در حالی که تقاضای جهانی برای ظرفیتهای پردازشی با سرعتی بیسابقه در حال رشد است، گزارش جدید شرکت مشاوره مدیریت Kearney نشان میدهد که بازار دیتاسنترهای بریتانیا در مقایسه با سایر کشورهای اروپایی، بهویژه کشورهای حوزه اسکاندیناوی، با کندی نگرانکنندهای در توسعه مواجه شده است. این شکاف عمیق، زنگ خطری برای سیاستگذاران بریتانیایی است که به دنبال تقویت زیرساختهای هوش مصنوعی تا سال ۱۴۰۹ (۲۰۳۰ میلادی) هستند.
چالشهای ساختاری در مسیر توسعه ظرفیتهای ابری
دادههای تحلیلی نشان میدهد که بریتانیا با وجود دارا بودن دومین بازار بزرگ دیتاسنتر در اروپا، نرخ رشد سالانه تنها ۱۷.۶ درصد را تا سال ۱۴۰۹ تجربه خواهد کرد. این در حالی است که کشورهایی مانند ایرلند، فنلاند و نروژ به ترتیب رشد ۳۶، ۳۷.۶ و ۳۶.۸ درصدی را تجربه میکنند. تحلیلگران بر این باورند که مشکل اصلی، کمبود تقاضا نیست، بلکه ناتوانی بریتانیا در ایجاد محیطی است که «ساختوساز» در آن اقتصادی و بهینه باشد.
هزینههای گزاف و انرژیهای محدود
یکی از موانع اصلی که تحلیلگران Kearney به آن اشاره کردهاند، اختلاف فاحش در هزینههای راهاندازی است. در حالی که میانگین هزینه توسعه دیتاسنتر در بریتانیا و اروپای غربی به حدود ۲.۲۵ میلیون یورو برای هر مگاوات میرسد، این هزینه در بازار کشورهای نوردیک تا ۶۰۰ هزار یورو کاهش مییابد. علاوه بر قیمت زمین، قیمت انرژی و سرعت اتصال به شبکه سراسری (Grid Connection) بهعنوان سد اصلی در برابر توسعهدهندگان شناسایی شده است. کریستف نونکیرشن، مدیر بخش دیتاسنتر Kearney میگوید: «منابع انرژی و زمین به قدری کمیاب شدهاند که پروژههای بعدی باید دقیقاً در جایی مستقر شوند که نیاز استراتژیک به نزدیکی به کاربر وجود دارد؛ مابقی بار کاری به مکانهایی خواهد رفت که ساختوساز در آنها آسانتر است.»
تأثیر پیشبینیهای مصرف انرژی بر آینده زیرساخت
پیشبینیهای مصرف انرژی برای سال ۱۴۱۴ (۲۰۳۵ میلادی) در اروپا نشان میدهد که مصرف برق دیتاسنترها از ۹۶ تراوات ساعت در سال جاری، به ۲۳۶ تراوات ساعت خواهد رسید. بریتانیا برای دستیابی به هدف ۶ گیگاواتی در حوزه هوش مصنوعی، ناچار است فرآیندهای رگولاتوری خود را تسهیل کرده و سیاستهای قیمتی انرژی را بازنگری کند. بدون این اصلاحات، بریتانیا ریسک از دست دادن سرمایهگذاریهای زیرساختی کلان را به نفع بازارهای مقرونبهصرفهتر شمالی میپذیرد.
خلاصه شاخصهای اقتصادی و زیرساختی
- نرخ رشد پیشبینی شده بریتانیا (تا ۱۴۰۹): ۱۷.۶٪
- نرخ رشد پیشبینی شده فنلاند (تا ۱۴۰۹): ۳۷.۶٪
- هزینه ساخت در اروپای غربی: ۲.۲۵ میلیون یورو بر مگاوات
- هزینه ساخت در کشورهای نوردیک: ۰.۶ میلیون یورو بر مگاوات
- هدف ظرفیت هوش مصنوعی بریتانیا: حداقل ۶ گیگاوات تا ۲۰۳۰
نتیجهگیری: ضرورت بازنگری در سیاستگذاری
بازار دیتاسنترها دیگر صرفاً تابع تقاضای خدمات ابری نیست، بلکه به شدت به «سهولت در ساخت» وابسته شده است. بریتانیا برای حفظ جایگاه خود، باید ترکیبی از مدیریت هزینههای زمین، تسهیل در اتصال به شبکه برق ملی و کاهش قیمت انرژی را در اولویت قرار دهد. در غیر این صورت، مدلهای محلی پردازش که نیاز مبرم به نزدیکی به کاربران ندارند، به تدریج از قلمرو بریتانیا به سمت شمال اروپا مهاجرت خواهند کرد.