شرکت OpenAI در اقدامی استراتژیک، با هدف گسترش مدل درآمدی فراتر از اشتراک‌های ماهانه، سیستم تبلیغات بصری (Visual Ads) را در فرآیند تولید تصویر توسط مدل DALL-E در محیط ChatGPT پیاده‌سازی کرده است. این رویکرد که هم‌اکنون در ۳۱ کشور اروپایی اجرایی شده، چالش‌های جدیدی را در حوزه‌ی تطابق با قوانین اتحادیه اروپا، به‌ویژه قانون خدمات دیجیتال (DSA)، برای این غول هوش مصنوعی ایجاد کرده است.
معماری تبلیغات بصری در ChatGPT و مکانیزم‌های حفاظتی
سیستم جدید تبلیغات در ChatGPT به گونه‌ای طراحی شده است که در هنگام تولید تصاویر توسط مدل هوش مصنوعی، یک نوار چرخشی (Carousel) از تبلیغات برندهای همکار را نمایش می‌دهد. بر اساس گزارش‌های فنی منتشر شده، OpenAI برای جلوگیری از نقض اصول اخلاقی، از «گاردریل‌های حفاظتی» (Guardrails) بهره می‌برد. این الگوریتم‌ها پیش از نمایش هرگونه تبلیغ، محتوای گفتگو و وضعیت احساسی کاربر را تحلیل می‌کنند تا اطمینان حاصل شود که تبلیغات در فضاهای حساس یا گفتگوهایی که کاربر در وضعیت آسیب‌پذیری روانی قرار دارد، نمایش داده نشود. طبق ادعای OpenAI، این تبلیغات به وضوح برچسب‌گذاری شده و از محتوای تولیدی هوش مصنوعی کاملاً مجزا هستند.
چالش‌های رگولاتوری و قانون خدمات دیجیتال (DSA) در اروپا
اهمیت این خبر در ماه مهر ۱۴۰۳ (اکتبر ۲۰۲۴) زمانی دوچندان شد که کمیسیون اروپا، ChatGPT را به عنوان یک «موتور جستجوی آنلاین بسیار بزرگ» (VLSE) طبقه‌بندی کرد. این طبقه‌بندی به دلیل عبور تعداد کاربران ماهانه این پلتفرم از مرز ۱۵۹ میلیون نفر در اتحادیه اروپا صورت گرفت (در حالی که حد نصاب قانونی ۴۵ میلیون نفر است). طبق ضوابط قانون خدمات دیجیتال (DSA)، OpenAI موظف است تا دی‌ماه ۱۴۰۳، یک مخزن عمومی تبلیغات (Ad Repository) ایجاد کند که تمامی جزئیات مربوط به تبلیغ‌دهندگان، پارامترهای هدف‌گیری و بازه‌ی زمانی نمایش را شفاف‌سازی کند.
تفاوت در تجربه کاربری و دسترسی به تبلیغات
در حال حاضر این تبلیغات صرفاً برای کاربران نسخه‌ی رایگان و کاربران سطح Go نمایش داده می‌شود. مشترکین پلن‌های Plus، Pro و Enterprise از این سیاست مستثنی هستند و تجربه‌ی کاربری بدون تبلیغ را تجربه خواهند کرد. OpenAI تأکید کرده است که نمایش تبلیغات هیچ‌گونه تأثیری بر الگوریتم‌های پاسخ‌دهی و خروجی‌های مدل هوش مصنوعی نخواهد داشت و تنها یک لایه درآمدی جانبی برای مدیریت بار ترافیکی ۱.۲ میلیارد کاربر هفتگی این پلتفرم است.
مشخصات فنی و اجرایی طرح تبلیغاتی
- هدف‌گذاری: حذف گروه‌های آسیب‌پذیر از طریق پردازش زبان طبیعی (NLP) و تحلیل بافت گفتگو.
- شفافیت: الزام قانونی به انتشار مخزن تبلیغات (Public Ad Repository) از ژانویه ۲۰۲۵.
- حسابرسی: همکاری با شرکت‌های DoubleVerify و Integral Ad Science برای ارزیابی استانداردهای ایمنی برند در محیطی ایزوله.
- وضعیت کاربران: اعمال تبلیغات برای کاربران رایگان و Go؛ معافیت برای مشترکین تجاری و حرفه‌ای.
نتیجه‌گیری و آینده‌نگری
تصمیم OpenAI برای تبدیل شدن به یک پلتفرم تبلیغاتی، نقطه عطفی در تاریخ مدل‌های هوش مصنوعی «Native» است. استفاده از هوش مصنوعی برای تحلیل دقیق و زمینه‌محور (Contextual) تبلیغات، نه تنها یک مدل کسب‌وکار پایدارتر برای تأمین هزینه‌های سرسام‌آور پردازش ابری ایجاد می‌کند، بلکه یک سنجه‌ی جدید برای رقابت در حوزه‌ی تبلیغات دیجیتال محسوب می‌شود. با این حال، حفظ حریم خصوصی کاربران و رعایت استانداردهای سخت‌گیرانه‌ی DSA، بزرگ‌ترین چالش این شرکت در ماه‌های آینده خواهد بود.
