بحران زیرساخت؛ هشدار جدی آمازون درباره توقف پروژه‌های ۶۸ میلیارد دلاری مراکز داده و عقب‌ماندگی هوش مصنوعی آمریکا

مت مت گارمَن، مدیرعامل AWS، در یک بیانیه رسمی و ۳۰۰۰ کلمه‌ای در مهر ۱۴۰۵ (اکتبر ۲۰۲۶) نسبت به مسدود شدن پروژه‌های احداث مراکز داده در ایالات متحده هشدار داد. طبق گزارش‌ها، تنها در سه‌ماهه دوم سال ۲۰۲۶، پروژه‌هایی به ارزش ۶۸ میلیارد دلار به دلیل مخالفت‌های محلی متوقف شده‌اند؛ وضعیتی که به اعتقاد آمازون، امنیت ملی و جایگاه پیشرو ایالات متحده در رقابت جهانی هوش مصنوعی را به شدت تهدید می‌کند.

جایگاه استراتژیک مراکز داده در توسعه هوش مصنوعی

مات گارمَن معتقد است که همانند انقلاب‌های صنعتی گذشته و ظهور اینترنت، هوش مصنوعی نیز موتور محرک اقتصاد آینده است. او استدلال می‌کند که کشورهایی که در توسعه هوش مصنوعی پیشگام باشند، نه تنها بر مسیر تحولات جهانی تأثیر خواهند گذاشت، بلکه بیشترین بهره اقتصادی را از این فناوری خواهند برد. از نظر آمازون، تأخیر در احداث زیرساخت‌های محاسباتی یعنی شکست در این رقابت ژئوپلیتیک که می‌تواند پیامدهایی برای نسل‌های آینده ایالات متحده به همراه داشته باشد.

پاسخ به انتقادات: تحلیل افسانه یا واقعیت

آمازون در این بیانیه تلاش کرده است به چهار نگرانی عمده جوامع محلی پاسخ دهد:

• مصرف آب: طبق ادعای AWS، مصرف آب مراکز داده در مقایسه با سایر صنایع بسیار اندک است و تنها ۰.۰۷۵ درصد از کل آب مصرفی برای آبیاری فضای سبز در آمریکا را تشکیل می‌دهد.
• قیمت انرژی: برخلاف شایعات، آمازون می‌گوید توسعه زیرساخت‌های انرژی با بودجه بخش خصوصی انجام می‌شود و در درازمدت به دلیل گسترش شبکه، باعث تثبیت یا کاهش قیمت برق برای ساکنین خواهد شد.
• آلودگی زیست‌محیطی: گارمَن استفاده از ژنراتورهای دیزلی را امری نادر و صرفاً برای شرایط اضطراری دانسته و هرگونه ادعای مبنی بر آلایندگی بالای مراکز داده را رد کرد.
• مزایای اقتصادی: آمازون به تعهد ۱ میلیارد دلاری خود تحت عنوان ابتکار “Built Together” اشاره کرده که هدف آن سرمایه‌گذاری مستقیم در آموزش، ایجاد شغل و بهبود زیرساخت‌های محلی در مناطق میزبان مراکز داده است.

ابعاد ژئوپلیتیک و نفوذ خارجی

یکی از جنجالی‌ترین بخش‌های بیانیه آمازون، اشاره به نقش عوامل خارجی در دامن زدن به مخالفت‌های محلی است. گارمَن مدعی است که به دلیل اهمیت حیاتی مراکز داده در جنگ هوش مصنوعی، برخی کشورها به طور سیستماتیک در حال انتشار اطلاعات نادرست در شبکه‌های اجتماعی هستند تا سرعت توسعه زیرساخت‌های آمریکا را کاهش دهند. این موضع‌گیری نشان‌دهنده آن است که نبرد برای زیرساخت، از یک مسئله صرفاً زیست‌محیطی یا محلی، به یک حوزه امنیت ملی تغییر ماهیت داده است.