نیروی دریایی ایالات متحده با هدف تغییر پارادایم عملیاتی در جنگ‌های دریایی، بودجه جدیدی به ارزش ۱۵۰ میلیون دلار برای توسعه پهپاد تهاجمی خودران «X-BAT» اختصاص داده است. این سرمایه‌گذاری که با مشارکت مشابه شرکت Shield AI همراه شده، نشان‌دهنده عزم جدی پنتاگون برای حذف وابستگی پهپادهای جنگی به باندهای فرودگاهی و ناوهای هواپیمابر کلاسیک است.
معماری نوآورانه: گذر از وابستگی به باندهای پروازی
پهپاد X-BAT به عنوان یک پلتفرم «Tail-sitter» یا دم‌نشین طراحی شده است. این پیکربندی فنی به هواپیما اجازه می‌دهد تا به صورت عمودی (VTOL) از زمین یا عرشه شناورها برخاسته و پس از رسیدن به ارتفاع عملیاتی، برای پرواز افقی تغییر وضعیت دهد. این قابلیت، محدودیت‌های جغرافیایی را از بین برده و به فرماندهان دریایی اجازه می‌دهد تا این پهپادها را نه تنها از ناوهای غول‌پیکر کلاس Ford، بلکه از شناورهای پشتیبانی مانند «Expeditionary Sea Base» نیز عملیاتی کنند.
هوش مصنوعی Hivemind؛ مغز متفکر در میدان نبرد
یکی از ارکان اصلی پروژه X-BAT، به‌کارگیری نرم‌افزار هوش مصنوعی Shield AI Hivemind است. این سیستم خودمختار پیش‌تر در جنگنده‌های F-16 اصلاح‌شده به اثبات رسیده و توانایی حضور در نبردهای داگ‌فایت (Dogfight) در برابر خلبانان انسانی را داراست. Hivemind نه تنها ناوبری را بر عهده دارد، بلکه با هدف افزایش قابلیت بقا و قدرت تهاجمی در محیط‌های پرخطر طراحی شده است تا تعامل میان پهپاد و ناوگان سرنشین‌دار را به صورت کاملاً هماهنگ مدیریت کند.
مشخصات فنی و تحلیل عملیاتی
- طول بدنه: ۷.۹۲ متر (۲۶ فوت)
- دهانه بال: ۱۱.۹ متر (۳۹ فوت)
- برد عملیاتی: بیش از ۲,۰۰۰ مایل دریایی
- نوع پیش‌رانش: عمودپرواز (VTOL) با قابلیت پرواز مافوق صوت
- سال هدف‌گذاری عملیاتی: ۲۰۲۸ میلادی (۱۴۰۷ شمسی)
چشم‌انداز رقابتی و بین‌المللی: فراتر از مرزهای آمریکا
تنها نیروی دریایی آمریکا نیست که به دنبال این فناوری است. نیروی دریایی سلطنتی بریتانیا نیز در قالب برنامه «Project VANQUISH» در جستجوی پهپادهای تهاجمی با قابلیت استقرار روی ناوهای هواپیمابر کلاس Queen Elizabeth است. با توجه به اینکه این ناوها فاقد سیستم‌های کاتاپولت و کابل‌های نگهدارنده (Arrestor Gear) برای جنگنده‌های سنتی هستند، X-BAT به دلیل قابلیت نشست و برخاست عمودی، گزینه‌ای ایده‌آل برای ارتش بریتانیا به شمار می‌آید. طبق گزارش‌ها، آزمایش‌های اولیه این طرح قرار است تا پایان سال میلادی آینده (۱۴۰۴ شمسی) آغاز شود.
نتیجه‌گیری و آینده استراتژیک
توسعه موفقیت‌آمیز X-BAT می‌تواند انقلابی در تدارکات نظامی ایجاد کند. با حذف نیاز به باندهای طولانی، زنجیره تأمین و لجستیک عملیات دریایی به شدت بهینه می‌شود. Shield AI با عبور از مراحل موفق تست‌های تونل باد و یکپارچه‌سازی سیستم‌های کنترل بردار رانش (Thrust-vectoring)، اکنون در مرحله ورود به تست‌های پروازی است. اگر این پروژه طبق جدول زمانی پیش برود، از سال ۱۴۰۷ شاهد حضور پهپادهای خودران در قلب آرایش‌های رزمی دریایی خواهیم بود که توان عملیاتی بدون نیاز به زیرساخت‌های ثابت را به ارمغان می‌آورند.
