تیم گوگل ژاپن (Google Japan) در تازه‌ترین پروژه نوآورانه خود از سری کیبوردهای غیرمتعارف، دستگاهی را معرفی کرده است که ساختار سنتی کیبوردهای QWERTY را به چالش می‌کشد. «Gboard نسخه تسمه‌نقاله» (Gboard Conveyor Belt Version) که در زبان محلی با نام Gboard kurukuru شناخته می‌شود، از چهار تسمه متحرک برای گردش کلیدها استفاده می‌کند تا به جای جابجایی دست کاربر، کلیدها به سمت انگشت او حرکت کنند.
فلسفه طراحی: چرخش کوپرنیکی در تعامل با متن
ایده اصلی پشت این پروژه، تغییر نگرش در طراحی ارگونومیک کیبورد است. کیبوردهای متعارف فرض را بر استفاده از هر دو دست می‌گذارند و برای تایپ با یک دست یا یک انگشت، کاربر ناچار است تمام طول صفحه کلید را پیمایش کند. تیم تحقیق و توسعه گوگل ژاپن با رویکردی جسورانه، این مدل را به کلی تغییر داده است: «به جای اینکه دست ما به سمت کلیدها حرکت کند، این کیبورد است که باید به سمت دست ما بیاید.» این رویکرد که مهندسان گوگل آن را یک «چرخش کوپرنیکی» در تایپ نامیده‌اند، با هدف تسهیل تایپ تک‌دستی و افزایش کارایی برای افرادی که نیاز به تسلط بر ماوس یا انجام فعالیت‌های جانبی (مانند نوشیدن چای) حین تایپ دارند، طراحی شده است.
معماری فنی و سخت‌افزار دستگاه
این ابزار شامل چهار تسمه مجزا است که در مجموع ۱۱۶ کلید را در خود جای داده‌اند. هر تسمه ۲۹ کلید را حمل می‌کند که به صورت چرخشی در دسترس کاربر قرار می‌گیرند. یکی از تفاوت‌های کلیدی این طراحی با کیبوردهای استاندارد، اختصاص کلیدهای جداگانه برای حروف بزرگ (Uppercase) و کوچک (Lowercase) است که نیاز به استفاده از کلید Shift را حذف می‌کند.
- نام پروژه: Gboard Conveyor Belt (نسخه kurukuru)
- ساختار: ۴ تسمه نقاله مجزا با قابلیت چرخش
- تعداد کلید: ۱۱۶ کلید (هر تسمه ۲۹ کلید)
- مجوز نرم‌افزاری: Apache 2.0
- مستندات: شامل فایل‌های طراحی ۳ بعدی، طرح‌واره‌های KiCad و نقشه‌های PCB
پروژه‌ای برای جامعه متن‌باز و علاقه‌مندان به ساخت
گوگل هیچ برنامه‌ای برای تولید انبوه یا فروش تجاری این محصول ندارد. در عوض، تمامی فایل‌های طراحی، شماتیک‌های مدار (KiCad) و فریم‌ورها تحت مجوز متن‌باز بر روی مخزن گیت‌هاب گوگل قرار گرفته است. اگرچه ساخت این دستگاه نیازمند دسترسی به چاپگر سه‌بعدی، قطعات الکترونیکی و مهارت در مونتاژ سخت‌افزار است، اما این گام گوگل نشان‌دهنده تعهد آن‌ها به ترویج خلاقیت در حوزه سخت‌افزارهای شخصی‌سازی شده (Custom Hardware) است.
تاریخچه و چشم‌انداز سری کیبوردهای گوگل
این ابزار پانزدهمین نسخه از سری پروژه‌های «کیبوردهای عجیب» گوگل ژاپن محسوب می‌شود که تاریخچه آن به سال ۲۰۱۰ میلادی بازمی‌گردد. در حالی که نسخه‌های اولیه صرفاً شوخی‌های روز اول آوریل بودند، گوگل از سال ۲۰۲۱ میلادی تغییر استراتژی داده و سعی کرد پروژه‌هایی واقعی و قابل ساخت ارائه دهد. به گفته سخنگوی گوگل، علت این تغییر مسیر این است که آن‌ها دریافته‌اند این کیبوردها با وجود عجیب بودن، کاربردی و منطقی هستند و دیگر نمی‌توان آن‌ها را تنها یک «دروغ اول آوریل» دانست. این پروژه به خوبی نشان می‌دهد که چگونه می‌توان با نگاهی متفاوت به اصول ابتدایی مهندسی، تجربیات کاربری (UX) جدیدی خلق کرد.
