در حالی که غول‌های فناوری سیلیکون‌ولی با ایجاد موجی از هراس‌های آخرالزمانی پیرامون هوش مصنوعی، توجه سیاست‌گذاران و نهادهای رگولاتوری را به خود جلب کرده‌اند، «آرتور مِنش»، مدیرعامل استارتاپ پیشرو فرانسوی Mistral AI، با رویکردی مهندسی‌محور این روایت‌ها را به چالش کشیده است. او معتقد است که تقلیل هوش مصنوعی به موجودیتی مستقل و خطرناک، نه یک تحلیل فنی، بلکه یک استراتژی تجاری برای انحصار بازار است.
مهندسی کنترل؛ هوش مصنوعی صرفاً یک نرم‌افزار است
از منظر زیرساختی و معماری نرم‌افزار، مدل‌های زبانی بزرگ (LLM) مجموعه‌ای از وزن‌های آماری در یک شبکه عصبی هستند که بر روی سخت‌افزارهای پردازشی نظیر GPUها اجرا می‌شوند. آرتور مِنش با تأکید بر ماهیت قطعی‌گرا (Deterministic) این ابزارها، ادعای «خودمختاری» مدل‌ها را رد می‌کند. در واقع، یک مدل هوش مصنوعی در محیط Hugging Face یا سایر پلتفرم‌های میزبانی، بدون فراخوانی کاربر و بدون تعامل با APIهای خارجی، هیچ‌گونه اراده یا توانایی برای اجرای «حملات سایبری» ندارد. این سیستم‌ها در چارچوب کدهای مشخصی عمل می‌کنند که توسط برنامه‌نویسان تعریف شده‌اند.
استراتژی انحصار و هراس‌افکنی
تحلیل کارشناسان حاکی از آن است که شرکت‌های بزرگی نظیر OpenAI، گوگل و آنتروپیک با ترویج مفاهیمی چون «ایمنی هوش مصنوعی» (AI Safety) به شیوه‌ای افراطی، قصد دارند موانع ورود برای رقبای نوپا را افزایش دهند. این رویکرد که در فضای کسب‌وکارهای دیجیتال تحت عنوان «کارتل‌سازی» شناخته می‌شود، با هدف محدود کردن نوآوری‌های متن‌باز (Open Source) انجام می‌گیرد. مدیرعامل میسترال بر این باور است که اگر رگولاتوری تحت تأثیر این فضاسازی قرار گیرد، استانداردهای سخت‌گیرانه وضع‌شده عملاً باعث می‌شود تنها شرکت‌های بزرگ توانایی مالی و قانونی برای انطباق با این قواعد را داشته باشند و رقابت از بازار رخت بربندد.
دیدگاه‌های فنی و مسئولیت حقوقی
«اندرو نگ»، از چهره‌های شاخص یادگیری ماشین، نیز با نقد این رویکرد، هوش مصنوعی را به ابزاری مانند چکش تشبیه می‌کند. از دیدگاه حقوقی، مسئولیت رفتارهای ایجنت‌های هوش مصنوعی بر عهده کاربر یا اپراتوری است که آن را فراخوانی کرده است. در واقع، انتقال مسئولیت از انسان (توسعه‌دهنده یا کاربر) به نرم‌افزار (مدل)، یک مغالطه منطقی است که در هفته‌های اخیر توسط برخی لابراتوارهای آمریکایی برای جلب توجه رسانه‌ای مورد سوءاستفاده قرار گرفته است.
مشخصات فنی و تحلیل اثرات
- ماهیت مدل: هوش مصنوعی به عنوان یک پردازشگر داده (Software-based system) فاقد اراده آزاد (Non-sentient).
- اثرات رگولاتوری: احتمال ایجاد قوانین محدودکننده برای مدل‌های کوچک و متن‌باز به نفع غول‌های انحصارطلب.
- وضعیت رقابت: تلاش برای جرم‌انگاری پیشرفت سریع در حوزه مدل‌های یادگیری عمیق به منظور حفظ جایگاه فعلی در بازار.
- مسئولیت پذیری: تمرکز بر روی پروتکل‌های امنیتی در لایه اجرا (Execution layer) به جای ادعاهای فلسفی درباره آینده بشریت.
