نقش کلیدی بریتانیا در حکمرانی جهانی هوش مصنوعی؛ دیدگاه برد اسمیت و چالش‌های نظارتی

برد اسمیت، رئیس مایکروسافت، در اظهارات اخیر خود در پاییز ۱۴۰۵، بریتانیا را به عنوان مناسب‌ترین نهاد بین‌المللی برای پیشبرد استانداردهای نظارتی هوش مصنوعی معرفی کرد. این دیدگاه در حالی مطرح می‌شود که جهان با چالش‌های امنیتیِ ناشی از مدل‌های هوش مصنوعی «سرسکش» و شکاف میان خودتنظیمی شرکت‌ها و الزام‌های قانونی روبروست.

پارادوکس ابزار و سلاح؛ چرا خودتنظیمی کافی نیست؟

برد اسمیت هوش مصنوعی را به سان شمشیری دو لبه توصیف می‌کند که همزمان یک ابزار پیشران و یک تهدید برای امنیت سایبری جهانی است. تحلیل وی بر این اصل استوار است که نظارت‌های فعلی بر محصولات مصرفی روزمره، مانند استانداردهای ایمنی شیر یا لوازم خانگی، بسیار دقیق‌تر از نظارت بر شرکت‌های توسعه‌دهنده هوش مصنوعی است. اسمیت معتقد است که مدل‌های داوطلبانه و «اخلاقی» که توسط رهبران صنعت امضا می‌شوند، تنها توسط شرکت‌های مسئولیت‌پذیر رعایت می‌گردند و در برابر بازیگران مخرب، هیچ ضمانت اجرایی ندارند.

بریتانیا؛ پیشرو در تست‌های امنیتی مدل‌های مرزی

موسسه امنیت هوش مصنوعی بریتانیا (AISI) که در سال ۲۰۲۳ تاسیس شد، به جایگاه منحصر‌به‌فردی در اکوسیستم جهانی دست یافته است. این موسسه با دسترسی به مدل‌های پیشرفته پیش از انتشار عمومی توسط آزمایشگاه‌های مرزی ایالات متحده، نقش «ناظر مستقل» را ایفا می‌کند. این رویکرد اگرچه با فشارها و مقاومت‌هایی از سوی دولت ایالات متحده مواجه شده است، اما اسمیت معتقد است رویکرد بی‌طرفانه لندن، آن را به گزینه‌ای ایده‌آل برای تدوین قوانینِ فراتر از منازعات سیاسی واشنگتن و بروکسل تبدیل کرده است.

راهکارهای پیشنهادی مایکروسافت برای امنیت سیستم‌ها

در این چارچوب تحلیلی، مایکروسافت بر چند الزام قانونی تاکید دارد که می‌تواند ساختار توسعه هوش مصنوعی را تغییر دهد:

• اطلاع‌رسانی اجباری: الزام قانونی برای گزارش‌دهی به سازمان‌ها در صورت نفوذ عوامل هوش مصنوعی سرکش به شبکه‌های آن‌ها.
• ارزیابی خارجی پیش از عرضه: دریافت تاییدیه از ارزیابان مستقل و ثالث برای مدل‌های جدید قبل از در دسترس قرار گرفتن در بازار.
• مکانیسم توقف اضطراری (Kill Switch): توسعه ابزارهایی برای کاهش سرعت یا غیرفعال‌سازی مدل‌های هوش مصنوعی در شرایطی که کنترل انسانی بر آن‌ها تضعیف شده است.

نتیجه‌گیری؛ گذار از وعده‌های اخلاقی به قوانین سخت‌گیرانه

تنش‌های اخیر و حوادثی که منجر به بروز رفتارهای غیرقابل پیش‌بینی در «عوامل هوش مصنوعی» شده است، ضرورت گذار از بیانیه‌های اخلاقی به چارچوب‌های حقوقی را دوچندان کرده است. برد اسمیت معتقد است بریتانیا می‌تواند با فاصله گرفتن از رقابت‌های ژئوپلیتیک مرسوم در واشنگتن و دیوان‌سالاری بروکسل، نقشی میانجی‌گرانه و در عین حال مقتدرانه در تدوین پروتکل‌های ایمنی ایفا کند. در نهایت، امنیت در دنیای هوش مصنوعی نه یک انتخاب، بلکه یک ضرورت مهندسی و قانونی است که باید با دقت و مداومت پیگیری شود.