فیلم «مصنوعی» (Artificial) به کارگردانی لوکا گوادانینو که پس از فراز و فرودهای بسیار و انصراف آمازون از تولید، توسط کمپانی مستقل Neon به سرانجام رسید، اکنون به یکی از بحث‌برانگیزترین آثار سینمایی سال ۱۴۰۳ (۲۰۲۴ میلادی) تبدیل شده است. این اثر که اولین نمایش خود را در جشنواره فیلم نیویورک تجربه کرد، روایتگر آشوب‌های داخلی OpenAI و اخراج و بازگشت ناگهانی سم آلتمن است.
روایتی از درون ساختمان مرکزی OpenAI
فیلم Artificial با تمرکز بر دوران پرتنش تغییرات مدیریتی در OpenAI، به نوعی مستند-درامِ داستانی محسوب می‌شود. منتقدان این اثر را با شاهکار دیوید فینچر یعنی «شبکه اجتماعی» (The Social Network) مقایسه کرده‌اند. در حالی که فیلم رقیب با نام The Social Reckoning همزمان اکران می‌شود، به نظر می‌رسد ساخته گوادانینو با نگاهی تیزبینانه‌تر، روان‌شناسی قدرت در میان نخبگان سیلیکون ولی را به تصویر کشیده است. منتقدان معتقدند فیلم نه تنها به ابعاد فنی هوش مصنوعی، بلکه به اخلاقیات و جاه‌طلبی‌های افرادی می‌پردازد که در حال بازتعریف آینده بشریت هستند.
درخشش اندرو گارفیلد در نقش سم آلتمن
یکی از ارکان اصلی موفقیت این فیلم، بازی خیره‌کننده اندرو گارفیلد در نقش مدیرعامل OpenAI است. رسانه‌هایی نظیر The Hollywood Reporter او را به داشتن «نوعی دیوانگی جامعه‌ستیزانه» در چشمان شخصیتش متهم کرده‌اند. این بازیگر توانسته است سم آلتمن را به عنوان شخصیتی «ماکیاولیستی» به تصویر بکشد که در عین فریبندگی، نسبت به جایگزینی بشریت با سیستم‌های رایانه‌ای، نگرشی کاملاً بی‌تفاوت و سرد دارد. این بازی احتمالاً نامزدی‌های جوایز سینمایی مهمی را برای او به همراه خواهد داشت.
تقابل شخصیت‌ها و وجدان‌های بیدار
در کنار گارفیلد، یورا بوریسوف در نقش ایلیا سوتسکیور، به عنوان لنگر اخلاقی داستان عمل می‌کند. سوتسکیور در این فیلم به عنوان فردی تصویر شده که هوش مصنوعی را به عنوان پتانسیلی برای خدمت به بشریت می‌بیند، اما به شکلی تراژیک در شبکه دستکاری‌های آلتمن گرفتار می‌شود. همچنین بازی آیک بارینهولتز در نقش ایلان ماسک، لایه‌ای از ساتیر (طنز انتقادی) به فیلم افزوده که به گفته برخی منتقدان، کاریکاتوری از یک شخصیتِ واقعیِ کارتونی است.
مشخصات و دست‌اندرکاران اصلی
- کارگردان: لوکا گوادانینو (Luca Guadagnino)
- بازیگر نقش اول: اندرو گارفیلد (Andrew Garfield)
- بازیگر نقش ایلیا سوتسکیور: یورا بوریسوف (Yura Borisov)
- کمپانی تولیدکننده: Neon
- تاریخ اکران: کریسمس ۱۴۰۳ (دسامبر ۲۰۲۴)
- امتیاز منتقدان: ۹۲٪ در Rotten Tomatoes
جمع‌بندی: آیا Artificial حقیقتی ناخوشایند است؟
این فیلم تنها یک داستان درباره فناوری نیست؛ بلکه تصویری سیاه از کسانی است که قدرت مطلق را در دست دارند. همان‌طور که آلتمن در مصاحبه‌های اخیرش هوش مصنوعی را به «آتش» و شرکت خود را به «پرومتئوس» تشبیه کرده است، فیلم Artificial این پرسش را مطرح می‌کند که آیا این آتش به نفع بشر است یا ابزاری برای بازی‌های روانیِ نخبگان؟ فیلم با ترکیب استایل بصری گوادانینو و سوژه‌ای که هر روز در اخبار فناوری با آن درگیریم، احتمالاً به یکی از ماندگارترین درام‌های حوزه تکنولوژی بدل خواهد شد.
