در تحولی راهبردی برای آینده فناوری بریتانیا، جرج ویلیامسون، رئیس جدید موسسه آلن تورینگ، هشدار داده است که تکیه بر مدل‌های هوش مصنوعی خارجی می‌تواند امنیت ملی و زیرساخت‌های حیاتی این کشور را در معرض آسیب‌پذیری‌های جدی قرار دهد. او تأکید دارد که دسترسی محدود یا قطع ناگهانی سرویس‌های ابری خارجی، یک ریسک وجودی برای حوزه‌های حساسی همچون دفاع و سلامت است.
چالش وابستگی به هوش مصنوعی فرامرزی
جرج ویلیامسون در گفت‌وگوی اخیر خود با روزنامه گاردین، زنگ خطر را برای وابستگی تکنولوژیک بریتانیا به شرکت‌های بزرگ ایالات متحده به صدا درآورد. وی معتقد است مدل‌هایی که بریتانیا «قدرت کنترل یا بازرسی» آن‌ها را ندارد، نمی‌توانند پایه و اساس زیرساخت‌های حیاتی کشور را تشکیل دهند. مسدود شدن دسترسی کاربران بین‌المللی به مدل‌های پیشرفته شرکت Anthropic در خرداد ۱۴۰۳ (ژوئن ۲۰۲۴) توسط واشنگتن، تنها یک نمونه از فشارهای سیاسی و تجاری است که می‌تواند باعث قطع دسترسی در شرایط اضطراری شود.
استراتژی تاب‌آوری ملی و هوش مصنوعی حاکمیتی
موسسه آلن تورینگ تحت رهبری جدید، جهت‌گیری خود را به سمت «تاب‌آوری ملی» تغییر داده است. ویلیامسون که پیش‌تر مدیریت واحد توسعه ابزارهای جاسوسی در بریتانیا را بر عهده داشته، معتقد است بریتانیا نباید برای استفاده از هوش مصنوعی نیازمند «اجازه» از طرف‌های خارجی باشد. این رویکرد به معنای کپی‌برداری از مدل‌های عظیم شرکت‌های پیشرو (Frontier Labs) نیست، بلکه تمرکز بر ساخت مدل‌های کوچکتر، کارآمد و «تحت تملک ملی» است که به اکوسیستم استارتاپی کشور کمک می‌کند تا در حوزه‌های تخصصی به خودکفایی برسد.
محورهای اصلی استراتژی نوین مؤسسه آلن تورینگ
- امنیت زیرساخت: نظارت بر هوش مصنوعی در شبکه‌های حیاتی و دفاعی.
- مدل‌های بومی: توسعه زیرساخت‌های مدل زبانی برای استارتاپ‌ها بدون نیاز به لایسنس‌های خارجی.
- شناسایی تهدید: مقابله با عملیات‌های اطلاعاتی و کارزارهای انتشار اخبار جعلی توسط دولت‌های بیگانه.
- عدم تکیه بر مدل‌های غیرشفاف: اولویت دادن به مدل‌هایی که امکان ممیزی کامل کدهای وزنی و منطق تصمیم‌گیری آن‌ها وجود دارد.
تقابل با روایت‌های آخرالزمانی هوش مصنوعی
یکی از نکات قابل توجه در تحلیل‌های ویلیامسون، رویکرد واقع‌گرایانه او نسبت به هوش مصنوعی است. او ضمن ابراز تردید در مورد ادعاهای هیجانی مبنی بر «نابودی بشریت توسط هوش مصنوعی»، اعلام کرد که شواهد علمی قانع‌کننده‌ای برای این سناریوهای اغراق‌آمیز مشاهده نکرده است. در مقابل، او تمرکز بر چالش‌های ملموس‌تر مانند حفظ حاکمیت داده‌ها و امنیت سایبری زیرساخت‌های عمومی را ضروری‌تر می‌داند.
نگاه جهانی به استقلال دیجیتال
این رویکرد بریتانیا منعکس‌کننده دیدگاه‌های مشابه در اتحادیه اروپا است؛ جایی که رهبرانی نظیر کریستین لاگارد، رئیس بانک مرکزی اروپا نیز نسبت به خطر قطع دسترسی اروپا به توانمندی‌های هوش مصنوعی آمریکا و چین هشدار داده‌اند. حرکت به سمت هوش مصنوعی حاکمیتی (Sovereign AI) اکنون به یک مطالبه سیاسی و مهندسی در بسیاری از اقتصادهای بزرگ جهان تبدیل شده است تا ریسک‌های ژئوپلیتیک تأثیری بر تداوم خدمات عمومی و امنیت ملی نداشته باشد.
