در تحولی مهم در حوزه سیاستگذاری داراییهای دیجیتال، ایالت کالیفرنیا با امضای لایحه AB 2409 توسط فرماندار گاوین نیوسام، گامی پیشگیرانه برای جلوگیری از سوءاستفادههای مالی مبتنی بر شهرت برداشته است. این قانون، مقامات دولتی را از صدور و عرضه «میمکوینها» (Memecoins) منع کرده و همزمان پلتفرمهای معاملاتی را از لیست کردن توکنهایی که از تصویر یا هویت مسئولان استفاده میکنند، بر حذر میدارد.
ریشههای این تصمیم؛ درس عبرت از ضررهای میلیاردی
انگیزه اصلی تصویب این لایحه، گزارشهای تکاندهندهای است که در پاییز ۱۴۰۴ (۲۰۲۵ میلادی) منتشر شد. طبق گزارشهای واصله، نزدیک به یک میلیون سرمایهگذار در خرید میمکوینی که با استفاده از تصویر رئیسجمهور دونالد ترامپ عرضه شده بود، حدود ۳.۸ میلیارد دلار خسارت دیدند. این حجم عظیم از زیان مالی، قانونگذاران کالیفرنیا را به این نتیجه رساند که خلأ قانونی موجود در فضای داراییهای دیجیتال، میتواند بستری برای بهرهبرداری غیرقانونی از جایگاه دولتی و شهرت سیاسی فراهم کند.
تفاوتهای فنی: پروتکلهای غیرمتمرکز در برابر محدودیتهای حاکمیتی
در حالی که پروتکلهای بلاکچینی مانند Ethereum یا استانداردهای توکننویسی نظیر ERC-20 ماهیتی کاملاً متنباز و غیرمتمرکز دارند و از نظر فنی هیچگونه محدودیت لایهکاربری برای ایجاد توکن قائل نیستند، قانون AB 2409 بر جنبه حقوقی و انتفاعی تمرکز دارد. این قانون نه خودِ پروتکلهای بلاکچین، بلکه «رفتار اشخاص حقیقی در مناصب دولتی» و «شرکتهای واسط» را هدف قرار میدهد. در واقع، این یک محدودیت در سطح اپلیکیشن (Application Layer) و حقوق تجارت است تا محدودیت در سطح پروتکلهای زیرساختی.
ابعاد قانونی و حقوق مالکیت معنوی
لایحه AB 2409 دو جبهه اصلی را پوشش میدهد:
- ممنوعیت مستقیم برای مقامات: هیچ مقام دولتی در ایالت کالیفرنیا اجازه ندارد از جایگاه خود برای صدور توکنهایی که ماهیت نوسانی و سفتهبازی دارند استفاده کند.
- محدودیت بر پلتفرمها و شرکتها: طبق این قانون، شرکتهای صرافی یا پلتفرمهای عرضه توکن، مجاز نیستند ارزهایی را که از «تصویر یا شباهت ظاهری» مقامات دولتی استفاده میکنند، لیست کنند. این بخش از قانون بهنوعی گسترش حقوق مالکیت معنوی (Publicity Rights) به دنیای داراییهای رمزنگاریشده است.
اثرات بر زیستبوم ارزهای دیجیتال
این اقدام کالیفرنیا میتواند به عنوان الگویی برای سایر ایالتها و حتی دولتهای فدرال عمل کند. تا پیش از این، اکثر قوانین بر مبنای «اوراق بهادار بودن یا نبودن» توکنها (مطابق با تست هاوی) تنظیم میشدند، اما این بار تمرکز بر «اخلاق سیاسی» و «پیشگیری از فریب افکار عمومی» است. این استراتژی جدید نشاندهنده بلوغ تنظیمگری است که به جای درگیری با ماهیت بلاکچین، با مدلهای کسبوکار مخرب و استفاده ابزاری از شهرت عمومی مقابله میکند.
مشخصات فنی و قانونی لایحه AB 2409
- نوع سند: لایحه قانونی ایالتی (California Assembly Bill)
- حوزه اثر: محدودیتهای انتفاعی مقامات دولتی
- هدف فنی: جلوگیری از بهرهبرداری از «شباهت ظاهری» در قراردادهای هوشمند (Smart Contracts)
- مجری نظارت: نهادهای ناظر مالی ایالت کالیفرنیا