سازمان ملی ایمنی ترافیک بزرگراههای ایالات متحده (NHTSA) در مهرماه ۱۴۰۵ اعلام کرد که با هدف کاهش معضل خیرگی چراغهای خودرو و همگامسازی استانداردهای قدیمی با فناوریهای نوین روشنایی، اقدام به بازنویسی قوانین مربوط به چراغهای جلو (Headlights) خواهد کرد.
چالش فنی: گذار از هالوژن به LED و معضل روشنایی خیرهکننده
از سال ۱۳۷۶ (۱۹۹۷ میلادی) تاکنون، استانداردهای فدرال برای میزان حداقل و حداکثر شدت نور چراغهای جلو خودروها تغییر چندانی نکرده است. با این حال، صنعت خودرو شاهد یک تحول پارادایم از لامپهای هالوژن سنتی به دیودهای نورگسیل (LED) بوده است. چراغهای LED به دلیل بهرهوری انرژی بالاتر و شدت نور متمرکز، در عین حال که دید بهتری برای راننده ایجاد میکنند، به یکی از عوامل اصلی شکایتهای رانندگان در سالهای اخیر تبدیل شدهاند. بر اساس گزارشهای آماری، افزایش استفاده از خودروهای شاسیبلند (SUV) و پیکاپهای با ارتفاع بیشتر، این مشکل را تشدید کرده است، چرا که زاویه تابش چراغها مستقیماً در تراز دید سایر رانندگان قرار میگیرد.
محورهای اصلاحات NHTSA در حوزه استانداردهای روشنایی
هدف اصلی NHTSA در این بازنگری، متعادلسازی میان «افزایش دید برای راننده» و «کاهش اثر خیرگی (Glare) برای سایر کاربران جاده» است. برنامههای این سازمان شامل موارد زیر است:
- بازنگری در استانداردهای مربوط به سنسورهای تشخیص نور محیط (Dusk Sensors) برای بهبود زمانبندی روشن شدن خودکار چراغها.
- بهروزرسانی قوانین مربوط به نوربالای خودکار (Automatic High Beams).
- ارزیابی دقیق ارتفاع و زاویه تابش چراغهای جلو برای بهینهسازی الگوی پرتو نور.
- تدوین معیارهای سختگیرانهتر برای منابع نور جایگزین و قطعات تعویضی.
مشخصات فنی و چالشهای مهندسی روشنایی خودرو
- نوع منبع نوری: انتقال از تکنولوژی حرارتی (هالوژن) به نیمههادی (LED).
- چالش اصلی: تضاد میان دمای رنگ (Color Temperature) بالا و اثر خیرگی در دید در شب (بهویژه برای رانندگان بالای ۷۰ سال).
- قابلیت نوین: سیستمهای تطبیقی پرتو نور (Adaptive Driving Beam – ADB) که با تنظیم دینامیک الگو، نواحی دارای خودروهای مقابل را تیره میکنند.
- وضعیت قانونی: عدم بهروزرسانی استانداردهای فدرال از سال ۱۹۹۷ تاکنون.
نقش فناوری Adaptive Driving Beam در ایمنی آینده
یکی از امیدبخشترین راهکارها که NHTSA مجوز استفاده از آن را صادر کرده است، سیستمهای Adaptive Driving Beam (ADB) است. برخلاف چراغهای سنتی که صرفاً بین نور پایین و نور بالا سوئیچ میکنند، سیستمهای ADB از آرایهای از LEDها استفاده میکنند که بهصورت دیجیتالی کنترل میشوند. این سیستمها با استفاده از دوربینهای پردازش تصویر و الگوریتمهای بینایی ماشین، موقعیت دقیق خودروهای مقابل یا عابران پیاده را تشخیص داده و بخشهای خاصی از پرتو نور را بهصورت آنی ماسکه یا تیره میکنند. این تکنولوژی میتواند بدون کاهش دید راننده، از خیره شدن رانندگان مقابل جلوگیری کند.
تحلیل آماری و دیدگاه پژوهشی
بر اساس مطالعات موسسه بیمه برای ایمنی بزرگراهها (IIHS)، اگرچه شکایات مربوط به خیرگی نور افزایش یافته است، اما دادههای تصادفات نشان میدهد که معضل «دید ناکافی» (Insufficient Visibility) همچنان نقش پررنگتری نسبت به «خیرگی» (Glare) در تصادفات شبانه دارد. با این وجود، با توجه به حساسیت بیشتر رانندگان مسن به تابشهای نوری شدید، بازنگری در این مقررات میتواند گامی کلیدی در کاهش حوادث جادهای در دهههای آینده باشد.