مایکروسافت در اقدامی که یادآور پدیده «کوچک‌سازی محصول» (Shrinkflation) در صنایع کالاهای مصرفی است، تغییرات بحث‌برانگیزی را در مدل اشتراکی سرویس‌های Microsoft 365 اعمال کرده است. این تغییرات که از سال ۱۴۰۴ خورشیدی کلید می‌خورد، نحوه تخصیص فضای ابری OneDrive و سهمیه استفاده از هوش مصنوعی را برای کاربران خانواده و حرفه‌ای به کلی دگرگون می‌کند و بسیاری از مشترکین وفادار را با چالش جدی مدیریت داده مواجه می‌سازد.
تغییر الگوی تخصیص فضای ابری: از سهمیه‌های انفرادی به استخر مشترک
تا پیش از این تغییرات، در پلن‌های Microsoft 365 Family و Premium، هر عضو خانواده به صورت مجزا از ۱ ترابایت فضای ابری OneDrive برخوردار بود که این امر مجموع فضای در دسترس را برای یک خانواده ۶ نفره به ۶ ترابایت می‌رساند. اما طبق سیاست جدید، این سهمیه‌های اختصاصی حذف شده و تمامی اعضا باید از یک «استخر ذخیره‌سازی مشترک» (Shared Storage Pool) استفاده کنند. در مدل جدید، کل ظرفیت در نظر گرفته شده برای خانواده‌های Premium و Family به ۲ ترابایت کاهش می‌یابد.
اگرچه حریم خصوصی فایل‌های هر کاربر در این فضای مشترک محفوظ باقی می‌ماند، اما این کاهش ۴ ترابایتی (از ۶ به ۲ ترابایت) به این معناست که کاربرانی که حجم وسیعی از داده‌ها را در فضای ابری خود ذخیره کرده‌اند، به محض پایان یافتن این ۲ ترابایت، با پیغام اتمام فضا مواجه شده و مجبور به پرداخت هزینه‌های اضافی برای خرید فضای بیشتر (با نرخ ۱۰ دلار به ازای هر ۱ ترابایت) خواهند بود.
تحول در مدیریت اعتبار استفاده از هوش مصنوعی (Copilot)
برخلاف بخش حافظه، تغییرات در حوزه هوش مصنوعی سمت‌وسوی متفاوتی دارد. در حال حاضر، اعتبارات استفاده از Copilot تنها در اختیار مالک اصلی اشتراک است. با اجرای سیاست‌های جدید، تمامی اعضای خانواده قادر خواهند بود از اعتبار مشترک استفاده کنند. علاوه بر این، مالک اشتراک ابزارهای کنترلی دقیق‌تری برای مدیریت دسترسی اعضای جوان‌تر خانواده به قابلیت‌های هوش مصنوعی دریافت خواهد کرد که گامی مثبت در راستای انعطاف‌پذیری بیشتر برای خانواده‌ها محسوب می‌شود.
مشخصات فنی و زمان‌بندی اجرایی
- سقف ذخیره‌سازی فعلی (Family/Premium): ۶ ترابایت مجموع (۱ ترابایت برای هر نفر)
- سقف ذخیره‌سازی جدید (Family/Premium): ۲ ترابایت اشتراکی برای کل پلن
- پلن حرفه‌ای جدید (Microsoft 365 Pro): ۵ ترابایت اشتراکی با هزینه ۱۰۰ دلار در ماه
- آغاز اعمال برای اشتراک‌های جدید: ۱۷ مهر ۱۴۰۵ (۸ اکتبر ۲۰۲۶)
- آغاز اعمال برای مشترکین فعلی: از نخستین تمدید پس از ۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۶ (۲ مه ۲۰۲۷)
تحلیل استراتژیک: چرا مایکروسافت این مسیر را انتخاب کرد؟
تحلیلگران معتقدند هدف اصلی مایکروسافت از این اقدام، مقابله با «انبارداران دیجیتال» است؛ کاربرانی که با استفاده از سهمیه‌های ۱ ترابایتی، عملاً فضایی معادل ۶ ترابایت را برای ذخیره‌سازی شخصی یا آرشیوهای سنگین به کار می‌گرفتند. این سیاست، مایکروسافت را به رقبایی نظیر Google One نزدیک‌تر می‌کند که مدل‌های اشتراکی مبتنی بر استخر فضای مشترک دارند. با این حال، برای کاربرانی که طی سال‌های گذشته بر اساس وعده‌های مایکروسافت، سبک زندگی دیجیتال خود را کاملاً بر بستر OneDrive بنا کرده‌اند، این تغییرات می‌تواند به یک شوک مالی یا اجبار به مهاجرت به پلتفرم‌های دیگر منجر شود.
