شرکت تایوانی TSMC، بزرگترین تولیدکننده تراشه‌های نیمه‌هادی در جهان، در حال بررسی طرح‌های کلان برای احداث یک مجتمع جدید در ایالت تگزاس آمریکا است. این پروژه که با هدف پاسخگویی به تقاضای فزاینده برای پردازنده‌های هوش مصنوعی (AI Chips) مطرح شده، نشان‌دهنده تغییر جهت استراتژیک این غول فناوری از صرفاً افزایش ظرفیت تولید، به سوی تخصصی‌سازی پایگاه‌های تولیدی در خاک ایالات متحده است.
معماری سرمایه‌گذاری جدید: تگزاس در برابر درسدن
طبق گزارش‌های منتشر شده در پاییز ۱۴۰۴، هر واحد تولیدی (Fab) در این پردیس پیشنهادی تگزاس، هزینه‌ای بالغ بر ۲۰ میلیارد دلار در بر خواهد داشت که دو برابر کل بودجه پروژه مشترک TSMC در شهر درسدن آلمان است. این تفاوت فاحش در بودجه، بیانگر یک شکاف تکنولوژیک عمیق است؛ در حالی که سایت آلمان با تمرکز بر نودهای ۲۸ تا ۱۲ نانومتری طراحی شده تا نیازهای صنعت خودرو و تجهیزات صنعتی را پوشش دهد، سایت تگزاس به طور اختصاصی برای پیشرفته‌ترین گره‌های لیتوگرافی مورد نیاز برای شتاب‌دهنده‌های هوش مصنوعی (مانند آنچه انویدیا و اپل تقاضا می‌کنند) در نظر گرفته شده است.
مشوق‌های مالیاتی و چالش‌های قانون‌گذاری
تداوم این طرح‌ها مستقیماً با سیاست‌های حمایتی کنگره آمریکا گره خورده است. یک اعتبار مالیاتی ۳۵ درصدی برای تولیدات نیمه‌هادی در نظر گرفته شده که شرط اصلی آن آغاز عملیات ساخت‌وساز تا پایان دسامبر ۲۰۲۵ است. با این حال، سرنوشت تمدید این مشوق‌ها در سال جاری در هاله‌ای از ابهام قرار دارد و مقامات ارشد سنا، مایک کراپو و ران وایدن، اگرچه نسبت به حمایت از آن ابراز تعهد کرده‌اند، اما مسیر قانونی برای اجرایی شدن آن هنوز هموار نشده است. این عدم قطعیت سیاسی می‌تواند ریسک‌های عملیاتی بزرگی را برای پروژه‌ای که بیش از ۷۵ درصد درآمد ویفرهای TSMC در سال جاری را به بازار آمریکای شمالی وابسته کرده، ایجاد کند.
مشخصات و چشم‌انداز تولید TSMC
- تمرکز تگزاس: تولید تراشه‌های پیشرفته هوش مصنوعی (Leading-edge AI nodes).
- تمرکز درسدن (اروپا): نودهای 28nm تا 12nm (غیر هوش مصنوعی).
- سرمایه‌گذاری آریزونا: ۲۶۵ میلیارد دلار تعهد سرمایه‌گذاری شامل ۱۰ کارخانه و ۲ واحد بسته‌بندی پیشرفته.
- وضعیت اروپا: بهره‌برداری از اولین خط تولید در سال ۲۰۲۷ با ظرفیت ۴۰ هزار ویفر در ماه.
چرا اروپا در لبه تکنولوژی نیست؟
بررسی وضعیت فعلی نشان می‌دهد که قاره سبز با وجود تخصیص یارانه‌های دولتی (مانند ۵ میلیارد یورو برای پروژه درسدن)، همچنان از دستیابی به اهداف «قانون تراشه‌ها» (Chips Act) فاصله دارد. گزارش دیوان محاسبات اروپا حاکی از آن است که هدف‌گذاری دستیابی به ۲۰ درصد از سهم بازار جهانی تا سال ۲۰۳۰ بسیار غیرمحتمل است. برخلاف تصور عمومی، TSMC همچنان استراتژی حفظ پیشرفته‌ترین لایه‌های تحقیق و توسعه (R&D) خود را در خاک تایوان دنبال می‌کند و سایت‌های خارجی عمدتاً با هدف پایداری زنجیره تأمین و کاهش وابستگی ژئوپلیتیک احداث می‌شوند.
نتیجه‌گیری
TSMC در یک دوراهی حساس قرار دارد؛ از یک سو فشار بازار برای نزدیکی به مشتریان اصلی هوش مصنوعی در ایالات متحده و از سوی دیگر، مدیریت هزینه‌های سرسام‌آور هر واحد تولیدی در مقایسه با پروژه‌های مشابه در اروپا. برای کسب اطلاعات بیشتر درباره زیرساخت‌های فعلی، می‌توانید به سایت رسمی TSMC مراجعه نمایید. آینده این کمپوس تگزاسی، بیش از آنکه به فناوری بستگی داشته باشد، به تصمیمات سیاسی در واشینگتن وابسته است.
