اوبونتو 26.10 با نام مستعار «Stonking Stingray» در آستانه انتشار نهایی در مهرماه 1405 (اکتبر 2026) قرار دارد. این نسخه آزمایشی، گامی بلند در مسیر مدرن‌سازی زیرساخت‌های سیستم‌عامل از طریق جایگزینی ابزارهای قدیمی C با کدهای امن Rust و افزودن قابلیت‌های مبتنی بر مدل‌های زبانی بزرگ (LLM) برای پردازش‌های صوتی است.
استراتژی «اکسیداسیون» (Oxidization) و امنیت در هسته سیستم
یکی از شاخص‌ترین رویکردهای کاننیکال (Canonical) در این نسخه، ادامه فرآیند «اکسیداسیون» است. این فرآیند به معنای جایگزینی ابزارهای حیاتی یونیکس که به زبان C نوشته شده‌اند با نسخه‌های بازنویسی شده به زبان Rust است تا امنیت حافظه تضمین شود. در Stonking Stingray، پشتیبانی از رمزنگاری OpenPGP اکنون به طور پیش‌فرض به کتابخانه مبتنی بر Rust یعنی Sequoia-PGP سپرده شده است که بهبود قابل توجهی در پایداری و امنیت عملیات رمزنگاری محسوب می‌شود.
ابزار هوش مصنوعی Myna و پردازش متن‌به‌صوت
قابلیت بحث‌برانگیز جدید، ابزار Myna است. این پلتفرم مبتنی بر LLM برای تبدیل متن به گفتار (Speech-to-Text) طراحی شده و به کاربران اجازه می‌دهد مدل‌های مختلف تشخیص گفتار را انتخاب کنند. هرچند Myna به صورت پیش‌فرض نصب نمی‌شود، اما راهکارهای موجود در مخازن، امکان پیاده‌سازی سریع آن را فراهم کرده‌اند. این ویژگی نشان‌دهنده جهت‌گیری جدید دسکتاپ‌های لینوکسی به سمت کاربردهای هوش مصنوعی محلی (On-device AI) است.
تجربه دسکتاپ: GNOME 51 و چالش‌های بصری
اوبونتو 26.10 از محیط دسکتاپ GNOME 51 «A Coruña» استفاده می‌کند. با این حال، در نسخه بتا شاهد خطاهای جزئی در بارگذاری تم‌ها و فقدان برخی آیکون‌ها بودیم که اگرچه ماهیت صرفاً بصری دارند، اما یادآور مشکلات پایدار در مدیریت تم‌های گنوم هستند. در مقابل، نصب‌کننده جدید اوبونتو با بهبودهای رابط کاربری، انتخاب پارتیشن‌ها را شفاف‌تر کرده است، هرچند همچنان در مدیریت پارتیشن‌های swap اختصاصی با چالش‌هایی مواجه است.
کوپونتو (Kubuntu) و پایان عصر X11
تست‌های ما روی Kubuntu با محیط Plasma 6.7.5 نشان‌دهنده پایداری خیره‌کننده این نسخه است. با توجه به اینکه نسخه آتی Plasma 6.8 پشتیبانی از X11 را به طور کامل حذف می‌کند، اوبونتو 26.10 آخرین سنگر برای کاربرانی است که هنوز به وابستگی‌های X.org نیاز دارند. قابلیت‌های Wayland در این نسخه به بلوغ کافی رسیده‌اند تا تنظیمات دقیق DPI را برای نمایشگرهای چندگانه به راحتی مدیریت کنند.
مشخصات فنی و تحلیل عملکرد
- هسته سیستم: هسته لینوکس نسخه 7.3 (در مرحله RC)
- محیط دسکتاپ: GNOME 51 و Plasma 6.7.5
- زبان‌های برنامه‌نویسی زیرساخت: گذار گسترده به Rust
- مصرف رم در حالت بیکار: حدود 1.2 تا 1.3 گیگابایت
- حجم نصب کامل: 13 گیگابایت (شامل 4 گیگابایت Swap)
- امنیت: حذف پشتیبانی از پروتکل قدیمی WEP
در نهایت، اوبونتو 26.10 با وجود برخی خطاهای ریز در نسخه بتا، به عنوان یک توزیع بالغ و مدرن شناخته می‌شود. تعامل بهتر با سخت‌افزارهای گرافیکی Nvidia (حتی در حالت‌های افتضاح یا Fallback) نشان می‌دهد که اکوسیستم اوبونتو برای کاربران حرفه‌ای همچنان گزینه‌ای قابل اعتماد است.
