در رویدادی که گویی از دل سکانس‌های نمادین فیلم «نابودگر ۲» بیرون آمده است، شرکت پیشرو در حوزه هوش مصنوعی و رباتیک، Figure AI، ناوگان ربات‌های انسان‌نمای نسل دوم خود (Figure 02) را در یک عملیات مهندسی‌شده و منحصر‌به‌فرد بازنشسته کرد. این اقدام که در مهر ۱۴۰۵ (سپتامبر ۲۰۲۶) به وقوع پیوست، نه تنها پایانی بر چرخه عمر این سخت‌افزارها بود، بلکه به عنوان یک استراتژی محافظتی برای جلوگیری از درز مالکیت معنوی، توجه جامعه فناوری را به خود جلب کرد.
چالش‌های فنی در امحای سخت‌افزارهای پیچیده
شرکت Figure با رسیدن به نقطه پایان پشتیبانی از پلتفرم Figure 02، با یک معضل مهندسی روبرو شد: چگونه می‌توان حجم زیادی از سخت‌افزارهای پیشرفته مجهز به عملگرهای (Actuators) سفارشی و الگوریتم‌های اختصاصی را از بین برد تا از مهندسی معکوس توسط رقبا جلوگیری شود؟ برخلاف ابزارهای نرم‌افزاری که به سادگی قابل پاکسازی (Wipe) هستند، سخت‌افزارهای رباتیک دارای لایه‌های متعددی از مالکیت معنوی در طراحی مدارات چاپی و مکانیسم‌های حرکتی هستند. پیشنهاد آرنولد شوارتزنگر، ستاره فیلم ترمیناتور، مبنی بر ذوب کردن ربات‌ها، به عنوان راهکار نهایی انتخاب شد که نه تنها یک ترفند تبلیغاتی، بلکه روشی قطعی برای نابودی کامل ساختار فیزیکی بود.
لجستیک و شبیه‌سازی: از آزمایشگاه تا کوره
یکی از بزرگترین چالش‌های تیم فنی Figure، یافتن یک کوره ذوب فولاد بود که ریسک ناشی از انفجار باتری‌های لیتیوم-یون تعبیه شده در ربات‌ها را بپذیرد. پس از رد شدن درخواست این شرکت توسط چندین کارخانه در ایالات متحده و مکزیک، سرانجام یک کارخانه فولاد در شهر ایماترا (Imatra) فنلاند مسئولیت این پروژه را پذیرفت. تیم رباتیک Figure پیش از اعزام نهایی، اقدام به شبیه‌سازی فرآیند پرش ربات‌ها از ارتفاع کرد تا اطمینان حاصل شود که الگوریتم‌های ناوبری خودکار ربات، مسیر دقیق ورود به کوره را با موفقیت محاسبه می‌کنند.
مشخصات و ابعاد پروژه Figure 02 Decommission
- تجهیزات هدف: ربات‌های انسان‌نمای Figure 02 (مدل بازنشسته)
- محل اجرا: کوره قوس الکتریکی ۷۵ تنی در ایماترا، فنلاند
- بازه‌ی زمانی: ۲۴ ساعت برای ۶ ذوب کامل
- چالش‌های محیطی: تابش حرارت شدید و میدان‌های الکترومغناطیسی قدرتمند
- استراتژی امحا: ذوب کامل برای حذف فیزیکی مالکیت معنوی
تحلیل رفتار خودمختار ربات‌ها در مواجهه با مرگ
مشاهده تصاویر ضبط شده از این فرآیند نشان می‌دهد که ربات‌های Figure 02 با وجود درک محیطی از گرمای شدید و نویزهای ناشی از میدان‌های الکترومغناطیسی کوره، بدون هیچ‌گونه خطای عملکردی به سمت کوره حرکت کردند. مهندسان این شرکت تأکید دارند که هرگونه تردید ظاهری در حرکات ربات‌ها، ناشی از محاسبات دقیق trajectory (مسیر) برای ورود به کوره بوده است. این موضوع بار دیگر قدرت یادگیری تقویتی (Reinforcement Learning) مدل‌های هدایت رباتیک Figure را در شرایطی غیرعادی و استرس‌زای محیطی به اثبات رساند.
نتیجه‌گیری و پیامدها
اگرچه این رویداد با چاشنی طنز و ارجاعات سینمایی همراه بود، اما جدیت شرکت در حفاظت از تکنولوژی‌های اختصاصی خود را نشان می‌دهد. با عرضه قطعات فلزی باقی‌مانده از این ربات‌ها به عنوان یادگاری (Memento) با قیمت‌های ۵۰۰ تا ۱۹۰۰ دلار، شرکت توانست هزینه‌های لجستیک این امحای دشوار را بازگرداند. این رویداد در تاریخ رباتیک به عنوان لحظه‌ای به یاد می‌ماند که در آن، مرز میان واقعیت‌های مهندسی و تخیلات علمی-تخیلی بیش از هر زمان دیگری کمرنگ شد.
