شرکت Valve پس از موفقیت‌های چشمگیر کنسول دستی Steam Deck، مدت‌هاست که در برابر گمانه‌زنی‌ها درباره نسخه بعدی این سخت‌افزار سکوت پیشه کرده است. با این حال، تحلیل‌های فنی اخیر بر روی مستندات درایورهای AMD، پرده از اسرار نهفته‌ای برداشته است که نشان می‌دهد نسل دوم این دستگاه نه تنها در راه است، بلکه جهشی بزرگ در توان پردازشی و معماری به همراه خواهد داشت.
رمزگشایی از نام رمز: Gainsborough و پیوند آن با Aerith
در دنیای مهندسی سخت‌افزار، نام‌های رمز (Codename) همواره حامل پیام‌های استراتژیک هستند. طبق گزارش‌های افشا شده توسط کانال تحلیلی Moore’s Law is Dead، در جدیدترین درایورهای AMD، نام رمز «Gainsborough» برای یک تراشه جدید مشاهده شده است. برای طرفداران بازی‌های ویدئویی و تاریخچه پروژه‌های Valve، این نام یک ارجاع مستقیم به گذشته است؛ چرا که تراشه اصلی Steam Deck با نام «Aerith» شناخته می‌شد که یکی از شخصیت‌های نمادین بازی Final Fantasy VII است و «Gainsborough» نام خانوادگی این شخصیت در دنیای داستانی است. این الگوی نام‌گذاری، پیوند عمیق و برنامه‌ریزی‌شده بین این پروژه جدید و معماری نسل قبل را تایید می‌کند.
معماری فنی تراشه: ورود به عصر لیتوگرافی 3 نانومتری
تراشه نیمه‌سفارشی (Semi-custom) Gainsborough که احتمالاً قلب تپنده Steam Deck 2 خواهد بود، طبق شایعات بر پایه فرآیند تولید پیشرفته 3 نانومتری TSMC (معروف به N3P) ساخته می‌شود. این تغییر لیتوگرافی نسبت به مدل‌های قبلی، بهبود چشمگیری در بهره‌وری انرژی (Efficiency) ایجاد خواهد کرد. بر اساس تحلیل‌های منتشر شده، این تراشه قرار است از معماری پردازنده مرکزی (CPU) با نام رمز احتمالی Zen 6 و پردازنده گرافیکی (GPU) مبتنی بر میکرومعماری RDNA 5 بهره ببرد.
پیشرفت‌های پردازشی و فناوری Upscaling
استفاده از معماری RDNA 5 نویدبخش بهبود 5 تا 10 درصدی در Rasterization بومی نسبت به نسل‌های فعلی است. اما برگ برنده واقعی، توانایی تراشه در بهره‌گیری از فناوری‌های پیشرفته Upscaling است. با توجه به همکاری‌های نزدیک AMD و سونی در توسعه فناوری‌هایی نظیر FidelityFX Super Resolution (FSR) و پیاده‌سازی PSSR 2 در پلی‌استیشن 5 پرو، انتظار می‌رود Valve تکنیک‌های مشابهی را برای بهینه‌سازی رندرینگ در Steam Deck 2 به کار گیرد. این فناوری اجازه می‌دهد بازی‌ها در رزولوشن پایین‌تری رندر شده و با استفاده از الگوریتم‌های هوشمند به رزولوشن‌های بالاتر ارتقا یابند، بدون آنکه فشار مضاعفی به منابع سخت‌افزاری وارد شود.
مشخصات احتمالی فنی Steam Deck 2
- نوع تراشه: AMD Semi-custom بر پایه لیتوگرافی 3 نانومتری (N3P)
- معماری پردازنده مرکزی: Zen 6 (تخمین زده شده)
- معماری پردازنده گرافیکی: RDNA 5
- فناوری‌های پشتیبانی شده: FSR و تکنیک‌های پیشرفته Upscaling
- تاریخ احتمالی عرضه: اواخر سال 2027 یا اوایل سال 2028 میلادی (1406 تا 1407 شمسی)
چالش‌های تولید و بازارهای هدف
با وجود هیجان پیرامون این دستگاه، باید به واقعیت‌های اقتصادی نیز توجه کرد. Valve تأکید کرده است که بحران قیمت رم (RAM) تأثیری بر مسیر توسعه آن‌ها نداشته است، اما نباید انتظار داشت که قیمت Steam Deck 2 مشابه مدل اولیه 400 دلاری در سال 2022 باشد. با توجه به استفاده از فناوری‌های نوین 3 نانومتری، قیمت تمام‌شده محصول احتمالاً در سطحی بالاتر قرار خواهد گرفت. Valve در پی آن است که یک «جهش نسلی» واقعی ایجاد کند، نه صرفاً یک به‌روزرسانی جزئی. این کنسول به احتمال زیاد در کنار سایر رقبا، بازار کنسول‌های دستی پرقدرت را در سال‌های آتی تسخیر خواهد کرد.
