شرکت آنتروپیک (Anthropic) در اقدامی استراتژیک در پاییز ۱۴۰۳، از آغاز برنامه جدیدی تحت عنوان «مأموریت سایبری آنتروپیک» (Anthropic Cyber Mission) خبر داده است. این طرح که با تمرکز بر امنیت زیرساختهای حیاتی جهان طراحی شده، هدف اصلی خود را بهرهگیری از مدلهای پیشرو هوش مصنوعی Claude برای شناسایی و خنثیسازی تهدیدات سایبری در شبکههای توزیع برق، تأسیسات آب و فاضلاب و شبکههای حملونقل قرار داده است. در این همکاری، ۱۱ شرکت بزرگ جهانی از جمله CrowdStrike و Hitachi به جمع شرکای آنتروپیک پیوستهاند.
چرا زیرساختهای حیاتی به هوش مصنوعی نیاز دارند؟
زیرساختهای حیاتی (Critical Infrastructure) مانند شبکههای برق و تصفیهخانههای آب، بهطور فزایندهای در معرض حملات سایبری پیچیده قرار دارند. به دلیل ماهیت قدیمی بسیاری از سیستمهای کنترل صنعتی (ICS/SCADA)، بهروزرسانی امنیتی آنها اغلب چالشبرانگیز است. ورود آنتروپیک به این حوزه، صرفاً یک حرکت تجاری نیست، بلکه تلاشی برای تغییر پارادایم دفاعی است. هوش مصنوعی Claude با توانایی تحلیل کدهای حجیم و تشخیص الگوهای ناهنجار در ترافیک شبکه، میتواند به تیمهای امنیت سایبری کمک کند تا پیش از وقوع یک فاجعه، حفرههای امنیتی را شناسایی کنند.
اجزای اصلی برنامه دفاعی آنتروپیک
برنامه دفاع از زیرساختهای حیاتی (Critical Infrastructure Defense Program) شامل سه لایه پشتیبانی است که آنتروپیک به شرکای خود ارائه میدهد:
- دسترسی به مدلهای پیشرفته: مهندسان شرکتهای همکار به مدلهای Claude برای تحلیل خودکار کدهای مخرب و سناریوهای حمله دسترسی خواهند داشت.
- پشتیبانی مهندسی تخصصی: تیمهای تحقیق و توسعه آنتروپیک به صورت مستقیم با مهندسان شرکتهای زیرساختی همکاری میکنند تا مدلها را بر اساس نیازهای خاص حوزههای انرژی و آب تنظیم (Fine-tune) کنند.
- تحقیقات تهدیدات سایبری (Threat Research): اشتراکگذاری دانشِ بهدستآمده از تحلیل تهدیداتِ لایه زیرین شبکه برای تقویت دیوارههای آتش و سیستمهای تشخیص نفوذ (IDS).
مشخصات و ابعاد پروژه
- هدف: ارتقای ضریب امنیت شبکههای صنعتی (OT) و زیرساختهای ملی.
- شرکای کلیدی: CrowdStrike (امنیت نقاط پایانی)، Hitachi (راهکارهای زیرساختی) و ۹ شرکت دیگر حوزه انرژی و حملونقل.
- فناوری اصلی: استفاده از مدلهای زبانی بزرگ (LLMs) برای تحلیل کدهای متنباز و ابزارهای اسکن آسیبپذیری.
- تمرکز عملیاتی: کاهش نرخ «مثبت کاذب» (False Positive) در شناسایی حملات سایبری.
همکاری با CrowdStrike و Hitachi؛ همافزایی قدرت و هوش
حضور CrowdStrike بهعنوان یکی از پیشروترین شرکتهای امنیت سایبری در این ائتلاف، نشاندهنده اهمیت تحلیل دادههای بلادرنگ است. با ادغام قابلیتهای پلتفرم Falcon شرکت CrowdStrike و توان پردازش تحلیلی Claude، تیمهای امنیتی میتوانند حجم انبوهی از لاگهای شبکه را در چند ثانیه تحلیل کنند. از سوی دیگر، شرکت Hitachi با دانش عمیق خود در زیرساختهای سنگین، بستر لازم برای تست و پیادهسازی این مدلها را در محیطهای عملیاتی فراهم میکند.
چالشهای اخلاقی و فنی
استفاده از هوش مصنوعی در زیرساختهای حیاتی بدون ریسک نیست. بزرگترین چالش، موضوع «توهمات هوش مصنوعی» (Hallucinations) و دقت مدلها در شناسایی کدهای بدافزار است. آنتروپیک اعلام کرده است که امنیت این مدلها با استفاده از تکنیکهای «آموزش تقویتی با بازخورد انسانی» (RLHF) تضمین شده و تمام خروجیهای هوش مصنوعی باید توسط تیمهای متخصص امنیتی تأیید نهایی شوند. این یک رویکرد «انسان در حلقه» (Human-in-the-loop) است که در فضای امنیت سایبری صنعتی امری حیاتی محسوب میشود.
نتیجهگیری و چشمانداز آینده
آنچه آنتروپیک در پاییز ۱۴۰۳ آغاز کرده است، میتواند استانداردی نوین برای امنیتِ صنایع سنگین باشد. با حرکت به سوی استفاده از LLMها برای بررسی کدها و تشخیص تهدیدات، فاصله میان «تولید کد» و «امنیت کد» در حال کاهش است. اگر این پروژه بتواند در عمل، جلوی حملات باجافزاری به نیروگاهها یا شبکههای توزیع آب را بگیرد، احتمالاً شاهد گسترش سریع استفاده از هوش مصنوعی در سایر بخشهای حاکمیتی و صنعتی خواهیم بود.