در گزارش جدیدی که در مهر ۱۴۰۵ توسط تحلیل‌گران «بنک آو امریکا» منتشر شد، نسبت به ظهور هوش مصنوعی عامل‌محور (AI Agent) نظیر متا (Meta) مدل Muse و تأثیرات مخرب آن بر اکوسیستم خدمات اپل هشدار داده شده است. این گزارش نشان می‌دهد که چگونه مدل‌های جدید هوش مصنوعی می‌توانند با دور زدن سیستم‌عامل، نقش واسطه‌گری اپل در کشف محصولات، ارجاعات و فرآیندهای تراکنشی را کمرنگ کنند.
تغییر پارادایم از جستجو به عاملیت (Agentic AI)
هوش مصنوعی Muse که در حال حاضر با استقبال گسترده کاربران مواجه شده، فراتر از یک چت‌بات ساده عمل می‌کند. این ابزار قادر است به طور مستقل در وب جستجو کند، فرم‌ها را تکمیل نماید، برای سفرهای کاربر رزرو انجام دهد و حتی از طریق درگاه‌های پرداخت، خرید نهایی را صورت دهد. این قابلیت‌ها باعث شده تا «وامسی موهان»، تحلیل‌گر ارشد بانک آو امریکا، هشدار دهد که وقتی یک هوش مصنوعی تصمیم می‌گیرد چه خریدی انجام شود، صاحب آن هوش مصنوعی «اقتصاد مسیریابی» (Routing Economics) را در اختیار می‌گیرد؛ جایگاهی که پیش‌تر متعلق به اپ‌استورها و موتورهای جستجو بود.
تهدید مستقیم برای «اقتصاد نیت کاربر»
مفهوم «اقتصاد نیت کاربر» (Economics of User Intent) هسته اصلی تحلیل جدید است. در حال حاضر، اپل از طریق اکوسیستم خود، کاربران را به سمت سرویس‌ها و تراکنش‌ها هدایت می‌کند. با ورود Muse که با پلتفرم‌هایی نظیر Shopify، Expedia و PayPal ادغام شده است، فرآیند خرید از «کشف محصول» تا «پرداخت» کاملاً درون محیط هوش مصنوعی صورت می‌گیرد. این یعنی کاربر دیگر نیازی به جستجو در سافاری یا گشت و گذار در اپ استور ندارد و این دقیقاً همان جایی است که جریان درآمدی خدمات اپل با خطر مواجه می‌شود.
شکاف تکنولوژیک در سرعت توسعه
یکی از نکات کلیدی در این گزارش، تفاوت در چرخه توسعه نرم‌افزار است. اپل به صورت سنتی قابلیت‌های جدید خود را در قالب به‌روزرسانی‌های سالانه سیستم‌عامل ارائه می‌دهد؛ در حالی که عوامل هوش مصنوعی مانند Muse به صورت روزانه بهبود می‌یابند. در تحلیل موهان آمده است که Siri AI در حال حاضر فاقد قابلیت‌هایی نظیر «انجام وظایف در پس‌زمینه به صورت مداوم» (Persistent Background Tasks) و «ریل‌های پرداخت اختصاصی عامل‌محور» است. در حالی که آیفون‌های مدرن از نظر سخت‌افزاری (سیلیکون اپل) قدرت کافی برای اجرای این مدل‌ها را دارند، چالش اصلی در هماهنگی بین تیم‌های سیری، حریم خصوصی و زیرساخت‌های پرداخت اپل نهفته است.
نقاط قوت و مزیت رقابتی اپل
با وجود هشدارهای مطرح شده، بنک آو امریکا همچنان نسبت به جایگاه بلندمدت اپل خوش‌بین است. تکیه‌گاه اصلی اپل در این رقابت، پایگاه نصب‌شده عظیم کاربران (Installed Base) و شهرت دیرینه این شرکت در حفظ حریم خصوصی است. اعتماد کاربران به اپل برای سپردن وظایف حساس (مانند دسترسی به داده‌های مالی یا ایمیل‌ها) برگ برنده‌ای است که شرکت‌های رقیب برای کسب آن باید تلاش بسیار بیشتری کنند.
ویژگی‌های متمایز Muse و چالش‌های اپل
- قابلیت‌های خودمختار: انجام رزرو، خرید و مدیریت تراکنش‌ها بدون مداخله کاربر.
- ادغام‌های تجاری: یکپارچگی عمیق با اکوسیستم‌های پرداخت (Shop Pay) و خدمات (Expedia).
- چالش اپل: ضرورت ارتقای Siri جهت پشتیبانی از وظایف پس‌زمینه و ریل‌های پرداخت بومی.
- مزیت رقابتی: تمرکز اپل بر حریم خصوصی و امنیت داده‌های کاربر در اجرای محلی (On-device AI).
