در دنیای پردازش‌های هوش مصنوعی، «دیوار حافظه» (Memory Wall) به یکی از جدی‌ترین چالش‌های مهندسی تبدیل شده است. استارتاپ Volantis، که از حمایت سام آلتمن بهره می‌برد، با معرفی رویکردی نوآورانه در طراحی تراشه‌های شتاب‌دهنده، قصد دارد این دیوار را با استفاده از فناوری فوتونیک سیلیکونی درهم بشکند. این شرکت به جای بازطراحی معماری پردازشی، تمرکز خود را بر یک میان‌افزار (Interposer) نوری معطوف کرده است تا پهنای باند حافظه را به سطوح بی‌سابقه‌ای برساند.
معماری میان‌افزار فوتونیک: حذف محدودیت‌های الکتریکی
در پردازنده‌های گرافیکی و شتاب‌دهنده‌های فعلی، حافظه HBM باید در نزدیکی فیزیکی تراشه پردازشی قرار گیرد تا تأخیر کاهش و یکپارچگی سیگنال حفظ شود. این محدودیت با عنوان «خط ساحلی» (Shoreline) شناخته می‌شود که دور تا دور تراشه را در بر گرفته است. هرچه تعداد پین‌های داده افزایش یابد، فضای بیشتری اشغال می‌شود و ظرفیت حافظه در یک پکیج محدود می‌ماند. Volantis با جایگزینی اتصالات الکتریکی با موج‌برهای نوری در میان‌افزار خود، حافظه را از قید نزدیکی فیزیکی مطلق رها کرده و اجازه می‌دهد حافظه در فاصله چند سانتی‌متری قرار گیرد بدون آنکه پهنای باند قربانی شود.
مشخصات فنی و توانمندی‌های A-1
- هدف محصول: شتاب‌دهنده استنتاج هوش مصنوعی (مدل A-1)
- پهنای باند حافظه: تا 240 ترابایت بر ثانیه
- ظرفیت حافظه: پشتیبانی از بیش از 10 ترابایت حافظه در یک پکیج واحد
- توان مصرفی هدف: 1 پیکوژول به ازای هر بیت در هر لاین 24 گیگابیت بر ثانیه (سیستم کامل: حدود 20 کیلووات)
- فناوری لیزر: استفاده از Micro-VCSELs یکپارچه در میان‌افزار
رویکرد «وسیع و کارآمد» در برابر نگاه نقطه‌به‌نقطه
یکی از تفاوت‌های کلیدی Volantis استفاده از رویکرد «وسیع و کارآمد» (Wide and Efficient) است. به گفته روی مید، مدیر ارشد فناوری شرکت، بسیاری از صنایع هنوز درگیر ذهنیت «لوله‌های ضخیم نقطه‌به‌نقطه» (مانند SerDes) هستند. Volantis با الهام از معماری HBM، به جای افزایش نرخ داده (Data Rate) در تک‌لاین‌ها، از گذرگاه‌های بسیار عریض‌تری بهره می‌برد تا ضمن کاهش مصرف انرژی، پایداری سیگنال را در فواصل بیشتر حفظ کند. ادغام مستقیم میکرو-VCSELها در میان‌افزار، نیاز به منابع لیزر خارجی را حذف کرده که این امر پیچیدگی‌های سیستم را به شدت کاهش می‌دهد.
استراتژی تجاری و چشم‌انداز آینده
برخلاف شرکت‌هایی مانند Celestial AI که بر لایسنس کردن فناوری خود به دیگر تولیدکنندگان تمرکز دارند، Volantis قصد دارد یک تراشه استنتاج کامل (Inference Chip) تولید کند. به گفته تپا گوش، مدیرعامل این استارتاپ، استراتژی فعلی آن‌ها بر پایه استفاده از IPهای آماده بازار برای هسته‌های پردازشی و تمرکز تمام‌عیار منابع بر روی چالش مهندسی «میان‌افزار نوری» است. این شرکت که در مهرماه 1405 (اکتبر 2026) از جذب سرمایه 88 میلیون دلاری خبر داده است، هدف‌گذاری کرده تا نسخه اولیه (MVP) خود را طی 12 تا 18 ماه آینده رونمایی کند.
