واتس‌اپ در حال آزمایش قابلیت جدیدی است که به کاربران اجازه می‌دهد پیام‌های خود را برای بازه زمانی ۱۰ دقیقه تا ۲ هفته آینده زمان‌بندی (Schedule) کنند. این تغییر که در نسخه‌های بتا اندروید توسط WaBetaInfo مشاهده شده، نه تنها یک بهبود تجربه کاربری، بلکه پاسخی به قوانین سخت‌گیرانه «حق قطع ارتباط» (Right to Disconnect) در اتحادیه اروپا محسوب می‌شود.
مکانیسم فنی و نحوه عملکرد
از منظر فنی، این ویژگی با ساده‌ترین رابط کاربری ممکن پیاده‌سازی شده است. کاربران برای زمان‌بندی، کافی است دکمه ارسال (Send) را نگه دارند تا پنجره انتخاب زمان باز شود. نکته قابل توجه در معماری واتس‌اپ این است که پیام‌های زمان‌بندی شده، حتی زمانی که اپلیکیشن بسته است، همچنان از طریق سرورهای واتس‌اپ ارسال می‌شوند. بر اساس گزارش‌های فنی، این پیام‌ها شامل متن، لینک، تصاویر و ویدیوها هستند و همچنان تحت پوشش پروتکل رمزنگاری سرتاسری (E2EE) قرار دارند. با این حال، محدودیت‌هایی نیز وجود دارد؛ از جمله اینکه در هر پیام زمان‌بندی شده تنها یک رسانه (عکس یا ویدیو) قابل پیوست است و در گروه‌ها، پیام صرفاً به افرادی ارسال می‌شود که در لحظه تنظیم پیام، عضو گروه بوده‌اند.
انطباق با قوانین کار در اروپا
برخلاف ایالات متحده، در اروپا واتس‌اپ ابزار اصلی ارتباطات کاری است. بسیاری از کشورهای اروپایی از جمله فرانسه، ایتالیا، اسپانیا، بلژیک و پرتغال، قوانینی را برای «حق قطع ارتباط» تصویب کرده‌اند. به عنوان مثال، پرتغال در کد کار خود محدودیت‌های شدیدی برای تماس با کارکنان خارج از ساعات کاری اعمال کرده است. این ویژگی جدید به مدیران اجازه می‌دهد پیام‌های کاری را در ساعات غیراداری بنویسند اما ارسال آن را به ساعت شروع کار موکول کنند. نکته کلیدی در تحلیل حقوقی این است که پیام‌های زمان‌بندی شده هیچ نشانه‌ای مبنی بر «زمان‌بندی شده بودن» ندارند و گیرنده متوجه نمی‌شود که پیام در چه زمانی تولید شده است، که این امر می‌تواند چالش‌های مربوط به ثبت دقیق ساعات کاری را همچنان باقی بگذارد.
تفاوت با رقبا و وضعیت فعلی
اگرچه واتس‌اپ با معرفی این قابلیت در تلاش برای عقب نماندن از تلگرام (که از سال ۲۰۱۹ چنین قابلیتی را ارائه کرده) است، اما بازار هدف آن با تلگرام متفاوت است. در حالی که تلگرام بر ویژگی‌های مبتنی بر کلاود تمرکز دارد، واتس‌اپ با این اقدام در پی کسب جایگاه در محیط‌های سازمانی و شرکتی (Enterprise) است. با این حال، هنوز هیچ قانون یکپارچه‌ای در سطح اتحادیه اروپا برای «حق قطع ارتباط» وجود ندارد و دستورالعمل‌های پارلمان اروپا همچنان در مرحله پیش‌نویس قرار دارند.
مشخصات فنی و محدودیت‌ها:
- بازه زمانی: ۱۰ دقیقه تا ۲ هفته آینده.
- رمزنگاری: حفظ پروتکل E2EE برای پیام‌های زمان‌بندی شده.
- محدودیت رسانه: حداکثر یک فایل چندرسانه‌ای (عکس/ویدیو) در هر پیام.
- رفتار در گروه‌ها: ارسال تنها به اعضای فعال در زمان تنظیم پیام.
- شفافیت: عدم نمایش وضعیت Scheduled در سمت گیرنده.
نتیجه‌گیری
قابلیت زمان‌بندی پیام‌ها در واتس‌اپ ترکیبی از ضرورت انطباق قانونی و نیاز به بهره‌وری است. در بازاری که ۵۰۰ میلیون کاربر فعال در اروپا دارد، این ویژگی نه تنها یک قابلیت ساده، بلکه یک ابزار «تطبیق‌دهنده» (Compliance Tool) برای شرکت‌هاست تا از نقض قوانین کار جلوگیری کنند. با این حال، با توجه به اینکه واتس‌اپ هیچ نشانگر سیستمی برای پیام‌های زمان‌بندی شده در نظر نگرفته است، مدیریت تضادهای ناشی از زمان ارسال پیام همچنان در دستان کاربران باقی خواهد ماند.
