فیلم سینمایی «The Social Reckoning»، جدیدترین اثر آرون سورکین و دنباله معنوی فیلم شاهکار «شبکه اجتماعی» (The Social Network)، گیشه نخستین هفته اکران خود در آمریکای شمالی را با فروشی ناامیدکننده و تنها حدود ۵.۵ میلیون دلار آغاز کرد. این رقم بسیار پایین‌تر از پیش‌بینی‌های اولیه ۷ تا ۸ میلیون دلاری استودیو سازنده است و نشان می‌دهد که این روایت سینمایی از تحولات سال‌های اخیر فیس‌بوک و افشاگری‌های فرانسیس هوگن، فاصله بسیار زیادی با موفقیت بزرگ اثر سال ۱۳۸۹ (۲۰۱۰ میلادی) دارد.
شکست در گیشه و مقایسه با موفقیت تاریخی «شبکه اجتماعی»
فیلم قبلی آرون سورکین با محوریت خلق فیس‌بوک در سال ۱۳۸۹ توانست در نخستین هفته اکران خود به فروش ۲۲ میلیون دلاری دست یابد و در نهایت مجموع فروش داخلی خود را در ایالات متحده به ۹۷ میلیون دلار برساند؛ آن هم با نرخ بلیت‌های ۱۶ سال پیش. «شبکه اجتماعی» نه‌تنها جایزه اسکار بهترین فیلم‌نامه اقتباسی را برای سورکین به ارمغان آورد، بلکه به یکی از ماندگارترین و تاثیرگذارترین بازنمایی‌های فرهنگ استارتاپی و اکوسیستم فناوری سیلیکون ولی بر روی پرده سینما تبدیل شد.
با این حال، بر اساس آمارهای منتشرشده در مهر ۱۴۰۵ (اکتبر ۲۰۲۶)، فیلم جدید «The Social Reckoning» نتوانسته است آن شور و هیجان گذشته را در میان مخاطبان ایجاد کند. کارشناسان سینما و فناوری معتقدند که فضای فعلی سینماها نسبت به دهه گذشته دستخوش تغییرات بنیادین شده است. در حالی که اثر نخست بر پروسه هیجان‌انگیز، دراماتیک و جاه‌طلبانه شکل‌گیری فیس‌بوک تمرکز داشت، دنباله جدید فضایی به مراتب تاریک‌تر، سنگین‌تر و سیاسی‌تر دارد.
تمرکز بر پرونده افشاگری‌های فیس‌بوک و تغییر اهداف مخاطبان
محوریت اصلی داستان فیلم جدید سورکین، بر روی اقدام شجاعانه فرانسیس هوگن (Frances Haugen)، افشاگر معروف فیس‌بوک، و تصمیم او برای انتشار اسناد درونی این شرکت (معروف به Facebook Files) متمرکز است. بخش عمده‌ای از داستان به جلسات استماع سنا، تحلیل تغییرات الگوریتمی پیچیده و جلسات بحران مدیریت می‌پردازد. تحلیلی بر رفتار مخاطبان نشان می‌دهد که شاید بازسازی جلسات حقوقی و تغییرات الگوریتم، جذابیت کافی برای جذب تماشاگران عام به سالن‌های سینما را نداشته باشد.
از سوی دیگر، منتقدان به این نکته اشاره می‌کنند که نقد و کالبدشکافی چالش‌های فیس‌بوک و شبکه‌های اجتماعی سنتی، دیگر مانند گذشته برای افکار عمومی فوریت ندارد. امروزه، دغدغه اصلی جامعه فناوری و عموم مردم به سوی هوش مصنوعی مولد، خطرات اخلاقی توسعه مدل‌های زبانی بزرگ و پیامدهای زیست‌محیطی و امنیتی آن شیفت پیدا کرده است.
جدول مقایسه‌ای و مشخصات اکران آثار سینمایی فناوری (مهر ۱۴۰۵)
- نام اثر: The Social Reckoning (به نویسندگی آرون سورکین)
- فروش هفته نخست (داخلی): ۵.۵ میلیون دلار (کمتر از پیش‌بینی ۸ میلیون دلاری)
- محوریت داستانی: افشاگری‌های فرانسیس هوگن، اسناد فیس‌بوک و جلسات سنا
- اثر مستند همزمان: مستند ۴ ساعته «Musk» اثر الکس گیبنی (فروش ۶۹ هزار دلار در ۴ سالن محدود)
- آثار در صف اکران: مستند «You Can See Everything» (الیزابت هولمز) و درام هیئت مدیره OpenAI با نام «Artificial»
موج آثار سینمایی با محوریت مدیران ارشد و منفی فناوری
افتتاحیه ضعیف فیلم سورکین تنها یک رویداد ایزوله نیست، بلکه می‌تواند نشان‌دهنده افت اشتیاق تماشاگران نسبت به موج جدید فیلم‌هایی باشد که با محوریت مدیران جنجالی فناوری تولید می‌شوند. پاییز ۱۴۰۵ (اکتبر و نوامبر ۲۰۲۶) شاهد ترافیک سنگینی از آثار سینمایی و مستند با موضوع چهره‌های مطرح تکنولوژی است:
- مستند ۴ ساعته «Musk»: ساخته الکس گیبنی که در همین اکران محدود خود به فروش ۶۹ هزار دلاری در چهار سالن دست یافت و قرار است به‌زودی از طریق شبکه HBO Max پخش شود.
- مستند «You Can See Everything»: اثر جدید و متفاوت ناتان فیلدر درباره الیزابت هولمز و کلاهبرداری شرکت ترانوس.
- فیلم درام «Artificial»: با موضوع درام هیئت مدیره شرکت OpenAI و برکناری جنجالی سم آلتمن که پس از کنار گذاشته شدن توسط آمازون، ناشر جدیدی یافته است.
- سریال «The Altruists» از نتفلیکس: مجموعه‌ای که برای پخش در آبان ۱۴۰۵ برنامه‌ریزی شده و به سقوط صرافی FTX و ماجرای سم بنکمن-فرید می‌پردازد.
تحلیل فنی و جمع‌بندی منتقدان
علاوه بر تغییر ذائقه مخاطبان، بازخوردهای اولیه منتقدان سینمایی نیز نقش مهمی در افت فروش فیلم ایفا کرده است. نقدها نشان می‌دهند که اگرچه دیالوگ‌های پرسرعت و منحصر‌به‌فرد سورکین همچنان شنیدنی است، اما فیلم بیش از حد زیر بار مونولوگ‌های طولانی و شعارگونه سنگینی می‌کند. نبود کارگردانی دقیق داوید فینچر و آهنگسازی فضاساز ترنت رزNormal و اتیکوس راس (که از ارکان اصلی موفقیت نسخه ۲۰۱۰ بودند) نیز به‌وضوح در این اثر احساس می‌شود.
در نهایت، شکست «The Social Reckoning» در گیشه ثابت می‌کند که ساخت آثار سینمایی درباره شرکت‌های سیلیکون ولی، نیازمند همگامی با دغدغه‌های روز جامعه فناوری است؛ در دورانی که هوش مصنوعی سرلوحه اخبار است، بازخوانی پرونده‌های دادگاهی شبکه‌های اجتماعی دهه گذشته شاید دیگر توان پر کردن سالن‌های سینما را نداشته باشد.
