در پی افزایش شکایات کاربران نسبت به اتمام غیرعادی و زودهنگام بسته‌های اینترنت، سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی پس از بررسی‌های فنی، پرده از خطاهای محاسباتی در سیستم بیلینگ اپراتورها برداشت؛ رخدادی که بار دیگر لزوم بازنگری در شفافیت زیرساخت‌های شبکه‌ای ایران را برجسته کرد.
ریشه‌های فنی خطای محاسباتی در شبکه
بر اساس گزارش‌های رسمی، علت اصلی این ناهنجاری، عدم شناسایی دقیق دامنه ترافیک داخلی توسط سامانه‌های تفکیک ترافیک اپراتورهای تلفن همراه بوده است. در معماری شبکه ملی اطلاعات، ترافیک داخلی باید با تعرفه ترجیحی (معمولاً نیم‌بها) محاسبه شود، اما به دلیل نقص در تطبیق IPها با لیست سرویس‌دهندگان داخلی، سیستم به اشتباه این ترافیک را در قالب ترافیک بین‌الملل فاکتور کرده است.
ابعاد حقوقی و رگولاتوری
رگولاتوری با الزام اپراتورها به اصلاح پروتکل‌های لایه دسترسی، خواستار به‌روزرسانی بانک‌های اطلاعاتی IPهای داخلی شده است. این موضوع تنها یک مسئله فنی نیست، بلکه مستقیماً با حقوق مصرف‌کننده در تضاد است. استفاده از استانداردهای شفاف‌سازی در صورت‌حساب‌های دیجیتال، مطالبه‌ای است که اکنون در دستور کار کمیسیون تنظیم مقررات قرار گرفته است.
اثرات بر زیست‌بوم کسب‌وکارهای دیجیتال
عدم دقت در سیستم‌های محاسباتی نه تنها هزینه‌های تحمیلی به کاربران نهایی را افزایش داده، بلکه باعث کاهش تمایل کاربران به استفاده از سرویس‌های مبتنی بر شبکه ملی اطلاعات شده است. پلتفرم‌های محتوا‌محور داخلی که بر پایه مزیت رقابتی «قیمت کمتر» رشد کرده‌اند، با این اختلالات دچار ریزش کاربر می‌شوند.
مشخصات فنی و تحلیل داده‌ها:
- علت فنی: عدم مطابقت بانک IPهای سرویس‌دهندگان داخلی در سیستم فیلترینگ و بیلینگ.
- پیامد: محاسبه ترافیک نیم‌بها با تعرفه کامل بین‌الملل.
- اقدام اصلاحی: بازنگری در جداول مسیردهی و به‌روزرسانی دیتابیس‌های NIC و دیتاسنترهای داخلی.
- وضعیت فعلی: الزام اپراتورها به اجرای مکانیزم خودکار تطبیق ترافیک.
