کشف مومیایی‌های نازکا در معبد واری: چرخش در تحلیل‌های باستان‌شناسی پرو

در اکتشافی که می‌تواند درک ما از روابط قدرت در پرو باستان را دگرگون کند، گروهی از باستان‌شناسان به سرپرستی دکتر کورینا کلنر از دانشگاه آریزونای شمالی، چهار مومیایی متعلق به تمدن «نازکا» را در مکانی غیرمنتظره در سایت باستانی «هواکا دل لورو» (Huaca del Loro) کشف کردند. این یافته که در سال ۱۴۰۱ خورشیدی (۲۰۲۲ میلادی) صورت گرفت، به دلیل قرارگیری در یک معبد متعلق به امپراتوری «واری»، فرضیات پیشین پیرامون ماهیت استعمارگری خشن و نظامی این امپراتوری را به چالش می‌کشد.

ساختار معماری و اهمیت سایت هواکا دل لورو

سایت هواکا دل لورو، به عنوان یکی از مراکز مهم اداری امپراتوری واری در دوران شکوفایی آن (۶۰۰ تا ۱۱۰۰ میلادی) شناخته می‌شود. معماری این سایت با استفاده از معابد D-شکل نمادین واری، نشان‌دهنده سیطره سیاسی و نظامی این تمدن بر مناطق ساحلی و ارتفاعات پرو است. با این حال، کشف چهار مومیایی در شرایطی کاملاً دست‌نخورده در مکانی مقدس، تضادی آشکار با روایت‌های رایج از غارت‌های تاریخی این منطقه توسط «هواکروها» یا سارقان گور دارد.

رویکرد جدید به تعاملات تمدنی: فراتر از جنگ و خشونت

برخلاف برداشت‌های سنتی که استعمارگری واری را صرفاً از طریق لشکرکشی‌های نظامی توصیف می‌کنند، این مومیایی‌ها نشان می‌دهند که احتمالاً روابط میان نازکا و واری، همزیستی مسالمت‌آمیز و حتی همکاری‌های متقابل بوده است. وجود اشیاء ارزشمند، سفال‌های بومی و امپراتوری، و بقایای قربانیان حیوانی (از جمله آلپاکا) در آرامگاه این چهار مومیایی، فرضیه «تقدیس پیوندها» میان دو فرهنگ را تقویت می‌کند. دکتر کلنر معتقد است که نازکا ممکن است حامی امپراتوری واری در آن دوره بوده باشند.

فناوری‌های تحلیلی: از اسکن‌های CT تا آنالیز ایزوتوپی

برای بررسی دقیق‌تر این یافته‌ها، تیم تحقیقاتی از تکنیک‌های پیشرفته تصویربرداری و آزمایشگاهی استفاده کرده است. روند کاری با همکاری موزه ملی لیما شامل مراحل زیر بوده است:

• تصویربرداری مقطعی رایانه‌ای (CT Scan): برای مطالعه بافت‌های داخلی بدن و وضعیت فیزیکی مومیایی‌ها بدون تخریب فیزیکی.
• آنالیز DNA: جهت بررسی تبار و ارتباطات ژنتیکی میان مومیایی‌ها و جمعیت‌های محلی.
• تحلیل ایزوتوپی: استفاده از نسبت‌های کربن، نیتروژن و اکسیژن در بافت‌های ارگانیک برای تعیین رژیم غذایی، الگوهای مهاجرتی و جغرافیای زیستی افراد.

نتیجه‌گیری

این کشف نشان می‌دهد که تاریخ باستان در پرو بسیار پیچیده‌تر از تقابل ساده میان ظالم و مظلوم است. با ترکیب داده‌های باستان‌شناسی کلاسیک و فناوری‌های نوین زیست‌شناسی، پژوهشگران امیدوارند که تصویر دقیق‌تری از چگونگی تعاملات اجتماعی و همکاری میان جوامع انسانی در بیش از یک هزاره پیش ترسیم کنند. بررسی‌های آتی روی داده‌های ایزوتوپی می‌تواند به سؤالات کلیدی درباره میزان مقاومت یا همکاری نازکا در برابر هژمونی واری پاسخ دهد.