تحول در سیاست‌های مالیاتی اتحادیه اروپا: احتمال وضع مالیات مقطوع سالانه بر غول‌های فناوری

اتحادیه اروپا در مهر ۱۴۰۵ با هدف بازنگری در مدل‌های درآمدی و همگام‌سازی قوانین مالیاتی با عصر دیجیتال، در حال بررسی طرحی جدید است که ممکن است شرکت‌های بزرگ فناوری از جمله اپل، گوگل و متا را ملزم به پرداخت مبلغی مقطوع و سالانه به عنوان مالیات کند. این رویکرد جدید تلاشی برای عبور از بن‌بست‌های تجاری پیشین و جلوگیری از بروز تنش‌های دیپلماتیک با ایالات متحده است.

استراتژی جدید بروکسل برای مدیریت درآمدهای دیجیتال

بحث پیرامون نحوه دریافت مالیات از سرویس‌های دیجیتال، مدت‌هاست که در میان کشورهای عضو اتحادیه اروپا جریان دارد. مشکل اصلی اینجاست که شرکت‌های بزرگی مانند اپل، درآمدهای کلانی از طریق سرویس‌های اشتراکی نظیر iCloud، Apple Music و Apple TV از شهروندان اروپایی کسب می‌کنند، اما به دلیل ساختارهای پیچیده مالیاتی، لزوماً سهم مالیاتی متناسب با این سود را در کشورهای اروپایی پرداخت نمی‌کنند. کمیسیون اروپا اکنون به دنبال یک «توافق میانه» است تا علاوه بر تأمین درآمدهای عمومی، از فشارهای سیاسی و تهدیدات تعرفه‌ای واشنگتن نیز بکاهد.

تغییر پارادایم: از مالیات بر خدمات دیجیتال به مالیات بر شرکت‌های بزرگ

بر اساس گزارش‌های واصله از بروکسل، پیشنهاد اولیه که به طور خاص «خدمات دیجیتال» را هدف قرار می‌داد، به دلیل تنش‌زا بودن برای کاخ سفید بازنگری شده است. طرح جدید به جای تمرکز بر نوع سرویس، بر روی «بزرگی مقیاس» شرکت‌ها متمرکز است. به گفته مقامات مطلع، تمامی شرکت‌هایی که درآمد سالانه آن‌ها در اتحادیه اروپا بیش از ۱۰۰ میلیون یورو باشد، مشمول این مالیات مقطوع خواهند شد. این تغییر کلیدی با دو هدف دنبال می‌شود: افزایش درآمدهای مالیاتی از غول‌های فناوری و رفع نگرانی کشورهای اروپایی در مورد آسیب دیدن کسب‌وکارهای متوسط محلی که در طرح‌های قبلی ممکن بود تحت فشار قرار گیرند.

شکست اجماع جهانی و بازگشت به سیاست‌های منطقه‌ای

تلاش‌های پیشین برای حل‌وفصل این موضوع از طریق توافق‌نامه جهانی سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD) صورت گرفته بود؛ توافقی که حتی حمایت ضمنی اپل را نیز به همراه داشت. با این حال، تغییر رویکردهای سیاسی در ایالات متحده و خروج دولت دونالد ترامپ از این توافقنامه جهانی، اتحادیه اروپا را بر آن داشت تا به دنبال راهکارهای اختصاصی برود. با وجود خوش‌بینی بروکسل نسبت به عدم تقابل با دولت آمریکا در طرح جدید، بسیاری از تحلیلگران معتقدند که وضع مالیات‌های جدید می‌تواند بار دیگر پتانسیل شروع یک جنگ تجاری تمام‌عیار را به همراه داشته باشد.

تحلیل نهایی

طرح جدید اتحادیه اروپا صرفاً یک ابزار مالیاتی نیست، بلکه یک مانور سیاسی برای تعادل میان حق حاکمیت اقتصادی کشورها و تعاملات تجاری فراآتلانتیک است. باید دید آیا این «مبلغ مقطوع» می‌تواند نظر مساعد ۲۷ کشور عضو را جلب کند یا خیر. برای شرکت‌هایی مانند اپل، این رویکرد به معنای هزینه‌های عملیاتی پیش‌بینی‌پذیرتر اما در عین حال، لایه‌ای جدید از پیچیدگی‌های مالیاتی در بازارهای کلیدی اروپا است. در ماه آینده، مذاکرات بر سر تعیین نرخ دقیق این مالیات و جزئیات اجرایی آن در پارلمان‌های اروپایی به اوج خود خواهد رسید.