امنیت سایبری و شبکه

نفوذ بدافزار کرم‌گونه Shai-Hulud به زیرساخت‌های هوش مصنوعی از طریق آلودگی SDK تنسرلیک

در بحبوحه تحولات سریع در حوزه هوش مصنوعی و خودکارسازی، زنجیره تأمین نرم‌افزاری بار دیگر قربانی حملات هدفمند شد. در مهرماه ۱۴۰۵، محققان امنیتی گزارش دادند که بدافزار مشهور Shai-Hulud با نفوذ به نسخه 0.5.144 از SDK پلتفرم Tensorlake در مخزن npm، موفق به آلوده‌سازی محیط‌های توسعه شده است. این رخداد، زنگ خطری جدی برای توسعه‌دهندگانی است که در محیط‌های ابری و پردازش‌های توزیع‌شده از ابزارهای هوش مصنوعی استفاده می‌کنند.

کرم Shai-Hulud: ماهیت و عملکرد مخرب

کرم Shai-Hulud که در ادبیات امنیتی به عنوان یک ابزار سرقت اعتبارنامه (Credential Hijacking) شناخته می‌شود، پیش‌تر در حملات زنجیره تأمین به بسته‌های محبوب npm مانند keyv و flat-cache مشاهده شده بود. این بدافزار که با نام تجاری «ChainDrop» نیز شناخته می‌شود، طراحی شده است تا به صورت خودکار در سیستم هدف تکثیر شده و انواع اطلاعات حساس، از جمله کیف پول‌های رمزارز، رمزهای عبور مرورگر، اسرار GitHub Actions و توکن‌های سرویس‌های ابری را سرقت کند. پس از سرقت داده‌ها، بدافزار یک کانال ارتباطی امن با زیرساخت فرمان و کنترل (C2) خود برقرار می‌کند تا دستورات ثانویه را دریافت نماید.

نقض امنیتی در زنجیره تأمین Tensorlake

تنسرلیک (Tensorlake) پلتفرمی ابری برای اجرای ایزوله عوامل هوش مصنوعی (AI Agents) و اجرای کدهای نامطمئن است. با این حال، مشکل اصلی در این حمله، در زمان نصب SDK رخ می‌دهد. محققان شرکت امنیتی Socket هشدار داده‌اند که اسکریپت نصب این پکیج مخرب، پیش از آنکه کد هوش مصنوعی در محیط سندباکس (Sandbox) تنسرلیک اجرا شود، بر روی دستگاه توسعه‌دهنده یا سرور بیلد (Build Server) اجرا می‌گردد. این یعنی دسترسی بدافزار به فایل‌های سیستم، قبل از هرگونه ایزولاسیون پردازشی صورت می‌گیرد.

مکانیسم‌های دفاعی و اقدامات مقابله‌ای

یکی از ویژگی‌های خطرناک این واریانت از Shai-Hulud، قابلیت نظارت بر توکن‌های GitHub است. اگر سیستم امنیتیِ پلتفرم، توکن‌های سرقت‌شده را ابطال کند، این بدافزار در شرایط خاص می‌تواند اقدام به حذف دایرکتوری خانگی (Home Directory) کاربر آلوده کند که پاکسازی سیستم را با پیچیدگی مواجه می‌سازد. راهکارهای پیشنهادی عبارتند از:

  • بازسازی کامل سیستم‌های آلوده از منابع مطمئن و ایمن.
  • پیش از ابطال توکن‌های سرقت‌شده، ابتدا باید دسترسی‌های نظارتی بدافزار را غیرفعال کرد تا از واکنش‌های تخریبی (مانند حذف فایل‌ها) جلوگیری شود.
  • بررسی دقیق نسخه‌های نصب شده؛ در این مورد خاص، نسخه 0.5.144 آلوده بود و توسعه‌دهندگان باید به نسخه 0.5.145 یا بالاتر مهاجرت کنند.

مشخصات فنی حادثه

  • نام بدافزار: Shai-Hulud (واریانت ChainDrop)
  • هدف: پکیج npm مربوط به Tensorlake SDK v0.5.144
  • نوع حمله: تزریق کد در زنجیره تأمین (Supply Chain Attack)
  • داده‌های هدف: کیف پول‌های کریپتو، توکن‌های Cloud و GitHub Actions، اعتبارنامه‌های سیستم
  • وضعیت فعلی: حذف پکیج مخرب از npm و انتشار نسخه اصلاح‌شده 0.5.145

نتیجه‌گیری و عبرت‌های امنیتی

این رخداد بار دیگر ثابت کرد که حتی پلتفرم‌هایی که بر پایه «ایزولاسیون هوش مصنوعی» بنا شده‌اند، همچنان در برابر آسیب‌پذیری‌های کلاسیک در لایه‌های توسعه (مانند وابستگی‌های npm) مصون نیستند. توسعه‌دهندگان باید با استفاده از ابزارهای تحلیل وابستگی، پیش از نصب بسته‌ها، رفتارهای اسکریپت‌های نصب (Post-install scripts) را مانیتور کنند. اتکا به امنیتِ لایه هوش مصنوعی، بدون در نظر گرفتن امنیتِ زیرساختِ استقرار، می‌تواند پیامدهای جبران‌ناپذیری برای سازمان‌ها به همراه داشته باشد.

📌 منبع و مطالعه بیشتر: گزارش فنی The Register پیرامون آلودگی تنسرلیک
حامد

حامد

مسئول مجله فناوری آسمان نقره‌ای