهانی را با کمبود منابع پردازشی مواجه سازد.